Ауғандықтар полиомиелитті жоюға тырысып жатыр

Мадина 2 жасқа толғанда оған 7 рет вакцина салынып үлгерген. Бірақ бұл жеткіліксіз болды. Күзде ол ауырып қалды. Қандағардағы дәрігерлер оның полиомиелитке шалдыққанын анықтады. 

Егемен Қазақстан
05.12.2018 5792
2

Фахим АБЕД, 

«Нью-Йорк Таймс» – Қандағар, Ауғанстан

Медицина қызметкерлерінің айтуынша, Мадина сияқты қан­дагарлық миллиондаған бала дертпен күресу үшін вакцинаның бір дозасына зәру. Бірақ олардың кө­бі Ауғанстанның оңтүстігіндегі Талибанға бағынышты, қоғамнан шектелген мекендерде өмір сү­реді. Тәлібтер өздеріне қарасты ай­мақ­та мемлекеттік медицина қыз­меткерлерінің жұмыс істеге­нін қаламайды. 

Мұндай мәселе вакцинация ша­раларын үздіксіз жүргізуге қиындық туғызады. Ауғанстан, Пәкістан мен Нигерия секілді полио­миелит індеті жиі кездесетін ме­кеннің бірі. Бүкіләлемдік ден­саулық сақтау ұйымының мәлі­мет­теріне сүйенсек, биыл полиомие­лит диагнозымен 19 адам тір­келген. 

Діндар-ғалым әрі вакцинация тобының мүшесі, Қандағар қала­сының молдасы Абдул Ра­шид тұрғындардың көбі кедей екенін айтады. Сондықтан олар вакцинаны емес, балаларына та­мақ тау­ып беруді уайымдайды. «Олар по­лиомиелит екпесіне қат­ты алаң­дамайды», дейді Рашид мырза. 

Діндар ғалымдардың вакци­наны қолдау шараларына қара­мастан, екпеге қарсы күмән әлі де жоғалған жоқ. Көбі вакцинаның исламда қаншалықты рұқсат етіл­геніне алаңдайды. Олардың кей­бірі екпеден халықты бедеу ету үшін батыс әлемінің жымысқы әрекеті деп қауіптенеді. 

Полиомиелит Батыс елдерінде 2000 жылдары жойылды, бірақ Ау­ғанстандағы 10 миллионнан астам бала әлі күнге дейін вак­цинаға мұқтаж.

«Әлем бұл вирусты түбегейлі жоюға тырысып жатыр. Бұл елі­міз үшін әлем алдындағы жауап­кершілік», дейді Ауғанстанның Ден­саулық сақтау министрі Дес­та­гир Назари. 

Вакцина жұмысы ерте басталады. Әуелі вакциналарды жинап, Қандағарға көршілес қалалардан арнайы орын әзірленеді. (АҚШ, Канада, Жапония елге ең көп вакцина ұсынады). 

Топ мүшелері жалдамалы таксимен немесе мотоциклдермен 5 жасқа толмаған балалары бар отбасыларды аралап, екпе егеді. 

Кейде А.Рашид сияқты дін­дар­лар да еріп барады. «Ислам заң­дарына үңілсек, денсаулық адам үшін өте маңызды. Сондықтан ден­саулығымызды жақсарту үшін шаралар қолдану орынды. Осы айда вакцина алуға қарсы 70 отба­сыны райынан қайтардық», дей­ді ол. 

Басқа жағдайларда, кәдімгі шаралар да іске асады. Бір үйдегі келіншек ба­ласына вакцина салуға қарсы екенін айтты. Бірақ оның баласы шар сұрады. Ақыры балаға шар беріліп, екпе салынды. 

Көп отбасылар медицина қыз­мет­керлерін үйіне кіргізген жағ­дайда, тәлібтерді ашуландырып аламыз деп қорқады. 

Талибан өкілі Забихуллах Муд­жахид медицина қызмет­кер­лері тыңшы болуы мүмкін дейді. Сондықтан олар екпені мешіт­терде салуды талап етеді. Бірақ медицина қызметкерлері үй ара­лаудың ғана тиімді екенін, жағ­дайды қадағалауға мүмкіндік бере­тінін айтады.

© 2018 The New York Times News Service

Мақаланы аударған Светлана ҒАЛЫМЖАНҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

Сексен деген сеңгірге шығып жатқан Кәмел Жүністегі туралы үзік сыр

24.01.2019

Береке белсендіге бітеді

24.01.2019

Алғашқы қысқы ҰБТ қорытын­дылары шықты

24.01.2019

Маңызды заң жобалары мақұлданды

24.01.2019

ҚХА «Жаңғыру жолы» республикалық жастар қозғалысының үндеуі

24.01.2019

Жалындаған жастардың жарқын жобалары

24.01.2019

Жастар – еліміздің қазіргі әлем­дегі бәсекеге қабілеттілігінің негізгі факторы

23.01.2019

Шекара бұзған азамат қаза тапты

23.01.2019

Елбасының Жастар жылының салтанатты ашылуында сөйлеген сөзі

23.01.2019

Мәулен Әшімбаев: Жастар жылында науқаншылдыққа жол бермеуіміз қажет

23.01.2019

Түркістанда «Орта Азия жастарының форумын» өткізу жоспарлануда

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

23.01.2019

Конькимен жүгіру: Классикалық көпсайыстан ел біріншілігі мәресіне жетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу