Су тасқынын болжайтын жүйе

Министрліктің мәліметінше, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық универ­си­тетінің ғалымдары жасаған ақпараттық-талдау жүйесі облыс өзендеріндегі су тасқыны жағдайын бақылауға мүмкіндік береді. Ал аталған жоғары оқу орнындағы «Ақпараттық техно­логиялар саласындағы құзы­рет­тер және технологиялар тран­с­ферті» орталығының басшысы Руслан Четтыкбаев қолға алын­ған жоба туралы: «Біздің алдымызда еліміздің шығысындағы маусымдық су тасқынынан туын­даған төтенше жағдайларды мо­ни­торингілеу мен болжаудың кешен­ді ақпараттық-талдамалық жүйесін, маусымдық су тасқынын болжауға мүмкіндік беретін жүйені әзірлеу міндеті тұрды. Біздің университетте осы жобамен жұмыс істеу үшін өзен гидравликасы мен су басу аймақ­тарын модельдеуді, заманауи геоақ­параттық жүйелерді, қауіпті ны­сан­дарды, инфрақұрылым нысандарын, мекемелерді, тұрғын үй құрылысын, рельефті және метео жағдайларды егжей-тегжей картографиялық байланыстыруды пайдаланған зерттеушілер тобы құрылды», деді.

Зерттеушілер тобы осы жұмысқа заманауи ақпараттық технологияларды қолданады. Әзірлеуге ғалымдардан басқа, Шығыс Қазақстан облысы Төтен­ше жағдайлар департа­мен­тінің өкілдері де қатысып, жүйені жақ­сарту, оның практикалық әле­уетін арттыру бойынша кеңес пен ұсыныс береді. «Д.Серікбаев атын­дағы Шығыс Қазақстан техникалық университетінің ға­лымдарымен өзара іс-қимыл туралы Меморандумға қол қо­йылды. Болашақта су тас­қы­ны жағдайын көздеуге, бар тәуе­келдерді ескере отырып, алдын алу шараларын қабылдауға мүм­кіндік беретін технологияны бірлесіп дамытуға бел буып отырмыз», деді Шығыс Қазақстан облысы Төтенше жағ­дайлар департаментіндегі Төтен­ше жағдайдың алдын алу бас­қармасының басшысы Арман Наурызбаев.

Жүйені әзірлеп, жобаны іске асырғаннан кейін зерттеушілер өңір аумағында су тасқынын болжау, қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша ұсынымдар әзір­ле­мек. Бұл бірнеше мәселенің шешімін табуға мүмкіндік береді. Біріншіден, экономикалық мәселені шешуге септеседі. Өйт­кені ТЖ болжау, олардың да­муын модельдеу форс-мажор­лық жағдайдың өңірдің эконо­ми­калық көрсеткіштеріне әсерін азайтуға немесе толығымен жоюға жағдай жасайды. Екін­ші­ден, экологиялық мәселені рет­тейді. Бағдарламаның алынған нәтижелері су тасқыны жағдайын болжауға көмектеседі, осылайша төтенше жағдай туындаған жағ­дайда тәуекелдерді азайтады. Үшін­шіден, әлеуметтік мәселенің шешімі бола алады. Себебі жоба халықтың қауіпсіздігін арттыруға, төтенше жағдай әсерінен болатын залалды азайтуға көмектеседі.