Қасқыр соққан келіншек

Осы оқиға жөнінде соңғы кездері көбірек құлағдар болып, 20 жасында қасқыр соққан келіншектің батыл қимылына таң-тамаша қалушы едім. Жақында осы оқиғаның кейіпкерімен жүздесіп, әңгімелесудің де сәті түсті. 

Егемен Қазақстан
14.09.2018 3827
2

Бәтима Бисекенованың жастық шағы Теректінің Шал­қар көлінің жағасында өтті. Осы өңірде мектепте білім алды, балық цехында еңбек етті. Тағдырдың жазмышымен Зинеддин Бисекеновпен ша­ңырақ көтеріп, Тоғанас ауылында ғұмыр кешті. Міне негізгі әң­гіме қыларлық оқиғаның қы­зықты желісі де осы Тоғанас ауылында, 20 жастағы келіншек Бәтиманың басынан өтерін ол кезде кім біліпті?!

1965 жылы шаңырақ құрған Бәтиманың күйеуі Зинеддин күз айында азаматтық борышын өтеуге Кеңес Армиясы қатарына шақырылады. Аяғы ауыр жас келіншек үйде ата-енесімен қала береді. Атасы Сейітқали қария кеңшардың бір табын ірі қара малын бағатын. Бір жылдан соң Сейітқали қария зейнеткерлікке шығып, Тоғанас ауылының №2 бөлімшесіне жақын Аңқаты өзені жағасындағы қыстауға көшіп келіп орналасады.

Бағымдарындағы ірі қара, қой-ешкі күнделікті тірліктерін өткеруге ермек еді. Отағасы Зинеддиннің армия қатарына алынғанына 6 ай болғанда Бәтима да жеңілденіп, тұңғыш қыздары өмірге келген.

– Ата-енем жарық дүниеге келген тұңғыш қыздарын бірден өз бауырларына салып, мәпелеп өсіруге сон­дай ынталы болды. Тіпті бір сәтке көрмей қалса, мазасыз күйге түсетін. Әлі есімде, күз айының аяқ шенінде ата-енем кішкене қызды алып, Тоғанас ауылының орталығына қонаққа кетті. Үйде жалғыз қалдым. Кешкілік ауладағы малды қамап, жайғастыруға шық­қаным сол еді, зу етіп бір ит қора ішіне кіріп кеткендей болды.

Қораға кірген бойда әлгі ит шетте тұрған сиырға жабыса кетіп, малдар өкіріп, қора іші азан-қазан болғаны. Ойым­да ештеңе жоқ, мен сол сәтте қо­лымдағы айырмен әлгі иттің басынан бар күшімді сала ұра бердім, ұра бердім. Жа­ңағы ит сылқ етіп құлап түскен соң, ауланың сыртына сүйреп шы­ғара салдым.

Кешқұрым қонақтан оралған атам мен өлтірген мақұлықты көре сала «Ойбай, мынауың қас­қыр ғой, мына пәлемен қалай алысқансың шырағым?» – деп менің батылдығыма қайран қал­ғаны бар, – дейді сол кезді есіне алған Бәтима апа.

Иә, 20 жасында қасқыр соқ­қан келіншек Бәтима сол өлтір­ген қасқырының терісін Орал қаласындағы тиісті мекемеге тап­сырып, терінің құны мен сый­ақысын алып келген соң ауыл ішінде «Қасқыр соққан келіншек» аталып жүре бергені бар. Сол жылдары кеңшардың бас зоотехнигі Хамит Қаржауов қас­қыр соққан келіншек Бәтима жө­нінде аудандық газетке мақала да жариялаған екен.

Сонымен қасқырмен алыс­қан Б.Бисекенова – ұзақ жылдар аудандық прокуратурада тазалықшы болып еңбек етіп, зейнеткерлікке шыққан ота­ғасы Зинеддинмен бірге 4 қыз, 3 ұл тәрбиелеп өсіріп, 6 немере, 10 жиен, 5 жиеншардың қы­зығын көріп отырған батыр да бақытты ана.

Ал қолындағы айырымен қасқырды жер жастандырған жас келіншектің бұл батыл­дығын, қайсарлығын бұл күнде біреу білсе, біреу білмесі анық. Біздің басты мақсатымыз да Бәтима Бисе­кенованың батыл­дық қасиетін көпке жария ету болатын.

Мүсірбек АЙТАШЕВ

Батыс Қазақстан облысы,

Сырым ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ыстамбұлда «Ұлы даланың тарихи-мәдени келбеті» атты халықаралық көрме ашылды

14.11.2018

Елбасы АХҚО Биржасының алғашқы сауда-саттығын іске қосты

14.11.2018

Ұстаз құрметіне дәрісхана ашылды

14.11.2018

Шетелде тегін білім алғыңыз келсе...

14.11.2018

26 мың медицина маманын қанат қақтырған қара шаңырақ

14.11.2018

«Барыс» үшінші орынға көтерілді

14.11.2018

Месси мен Роналду «Алтын допсыз» қалды

14.11.2018

Мажарстанда топ жарды

14.11.2018

Республика бойынша үздік деп танылды

14.11.2018

Алтайда аяз 34 градусқа жетті

14.11.2018

Ескерткіш тақта орнатылды

14.11.2018

Оқу орнына келмейтін студенттерге 8 миллион теңге стипендия төленген

14.11.2018

Қызылорда облысында пойыздар қозғалысы қалпына келді

14.11.2018

Өзеннің төл атауы қалпына келді

14.11.2018

Жанкүйеріңді қуанта бер, «Тобыл»!

14.11.2018

Бітімгершілік – биік адамгершілік іс

14.11.2018

«Күлтегін» бала тілінде сөйледі

14.11.2018

Ағартушының дара жолы

14.11.2018

Алғашқы қоғамдық кітапхана

14.11.2018

Жыраулық дәстүрдің Марғасқасы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу