«Бір, екі, үш...» немесе академияның алғашқы жобасы

Вокалдық музыка кешін акаде­мия­ның тұсаукесері әрі оның тың­­даушыларының елордалық опе­ра­сүйер қауыммен алғашқы та­ныс­тығы десек те болады. Ал кон­церт­тік бағдарламаның «UNO, DUE, TRE…» деген атауы бекер таң­дал­маған, ол Халықаралық акаде­мия тың­даушыларының күрделі әрі та­ным­дық білім алу уақытының бас­тауы іспетті.

Оқу үрдісі басталған бір ай уақыт ішінде жас солистер тәжі­ри­белі ұстаздар Анатолий Гу­сев пен Франческо Медданың жетек­ші­лігімен әйгілі авторлардың операларынан үзінділер әзірледі.

– Бойымда қуаныш та, қобал­жу да бар. Әншінің сахнаға әрбір шы­­ғуы – толқу, ал шәкірттеріміз ән салған кезде, бұл мен үшін де өте жауапты сәт: мен де олармен бірге уайымдаймын, қобалжимын. Біз үшін алғашқы айда жасаған жұмысымызды көрсету өте маңыз­ды. Десе де жаңа ұстаздан сабақ алу үшін бұл кезең өте аз. Дауыс үне­мі жұмыс істеуді, дұрыс баптауды және мұқият күтіп, қарауды қажет ететін құрал, – деп атап өтті Опера академиясының ұстазы, опералық ән айту бойынша италиялық маэс­тро Франческо Медда.

Халықаралық опера академия­сында оқу мерзімі екі жылға есептелген. Жаңа жобаның негізгі мін­деті – опералық орындаушылық өнер­дің деңгейін көтеру, өнер жолына қадам басқан дарын иелері­нің әлеуетін ашуға көмектесу. Жоба же­­текшісінің айтуынша, мұнда үз­дік отандық және шетелдік педа­гог­тармен сабақтар күн сайын өткізіледі. Онда вокалдық техни­ка және актерлік шеберлікпен жұ­мыс істеу, италиян тілін үйрену қам­тылған. Сондай-ақ академия бола­шақ әртістерге Қазақстанның опера өнерін шетелдерде паш ету үшін әлемнің жетекші сахналарында өнер көрсетуге мүмкіндік беруді мақ­сат етіп отыр.

– Жоба жұмысының алғашқы оқу айы артта қалды. Атқарылған жұмыстың шағын қорытындысын жасап, көпшілік назарына жас орын­даушыларды таныстыру сәті де келіп жетті. Бұл өнер көр­се­ту «ASTANA OPERA Ха­лық­ара­лық опера академиясы ұсы­на­ды» деген атаумен концерт­тер­дің жаңа топтамасына жол аша­ды деп сенеміз. Бүгінгі кон­цертімізде көрермендерге арнап В.Моцарт, В.Беллини, Дж.Рос­сини, Г.Доницетти, Дж.Вер­ди, Р.Леонкавалло мен П.Чайков­скийдің туындыларынан құ­рал­ған қызықты бағдарлама әзір­ленді. Шығармалардың басым көп­шілігі жалпы театр репертуары­на енбеген. Демек тыңдарман қауым осынау туындыларды жас әнші­лердің орындауында алғаш рет ести­ді. Жаңа дауыстар тыңдарман жүрегінен орын тауып, естен кетпес музыкалық кеш сыйлайды деген үміт­теміз, деді Қазақстанның ең­бек сіңір­ген қайраткері, ASTANA OPERA Халықаралық опера акаде­миясының көркемдік жетекшісі Тимур Урманчеев.

Концерт тақырыбы – дуэттер, терцеттер және опералардан ан­сам­бльдер. Ансамбльдік орын­дау­­шылық барынша ой жинақ­ты­­лығын, дауысты меңгеру мен ән ай­ту­дағы серіктестікті сезіну­ді қа­жет етеді. Мұның бәрі ше­бер­­­лік деңгейінің көрсеткіші. Ан­сам­бльде ән айта білу – өз өмі­­рін операмен ұштастыруды ойла­ған барлық әншілерге қажетті ма­ңыз­ды қадам. Академияның тың­дау­шылары мен ұстаздары ли­ри­­калық, драмалық және тіпті әзіл кө­рі­ністерінен тұратын түрлі сипат­тағы бағдарлама әзірлепті.

– Шығармаларды жаттау, өз кейіп­­керін өн бойынан өткізу жә­не ком­позитор арқау еткен эмо­­ция­лар шоғырын дауыспен жет­кіз­е білу үшін әншілеріміздің да­йын­дығына бір ай уақыт берілді. Ан­сам­бльде ән айтудан бөлек, му­зы­каны дұрыс жеткізіп, оған жа­ның­ның бір бөлшегін салу керек, сон­да ол бірегей дүниеге айналады. Ре­пер­туарды таңдау кезінде екі жә­не одан да көп әртіс қатысатын туын­­дылардың үзінділеріне бекер ба­сым­дық берілген жоқ. Өйт­кені жас орындаушыларды сах­нада әріптестермен өзара іс-қи­мыл жасау, ансамбльде жұмыс іс­тей алу, серіктесті есту сынды опе­­ра өнері заңдылықтарына бау­лы­ғы­мыз, кәсіби шеберлігін шың­дағы­мыз келді. Бұлардың бар­лығы кәсі­би маманға өте қажет әрі ма­ңыз­ды дағдылар, деді Опера ака­де­миясының ұстазы, опералық ән айту маэстросы Анатолий Гусев (Италия).

Хош, сонымен отыз күнге со­зыл­ған үзілссіз әрі жіті дайын­дық сахнада өз жемісін берді. Ака­демияның тыңдаушылары көре­меніне керемет музыка кешін тар­ту етті. Атап айтсақ, күрделі сах­налық көріністердің бірі – В.Мо­царттың «Дон Жуан» опера­сынан командордың өлімін Вале­рий Селиванов, Дінмұхамед Көш­кін­баев және Жандарбек Еркін­баев жоғары деңгейде орындады. Г.Доницеттидің «Махаббат сусы­ны» операсынан Неморино – Нұрқанат Тапиев пен Дулькамара – Шыңғыс Расылханның дуэті есте қаларлықтай әсер етті. П.Чайков­скийдің «Пиковая дама» операсынан «Бақташы әйелдің адалдығы» костюмді көрінісі кештің жарқын қорытындысын жасады. Ондағы сүйкімді Прилепаның рөлін Гүл­дана Алдадосова орындаса, Милов­зор бейнесінде Эльмира Шпекбаева өнер көрсетті. Ал оның бақталасы Златогорды – Азат Мәлік сомдады.

– Мен үшін әрбір өнер көрсету – әрдайым мереке. Сахна – бұл менің өмірім. Біз, әншілер, жеке орындайтын туындыларды жақсы көреміз, алайда операларда ансамбльдер, дуэттер, терцеттер көп, сондықтан оларды орындай білу опералық спектакльдерге қатысу үшін өте маңызды. Дуэт бойынша жұмыс – қажырлы еңбек. Дуэт сахнасының эмоцияларын дұрыс жеткізу үшін өз партияңды нақты біліп, серіктестеріңді тыңдауың және өзің орындайтын кейіпкер бейнесіне еніп, опера сюжетінің бір бөлігіне айналуың қажет, – деп концерт соңынан академия тыңдаушысы Дариға Мұсаева өз әсерімен бөлісті.

ASTANA OPERA Халықаралық опера академиясының тыңдаушы­лары өздерінің алғашқы есептік концертінде көрермендердің зор қошеметіне бөленді. «UNO, DUE, TRE…» атты бағдарламаға енген әлемдік опера репертуарынан ­жүй­е­ленген сахналық көріністер мен дуэт­тер опера музыкасын баға­лау­­шы­лардың көңілінен шықты деп се­німмен айта аламыз. Оған кө­рер­меннің толассыз соғылған шапа­лағы дәлел.