Шағын фермалардағы жоғарғы технология

Ривенделл фермасындағы 150-ге жуық сиырға олардың қозғалысын, не жегенін және күйсегенін бақылап отыратын құрылғы тағылған. Оларды робот машиналар сауады. 

Егемен Қазақстан
21.01.2019 18941
2 Ривенделл фермасындағы жем беретін робот. Росс МАНТЛ, «Нью-Йорк Таймс»

Стив ЛОР,

«Нью-Йорк Таймс» – Пенсильвания (АҚШ)

Таяу маңдағы кале, қышатүс және сәбізге толы жылыжай да автоматтандырылған. Ондағы температура, ылғалдық, күн сәулесі сенсор мен метал экран арқылы басқарылады. Сәлден кейін шағын роботтар үш гектар көкөніс алқабын аралап, ауруды анықтап, дән себумен айналысады.

Фермамен айналысу технологияға арқа сүйеп келеді. Дрондар, жерсерік суреттері, топырақ сапасын анықтайтын құрылғылар, супер компьютерлер тамақ өнеркәсібіне үлкен көмек береді. Әйтсе де, ондай технология негізінен алқабының ұшы-қиыры жоқ алпауыт фермаларға арналған.

Іске қосылғанына бір жыл толған Ривенделл фермасы шағын фермаларға қолжетімді технологиялар түрін ұсынады. Әдетте ондай қожалықтар көп күтімді қажет етпейтін арнайы дақылдар өсіреді. Ривенделлге арналған роботтар Питсбургтегі Carnegie Mellon университетінде құрастырылған.

Ривенделлда озық технология мен ғылыми тәжірибе жүргізуге мүмкіндік бар. Өйткені оның иесі Томас Тулл – миллиардер кәсіпкер, технология саласының инвесторы және бұрынғы продюсер. Ол Ривенделлға миллиондаған доллар жұмсады. Оның айтуынша, жоба 2020 жылға қарай өз-өзін қамтамасыз ете алуы керек.

Сондықтан Ривенделл басқа қожалықтардың қолы жетпейтін технологияны бір сәтте пайдалана алады. Сарапшылардың айтуынша, ферманың бағыты қалыптасқан үдеріске ұқсайды. Яғни, шағын қожалықтар денсаулыққа пайдалы тамақ өндіріп, мал шаруашылығымен айналысу үшін тыңайтқыштар мен өңделген жем пайдаланбауды жөн көреді.

Жайылымды, егістік алқабы мен орманды қосқанда Ривенделлдың аумағы 70 гектарға созылып жатыр. АҚШ-тағы шаруа қожалықтары он жылдан бері бірігіп келеді. 2017 жылы олардың орташа көлемі 180 гектарға жеткен. Жыл сайын елде өндірілетін ауыл шаруашылығы өнімдерінің жартысынан көбін аумағы орташа есеппен 1080 гектар болатын бірнеше алып ферма өндіреді.

Ривенделлдағы сауын албарына бара қалсаңыз, тірі жан көрмейсіз. Онда сиырлар, автоматтандырылған жем беру жүйесі және сауынмен айналысатын үш робот машинасы тұр.

«Бақытты сиырлар сүтті көбірек береді және сапасы да жоғары», дейді Ривендалл фермасының бас менеджері Кристин Греди. Росс МАНТЛ, «Нью-Йорк Таймс»

Сүті жиналған сиырлар күніне төрт мезгіл сауылады. Ал мұндай жұмысты адам күніне екі-ақ мәрте орындай алады. Ферманың бас менеджері Кристин Гредидің айтуынша, мұндағы сиырлар протеині мен майы мол жем берілген ірі-қараға қарағанда 15 пайызға көп сүт береді екен.

«Олар қалаған кезде шөп жеп, қалаған кезде жатып, қалаған кезде жем жейді. Бақытты сиырлар сүтті көбірек береді және сапасы да жоғары» дейді ол.

Робот сауыншылар бірнеше жылдан бері бар. Алайда технология дамығандықтан, қазір роботтар бұрынғыға қарағанда адамның көмегін аз қажет етеді.

Әр құрылғының құны шамамен 200 000 долларды құрайды. Греди ханымның сөзіне сүйенсек, сауыншы роботтар мен автоматтандырылған жемдеу жүйесі болмағанда Ривенделлдегі сауын фермасы 5 жұмысшыны қажет ететін еді. Қазір мұнда 1 ғана адам қызмет атқарады.

Мұндағы құрылғыларды Германияның Lely компаниясы құрастырып шыққан. Пенсильвания мемлекеттік университетінің қызметкері Мэттью Хаанның есептеуі бойынша, Еуропадағы кейбір елдерде сиырлардың 30 пайызға жуығы осындай құрылғымен сауылса, АҚШ-та бұл көрсеткіш 2 пайызға тең. Оның сөзіне сүйенсек, Еуропада автоматты сауын машиналарына көптеп инвестиция салынуы құрлықтағы жұмыс күшінің қымбаттығымен байланысты.

Тулл мырза технологияның қарыштап дамуы шағын фермалардың өзгеруіне зор үлес қосатынына сенімді.  Бірақ былтырғы жағдайды сараптап шыққан ол «Фермерлердің еңбегіне зор құрмет көрсеті керек. Олардың жұмысы – ауыр әрі қиын. Ең басты мәселе – ғылым мен еңбекті дұрыс байланыстыра білу» дейді.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу