Қолқаны қапқан күкірт иісі

Мұнайлы шаһар тұрғындары Наурыз мерекесіне дейін де, одан кейін де, дәлірек айтқанда, 28 наурыз күні тағы дүрлікті. Бұған сол баяғы жұтар ауаның жұ­пар еместігі себеп болып отыр.­ Атырау қаласының үш тұр­ғыны облыстық экология де­партаментіне шағым берді. Соның бірі – Лаура Сүлейменова. Әлеу­меттік желіде өзге өңірге көшу­ мәселесін ойластырып жүргенін айтады.

– Қолайсыз экологиялық жағ­дай­ға байланысты Атыраудан көшу­ жайлы алғаш рет ойландық. Өйт­кені кейінгі онжылдықта Аты­рауда күкіртті сутектің иісі тұрақты қайталанады. Біз үнемі үйдегі терезелерді жауып,­ ауа баптағышпен дем алуға мәж­бүр­міз.­ Жылдың төрт мезгілінде де үй бөл­мелерін желдету мүмкін емес.­ Сол себептен үйде үнемі ауа та­зар­тқыштар қосылып тұ­ра­ды. Осындай жағдайда өмір са­пасы туралы не айтуға болады? Облыстық экология депар­та­ментіне қоршаған ортаға шыға­рындылардың шығу көзін анық­т­ау үшін шағым бердім. Мен қала тұрғындарын экологиялық гено­цидтен құтқару үшін шара қабыл­дауды талап етемін, –  дейді Л.Сүлейменова.

Ауаның ластанғанына нара­зы­ болған жұрт қоғамдық пі­кір­дің барометріне айналған әлеу­мет­тік желіге түрлі ұсынысын қал­дырды. Қоршаған ортаны­ бүл­діруі кәдік деген жорамал­мен­ кәсіпорындардың аты атал­­­ды. Бірақ Атырау мұнай өң­деу­ зауытынан өзге бірде-бір кәсіп­орын ауадағы жағымсыз иіске қа­тысының бар-жоғы туралы ақ­па­рат берген жоқ.

«Атмосфералық ауаның сапасын бақылау бекетінің деректеріне сәйкес, 28 наурыз­да­ күкіртті сутек бойынша шек­ті рұқсат етілген концентра­ция нормативтерінің асып кет­кені тіркелді. Біздің зауыт штат­тық режімде жұмыс істеп тұр­ғанын хабарлаймыз. Жел солтүстік-батыстан, яғни Атырау қаласынан зауытқа қарай соғып тұр. Демек, Атырау мұнай өңдеу зауытының өндірістік үдерісі – жағымсыз иістің көзі емес», деп хабарлады зауыттың қоғаммен байланыс бөлімі.

Облыстық экология депар­та­ментінің басшысы Әлібек Бекмұхаметов тұрғындардан арыз-шағымдар түскенін раста­ды. Соған байланысты департамент мамандары таңертең ауа сапасына талдау жүргізген. Сол кезде ауа сапасын бақылау стансасының аумағында күкіртті сутегінің көп мөлшері бар екені белгілі болған.

– Түнде және таңертең «Квад­рат» булану алаңы орна­­ла­сқан солтүстік-батыс бағыт­­тан жел соғып, қалаға жағым­­сыз иіс тараған. Қала аума­ғында жағымсыз иіс сезіліп, тұр­ғындардан көптеген шағым түсті. Экология департаментінің маман­дары жүргізген тексеру қорытындысы бойынша ауадағы күкіртті сутегінің мөлшері рұқсат етіл­ген нормадан үш-төрт есе жо­ғары екені анықталды, – дейді Ә.Бекмұхаметов.

Облыстық экология депар­та­­­менті баспасөз қызметінің мә­лі­­метінше, сол күні жағымсыз иіс­­ке байланысты «Квадрат» бу­­лану алаңындағы ауа сапасын тек­­серу басталған. Бұл – Атырау қа­ла­сының оң жағалау бөлігінің кә­різ суы төгілетін булану алаңы. Кейбір дерекке қарағанда, була­ну алаңына тұрғын үйлерден бөлек 22 ЖШС мен 250-ден аса жеке кә­сіп­­­­­­кердің нысанынан лас су төгіледі.

Қазір «Квадрат» булану ала­­ңы­­ның аумағы 500 гектардан­ ас­қа­­­ны анықталып отыр. Бірақ оған тө­­гіліп жатқан судың құрамын еш­­қандай орган тексеріп жатқан жоқ.­ Биыл булану алаңына рекуль­тивация жасау жұмыстары бас­талған. Оны «Павлодар өзен пор­ты» АҚ жүргізуді қолға алған­.­ Алаңды толықтай тазарту жұмыс­тарын 2024 жылы аяқтау жоспарланған.

Ал облыстық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшысы Мәдениет Танауовтың айтуынша, ауадағы жағымсыз иіс тыным­сыз дем алуға, қан тамырлары мен жүрекке кері әсерін тигізеді. «Атмосфералық ауадан сынама алынды. Сынамаға талдау жүргізіледі. Оның қорытындысына сәйкес шара қолданылады», деп мәлім етті ол.

Облыс әкімі Серік Шәп­ке­нов­тің тапсырмасы­на­ сәйкес әкімдік жаны­нан­ қор­ша­ған ортаны қорғау жө­нінде комис­сия құрылатын бол­ды.­ Бұл комиссияның негізгі құ­зы­ретіне бірнеше мәселені ен­гізу қарас­тырылып отыр. Оның ішін­де табиғатты қорғау іс-шара­ларының орындалуын қада­­ғалау, қоршаған ортаны қор­ғау жөнінде ұсынымдар дайын­дап, жергілікті атқарушы және орталық мемлекеттік орган­дар­ға жолдау бар. Ал комиссия­ құра­мына салаға жауап­ты­ мемлекеттік органдардың өкіл­де­рін, ғалымдар мен депутат­тар­ды,­ қоғам белсенділерін енгізу көз­деліп отыр.

Қалай десек те, Атыраудың ауасы­ ластанып, алаңдатарлық ахуал­ қалыптасып отырғаны ақиқат.­ Бұл шаһарға өзге өңірден кел­ген меймандар жағымсыз иіс­тен шошып, тезірек кетуге­ асы­ғады. Ал жергілікті тұр­ғын­дар­дың «Ертең ұйқыдан тұрмай қал­маймыз ба? Аман-есен оянсақ екен...» деп алаңдауына кім назар аударады?

Атырау облысы