Ауғандықтар полиомиелитті жоюға тырысып жатыр

Мадина 2 жасқа толғанда оған 7 рет вакцина салынып үлгерген. Бірақ бұл жеткіліксіз болды. Күзде ол ауырып қалды. Қандағардағы дәрігерлер оның полиомиелитке шалдыққанын анықтады. 

Егемен Қазақстан
05.12.2018 5902
2

Фахим АБЕД, 

«Нью-Йорк Таймс» – Қандағар, Ауғанстан

Медицина қызметкерлерінің айтуынша, Мадина сияқты қан­дагарлық миллиондаған бала дертпен күресу үшін вакцинаның бір дозасына зәру. Бірақ олардың кө­бі Ауғанстанның оңтүстігіндегі Талибанға бағынышты, қоғамнан шектелген мекендерде өмір сү­реді. Тәлібтер өздеріне қарасты ай­мақ­та мемлекеттік медицина қыз­меткерлерінің жұмыс істеге­нін қаламайды. 

Мұндай мәселе вакцинация ша­раларын үздіксіз жүргізуге қиындық туғызады. Ауғанстан, Пәкістан мен Нигерия секілді полио­миелит індеті жиі кездесетін ме­кеннің бірі. Бүкіләлемдік ден­саулық сақтау ұйымының мәлі­мет­теріне сүйенсек, биыл полиомие­лит диагнозымен 19 адам тір­келген. 

Діндар-ғалым әрі вакцинация тобының мүшесі, Қандағар қала­сының молдасы Абдул Ра­шид тұрғындардың көбі кедей екенін айтады. Сондықтан олар вакцинаны емес, балаларына та­мақ тау­ып беруді уайымдайды. «Олар по­лиомиелит екпесіне қат­ты алаң­дамайды», дейді Рашид мырза. 

Діндар ғалымдардың вакци­наны қолдау шараларына қара­мастан, екпеге қарсы күмән әлі де жоғалған жоқ. Көбі вакцинаның исламда қаншалықты рұқсат етіл­геніне алаңдайды. Олардың кей­бірі екпеден халықты бедеу ету үшін батыс әлемінің жымысқы әрекеті деп қауіптенеді. 

Полиомиелит Батыс елдерінде 2000 жылдары жойылды, бірақ Ау­ғанстандағы 10 миллионнан астам бала әлі күнге дейін вак­цинаға мұқтаж.

«Әлем бұл вирусты түбегейлі жоюға тырысып жатыр. Бұл елі­міз үшін әлем алдындағы жауап­кершілік», дейді Ауғанстанның Ден­саулық сақтау министрі Дес­та­гир Назари. 

Вакцина жұмысы ерте басталады. Әуелі вакциналарды жинап, Қандағарға көршілес қалалардан арнайы орын әзірленеді. (АҚШ, Канада, Жапония елге ең көп вакцина ұсынады). 

Топ мүшелері жалдамалы таксимен немесе мотоциклдермен 5 жасқа толмаған балалары бар отбасыларды аралап, екпе егеді. 

Кейде А.Рашид сияқты дін­дар­лар да еріп барады. «Ислам заң­дарына үңілсек, денсаулық адам үшін өте маңызды. Сондықтан ден­саулығымызды жақсарту үшін шаралар қолдану орынды. Осы айда вакцина алуға қарсы 70 отба­сыны райынан қайтардық», дей­ді ол. 

Басқа жағдайларда, кәдімгі шаралар да іске асады. Бір үйдегі келіншек ба­ласына вакцина салуға қарсы екенін айтты. Бірақ оның баласы шар сұрады. Ақыры балаға шар беріліп, екпе салынды. 

Көп отбасылар медицина қыз­мет­керлерін үйіне кіргізген жағ­дайда, тәлібтерді ашуландырып аламыз деп қорқады. 

Талибан өкілі Забихуллах Муд­жахид медицина қызмет­кер­лері тыңшы болуы мүмкін дейді. Сондықтан олар екпені мешіт­терде салуды талап етеді. Бірақ медицина қызметкерлері үй ара­лаудың ғана тиімді екенін, жағ­дайды қадағалауға мүмкіндік бере­тінін айтады.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Светлана ҒАЛЫМЖАНҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Солтүстік Кореяның келесі қадамы қандай болмақ?

24.03.2019

Қ.Тоқаев Қазақстан - Ресей кездесуін тамашалады

24.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен хаттар

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен құттықтаулар

24.03.2019

Футбол: Қазақстан құрамасы Ресейден ойсырай ұтылды

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 20:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

24.03.2019

Мемлекет басшысы Жоғарғы Сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

24.03.2019

Қ.Тоқаев Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қабылдады

24.03.2019

Самбошы Бағлан Ибрагим – Әлем кубогының иегері

24.03.2019

Мұрат Нұртілеуов Президент көмекшісі болып тағайындалды

24.03.2019

М.Тәжин Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу