Елбасының әрбір Жолдауы ілгері басудың, әл-ауқатымызды арттырудың жолын көрсететін бағдарлама екендігі даусыз. Әрине, биылғы Жолдау нақтылығымен ерекшеленеді. Мысалы, төртінші басымдық ретінде «Аграрлық сектор экономиканың жаңа драйверіне айналуы тиіс» деуі өте құптарлық шешім.
Ауыл және мал шаруашылығы өнімдерінен экологиялық таза өнім шығару күн тәртібіне қойылып отыр. Ол үшін сол өнімдерді тікелей дайындайтын аграрлық саланы қайта құрылымдау керек екендігі түсінікті.
Рас, Елбасының тапсырмасымен үкіметтік бағдарламалар қабылданып, істің көзін тапқан бақуатты шаруалар шоғыры қалыптасып келеді. Бірақ, олар қанша бақуаттанғанымен, «жалғыз шауып бәйге алмасы анық».
Осы орайда Президенттің бес жыл ішінде 500 мыңнан астам жеке үй шаруашылықтары мен шағын фермерлерді (шаруа қожалықтарды) кооперативтерге тартуға мүмкіндік беретін жағдай жасау керек деген тапсырмасын орындау ауыл халқының әл-ауқатын арттыруға, азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып, ішкі және сыртқы нарыққа дайын өнімдерді шығаруға мүмкіндік әперетін бірден-бір дұрыс жол деп есептеймін.
Қазір жасым жетпістің екеуінде. Өмір бойы еңбек жолым қазіргі Есейхан, бұрынғы Қаратау ауылында өтті. Қаратау кеңестік кезеңде астық егіп, мыңғыртып мал өсірді, қой басының саны 45-50 мың басқа, ірі қара 2-3 мың, жылқы 1000-1500, түйе 500 басқа жетті. Жаратқанның жақсылығымен 10 мың гектар жеріміз бар еді. Аудан астығының үштен бірі біздің шаруашылықта өндірілетін. Шаруашылықтың бір өзіндегі 20 астық комбайны астық орағында бар егінді жинап алуға шамасы жетпей, көршілес шаруашылықтардан көмек алатынбыз.
Гектар түсімі де көңілдегідей шығатын. Мысалы, Марынсаздағы 120 гектар алқаптан гектарына 37 центнерден, Ақ Шоқада 100 гектардан 42 центнерден астық бастыратынбыз. Орта есеппен 10-15 центнерден өнім алатынбыз.
Қазір сол жетістіктің бірі де жоқ. Ауылда 40-қа тарта шаруа қожалығы бар. Баяғы техника, астық комбайндары жоқ. Астық тұқымы да күмәнді. Майдаланып кеткендіктен бар егістік алқабының үштен бірін ғана игеріп жүрген жайымыз бар. Оның өзін көрші Жуалы ауданының кәсіпкеріне жалға беріп отырмыз. Егесі біз болғанмен, өнімді өндіріп алып, байып жатқандар сырттан келген кәсіпкерлер. Біз сияқты майда шаруашылықтар бірігіп серіктестіктер, кооперативтер құрып, аяқтарынан қаз тұрып жатыр. Оны көріп те, біліп те жүрміз. Мәселен, менің 65 гектар ғана егістік алқабым бар. Оны игеру үшін астық комбайнын алу маған тиімсіз әрі оған шамам да келмейді. «Көп түкірсе – көл» демекші», мен сияқты шаруалар мен үй қожалықтары көп. Соларға «бірігейік» десек, белсене қоймайды. Банктердің алдын тоздырудан қорқа ма, жоқ жастарымыз жалқауланып, барды қанағат тұтуға еттері үйреніп кеткендіктен бе, әйтеуір ықылассыз.
«Ауылшаруашылық кооперативтері туралы» заңды оқысаң 40-50 үй қожалықтары біріксе, 4 пайыздық сыйақымен 5-7 жылға дейін несие беру қарастырылған. Істің көзін таба білгенмен тиын санай білгенге бұл көп көмек екендігі даусыз.
Тек бірлік керек, тәуекел керек. Өйткені, өмір бізден соны талап етеді. Елбасына мың да бір рахмет, жер дауына нүкте қойып, бес жылға мораторий жариялады. Енді, осы уақыт аралығында, жерімізді көлденең көк аттыға жалға беріп, қарап отырғанша иелік етіп, өнімін өзіміз алайық. Ол үшін ауыл кооперативтерін құрып, алған несиемізге техникалар алып, жайқалтып егін өсірейік. Біздің алқапта экологиялық минералды тыңайтқыштар қолданылмайды, таза өнімдер алынады. Онымен азықтанған малдың етімен сүті таза болмай ма?
Біз болсақ, қартайдық. Ал жастар неге ұйымдасып, бірікпеске. Егінді де, жаңа технологияны да игеретін солар ғой. Елге иелік ететін де солар.
Ендеше, қимылдайтын кез келді, ағайын!
Құрманәлі ЖАҚСЫЛЫҚҰЛЫ,
еңбек ардагері
Жамбыл облысы,
Талас ауданы,
Есейхан ауылы