18 мыңнан астам қандас атажұртқа оралды

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министр­лі­гінің мәлімдеуін­ше, жыл басынан елге келген ағайын­дар­дың 45,4%-ы – Қы­­тайдан, 38,9%-ы – Өзбек­стан­нан, 6%-ы – Моң­ғо­лия­дан, 5,8%-ы – Түрік­мен­стан­нан, 2,7%-ы – Ресейден, 1,3%-ы басқа елдерден келген. 1 желтоқ­сандағы жағдайға сәйкес еңбекке қабілетті жастағы шеттен қоныс аударушылар саны 57,1%, еңбекке қабілетті жас­тан кішілер 33,4%, зейнеткерлер 9,5% болды. Әртүрлі өңірге қоныстанған еңбекке қабілетті жастағы қоныс аударушылардың білім дәрежесі: білім деңгейі жоғары – 17,5%, орта кәсіби білімді – 25%, жалпы орта білімді – 54,7%, 2,8%-ның білімі жоқ.

Көшіп келген ағайын­дарды еңбек күші тап­шы саналатын Ақмола, Абай, Қостанай, Павлодар, ШҚО, СҚО аумағына қоныс­тан­дыру тиімді жүргізі­ліп жатыр. 2024 жылға арналған қоныстандыру квотасы 3 033 адамға белгіленген. Ресми дерекке сүйенсек, 1 желтоқсанға дейін қоныс­тандыру квотасы 2 961 адамға аударылды. Жоға­ры­да аталған өңірлерде қо­ныс­танған қандастарға субсидия түрінде берілетін мемлекеттік қолдау іс-ша­ралары да бар. Айталық, бір мезгілде отағасына, отбасының әрбір мүшесіне 70 АЕК (258,4 мың теңге) мөл­шерінде; тұрғын үй жалдау­ға, коммуналдық қыз­­меттерге ақы төлеуге – бір жыл ішінде 15-тен 30 АЕК (55,3-ден 110,7 мың теңге­ге дейін) мөлшерінде субсидия беріледі.

Жыл басынан бері 2 624 қоныстанушыға түрлі қолдау көрсетілді. Атап айтқанда, 794 адам тұрақты жұмысқа орналастырылған. Сонымен қатар ерікті қоныс аударудың тиімділігін арт­­­тыру мақсатында азамат­­­тарды еңбек күші тап­шы өңірлерге қоныс ауда­­­ру­ға қатысатын жұмыс беру­шілерді қолдау жөнін­де институционалдық шаралар қабылданды. Үй сатып алу, үй салуға немесе ипотекалық тұрғын үй қа­рыз­дарының бастапқы жар­наның бір бөлігін жабуға экономикалық ұтқырлық сертификаты беріледі. Тұр­ғын үй құнының 50%-ы немесе бір отбасына 4,28 млн теңгеге дейін мөл­ше­рінде біржолғы өтеу­сіз, қайтарымсыз негізде ен­гізілді. Осыған дейін 2 449 адам ұтқырлық сертификатын алды.

Өткен жылы Қазақстан елшілік­тері арқылы «бір терезе» қағи­датымен «қандас» мәр­тебесін беру тетігі іске асырылды. Қанатқақты жоба аясында ел аумағына кірмей-ақ «қандас» мәртебесін алуға болады. Бүгінде бұл жаңа форматта 22 мыңнан астап өтініш келіп түскен екен. Демек жат жердегі қандастарымыздың Отанға оралуға деген ықыласы әлі де жоғары.