Көше кезген жеткіншек қылмысқа үйір

Комиссия басқосуында қа­ла­лық полиция департаменті бастығының бірінші орынбасары Е.Абдраманов жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылық жөнінде баяндама жасады.

– Шымкент қаласы полиция департаменті тарапынан құқық бұзушылықтың алдын алу бойынша шаралар қолға алынып келеді. Сонымен бірге осы бағытта арнайы рейдтер ұйымдастырылуда. Бала­лар­дың ата-аналарына да департамент мамандары тұрақты түр­де түсіндіру жұмыстарын жүр­гізіп отырады. Есепті кезең ара­лығында яғни, жыл басынан бері 4 333 жасөспірімге қатысты әкім­шілік шара қолданылды. Әсіресе түнгі уақытта, сағат 23.00-ден кейін ата-анасының бақылауынсыз көше кезетін жас жеткіншектер тәртіп сақ­шыларының назарына түсіп қалып жатады. Полицейлердің ұйымдастырған іс-шаралары барысында түрлі ойын-сауық орындарында осындай біраз жасөспірім анықталды.

Бас-аяғы 2 айдың ішінде, қыркүйек пен қазан айларында түнгі уақытта ата-анасыз көшеге шыққан 658 жасөспірім ұсталды. Алаңдатарлық жайт, олардың жартысына жуығы – әлі мектепте оқитын оқушылар.

Сондай-ақ жыл басынан бері ата-анасының рұқсатынсыз үйі­нен кетіп қала беретін 3 жас­­өс­пірім анықталды. Жет­кін­шек­тер сот шешімімен Та­раз қала­сындағы арнайы мек­тепке ауыстырылды. Бала тәрбиесіндегі міндетін орындамаған 5 ата-ананың құқықтары шектелді. Қадағалаусыз жүрген 195 бала енді кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында тәр­бие­ле­неді, – деді полиция өкілі Ермахан Әділханұлы.

Сондай-ақ Е.Абдраманов статистикалық мәліметтен жақ­сы деректерді де келтірді. Мәсе­лен, полиция департаменті өкілінің хабарлауынша, осы жылдың 10 айында кәмелетке толмағандар арасында жасал­ған қылмыс 38 пайызға төмен­деген. Осы ретте департамент мамандары кәмелетке тол­ма­ған жасөспірімдер арасында тіркелген қылмыстардың әр­қай­сысын зерттеп-зерделеген. Соның қорытындысына қа­рай 60 қылмысқа қатысы бар 74 жасөспірімнің 12,2 пайызы – мектеп оқушысы, 9,5 пайызы – колледж студенті, 78,3 пайызы мектеп бітіргеннен кейін оқуға түсе алмай қалған және еш жерде тұрақты жұмыс істемейтін жас жеткіншектер екені белгілі болды.

Қала әкімінің бірінші орын­басары Шыңғыс Мұқан жас­өспірімдер арасындағы қылмыс азайғанымен бұл мәселе әлі де қоғамды алаңдататынын айтады. Осы тұста анық бол­ғандай, оқушыларға қатысты немесе оқушылар тарапынан жасалатын қылмыс атаулы әдетте мектептегі оқу мерзімінен тыс уақытта болады екен. Бұл жағдайда, әри­не, мектеп әкімшілігі ондай бұзақы оқушылардың әре­ке­ті­не жауапты емес. Бұл жерде бірінші кінә – ата-ананың жауапсыздығында. Сондықтан бала тәрбиесіне ең алдымен қылмысқа, заң бұзушылыққа барған жеткіншектің ата-анасы жауап беруі тиіс. Дей тұр­ғанмен, мектепте берілген жақ­сы тәрбие оқушының мектептен тыс уақыттағы мінез-құл­қына, жүріс-тұрысына оң әсе­рін тигізетін көрінеді. Сол се­бепті мамандардың пікірінше, мек­тептегі ұстаздар мен ата-аналар бірінші кезекте балалардың тәр­биесімен айналысып, осы мә­селеге көп көңіл бөлгендері дұ­рыс.

Қалалық әкімдікте өткен ко­миссия отырысында, сондай-ақ, Тараз қаласындағы балалар мен жасөспірімдердің арнаулы мектебіне қатысты мәселе қаралды. Нақты айтқанда аталған білім ошағына 4 жасөспірімді орналастыруға байланысты жағ­дай талқыланды. Осыдан кейін комиссиялық басқосу кәме­лет­ке толмаған балалар мен олар­дың ата-аналарына қатысты жекелеген мәселелерді қарау мен оларды шешу жолдары бойынша «жабық есік» жағдайында жалғасты.

ШЫМКЕНТ