Қазақ жазушысы Букер сыйлығына ұсынылды

Егемен Қазақстан
08.11.2018 2489
2

Жақында «Hertfordshire Press» британдық баспа­ үйі Сәуле Досжанның «The tra­gedy of a bastard» және «My own strange heart»­ ат­ты үздік новеллалары енген проза жинағының ағыл­шын­ тіліндегі нұсқасын Ха­лық­аралық «Букер» әде­би сыйлығына ұсынды. Жазу­шының шығармалар жинағын ағылшын тіліне Елден Са­ры­­бай тәржімалады. Бұл аса­ беделді әдеби сый­лық­тың­ шорт-парағына ілін­ген же­­ті үміткердің әр­қай­сы­сы 1000 фунт-стерлинг кө­ле­­мін­де сыйақы алады.­ Ха­­лық­аралық Букер сыйлы­ғы­ның шорт-парағына ілін­ген қаламгерлердің тізімі әлі жария болған жоқ. Бірақ әлем оқырмандары беделді сый­лықтың финалистері кім­дер болуы мүмкін деп, өз жора­малдарын да ұсынып үлгер­ген. 

Айта кетейік, жеңімпаз кі­тапқа 50 мың фунт-стерлинг көлемінде сыйақы беріліп, бұл сома автор мен аудармашыға тең бөлінеді.

Жазушының бұрын еш­­­­­қай­­да жарық көрмеген «The­­­ tragedy of a bastard» («Көрдем­шенің қасіреті») хикаяты бри­­тан­дық рецензенттер тара­пынан жақсы пікірге ие бол­ған. Танымал әдеби сыншы Кэролайн Уолтон «Our dear ancestors said honour is more valuable than life» («Біз­дің қа­сиетті бабаларымыз өмір­­ден де қымбат – ар екенін ай­­тып өткен») рецензиясында «Көрдемшенің қасіреті» хикая­тының идеясы терең еке­нін атап өтеді. Хикаят же­ті атадан қан араластырмау­ салтын ұстанып келген текті халық ұрпақтарының ұсақталып, азып бара жатқаны туралы ұлт ­тағдырына қатысты үлкен проб­леманы көтереді.

Мөлдір қыз бен Нұржан ат­ты некесіз туған жас жігіт­тің махаббаты сыналар алаң­да – салт-дәстүр, отбасы құн­ды­лықтарына байланысты күр­меуі қиын мәселелер, басы ашық дау мен ұзаққа созылып,­ шығарма аяқталғанда да соң­­ғы нүктесі қойылмаған тар­тысқа толы екі отбасының өз іші, ошақ басы.

Хикаяттағы проблема – «көр­­демше бала» – Нұржан­ның анасы Мәрзияның «отызды орталағанша оң жақта отырып қалуынан» туындайды. 
«Көрдемшенің қасіреті­нен» басқа Сәуле Досжан ше­тел­дік оқырманға өзінің ерек­ше туын­дысы «My own strange heart» («Өгей жүрек») шығар­масын да ұсынған. Бұл – Қазақстанда алғаш рет жүрек алмастыру ота­сын жа­­са­ған хирург дәрігер – Юрий Пя мен ауру Жәнібек Оспановтың басынан өткен оқиғаға құрылған дүние. Бұл шығарма Қазақстан меди­цинасының жеткен жетістігін сөз етеді. Оқиға өте тартыс­ты өрби­тіндіктен оқырманды бір­ден баурап алады. 

Сәуле Досжан есімі көзі қа­рақты оқырманға жақсы тан­ыс, ол – бірнеше кітаптың авторы, белгілі ақын, жазушы. Халықаралық әйел жазушылар гильдиясының (International Women Writing Guild) және Еуразия шығармашылық гильдиясының (ECG) мүшесі. 

Сәуле Досжан Швецияның Стокгольм қаласында өткен «Open Eurasian Literature Festival and Book Forum-2017» бай­қауында жүлделі ІІІ орынды иеленген.

Анар ҚАБЫЛҚАҚ,

әдебиеттанушы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу