Айбергенов мектебіндегі музей

Бүгінде ақынның туған жерінде, табаны тиген өлкелерден бөлек, бірнеше қалада құнды естеліктері сақтаулы. Астана қаласындағы Т.Айбергенов атындағы №16 орта мек­тептің музейін шағын деме­сеңіз, ақынның өмірі мен шығар­ма­шылығын танып-білемін дегенге азық боларлық дүниелер сақ­таулы тұр.

Жуырда осы мектепке барып, ақын құрметіне ашылған музейді тама­шалаудың сәті түскен еді. Әр жыл­дары осы музейге өз ісін жетік білетін, поэзияға жанашыр ұс­таз­дар жетекшілік етсе, қазір сол аға буын әріптестердің аманатын қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Гауһар Жүсіпова арқалапты. Мектеп 1979 жылы ашылса, 2001 жылы білім мекемесіне Т.Айбер­­геновтің есімі берілген. Содан араға аттай алты жыл салып, 2007 жылы 23 желтоқсанда көптің ұсы­ныс-тілегімен Айбергенов му­зейі ашылып­ты. Міне, 2000 жыл­дардың бас кезінен-ақ мектеп ұжымы «Бір тойым бар» деп жыр­лаған ақынның туған күнін атап өтетін дәстүр қалыптастырды. Ай­та кетейік, мектеп ұжымы 2018 жылы қалалық мектеп музей­ле­рінің байқауына қатысып, бас жүлде жеңіп алған.

– Өзім 2017 жылдан бері музей жетек­шісімін. Ақын атындағы мектеп музейіне жетекші болған соң, бірер жылда Ай­бергенов поэ­зиясын тереңірек түсініп, қал-қадірімше соны жас өскіндерге жет­кізуді мақсат тұттым. Музей ашыл­ған жылы мектеп дирек­торының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Ақбота Еса­матова Төлеген Айбергеновтің қызы Ай­нар Төлегенқызымен бірге ісса­парға шық­қан. Ақтөбе, Шым­кент, Алматы, Таш­кентке барып, біраз құнды дерек жи­наған. Төлеген Айбергенов білім алған Ташкенттегі Низами институтын­да да ақын­ның естеліктері сақ­талған. Осы тұста музейдің ашы­луына ықпал етіп, рухани ша­ңыраққа жетекші болған ақын Ерсайын Нарымбаевтың еңбегін естен шы­ғармағанымыз дұрыс деп ойлаймыз. Ол кісімен біз күні бүгінге дейін байланыстамыз. Музейге жиі келіп тұрады, – дейді Гауһар Жүсіпова.

Мектептің музейге апаратын дәлізінде Айбергеновтің суреті, өлең жолдары, қаз-қатар тізілген кітап­тары көзге оттай басылады. Көп ұзамай музейге кіре бергенде төрдегі Айбергеновтің су­ретін байқадық. Сол суреттің маң­­дайында «Сағынып келіп, сағынтып кеткен ақын» деген бір ауыз сөз шоқтығы биік ақын­ның талантын айқындай түс­кен. Мұнда ақынның көз қа­ра­­шығындай сақталған құн­ды жәдігердің бірі ретінде үйіндегі сағаты, ыдыс-аяқ және қолжаз­баларының көшірмесін айтуға болады. Музейдің сол жақ бұры­шында ақынның туған жері Қа­рақалпақстанның Қоңырат ауда­нындағы, кейінгі студенттік жылдары өткен Ташкенттегі, мектеп директоры болып қызмет еткен Сарыағаштағы, шығар­машылығын шыңдаған әсем қала Алматыдағы жылдары жайында кең мағлұмат бар. Сондай-ақ шығармашылық жолда дос-сырлас болған қазақтың белгілі ақын-жазушылары мен композиторлары, сонымен бірге, Төлеген Айбергенов атындағы сый­лықтың лауреаттары жөнінде де мәліметтермен танысуға болады. Мұнда ақын өлеңінің орыс, ағыл­шын тіліне аударылған нұс­қасын электронды форматта оқуға да мүмкіндік бар.

Мектеп ұжымы жыл сайы­н Айбер­геновтің туған күніне орай шығармашылық кеш, қала деңгейінде әдеби және ғы­лыми жобалар байқауын, музей сағаты, поэзия сағаты, тіпті спорттық іс-шара ұйым­дас­тыруды дағдыға айналдырған.

Ал мектептің мәжіліс залына апа­ратын дәлізде ақынның өлең жолда­рын­дағы пейзажды шебер суреттеп, қа­ғаз бетіне түсірген оқушылардың еңбегі ілулі тұр. Бұл ақынның 85 жылдық мерейтойында дарынды оқушылар салған таңдаулы суреттер екен.

Төлеген Айбергеновтің мұра­сын сақтап отырған мектеп ұжымы әуелі ақынның шығармашылығын насихаттауға басымдық беретіні сөзсіз. Сондықтан кез келген сы­ныптың оқушысы ақынның кем дегенде бір өлеңін жатқа біледі.