Зауыттар шығаратын өнім көлемі 16 миллиард теңгені құрағанымен, әлеует 27 пайыз ғана пайдаланылып отырғанын атап көрсетіп, еңбек өнімділігін екі есе арттыру, ішкі-сыртқы инвестициялық қаржы көздерін тарту міндеттерін қойған болатын. Аймақ басшысының ендігі сапары елді мекендерге бағдарланған.
Құмар Іргебайұлы ат басын тіреген алғашқы нысан Есіл ауданына қарасты «Егін» ЖШС-і болды. Серіктестік егіншілікпен тұрақты түрде айналысып келеді. 5 мың гектарға бидай, 2 мың гектарға майлы дақылдар өсіреді. Соңғы жылдары өнімді қалдықсыз өңдеу технологиясын игеріп, үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясында диірмен мен макарон кешенін іске қосты. Шетелдік құрал-жабдықтар орнатылған цехтарда жылына 3443 тонна ұн, 746 тонна макарон, 834 тонна кебек өндіріледі. Екі жүзге жуық адам еңбекке тартылып, жұмыс үш ауысымда ұйымдастырылған. Шаруашылық басшысы Владимир Чубыкиннің айтуынша, Үкімет арапынан ауыл шаруашылығын дамытуға жан-жақты қолдау көрсетілген. «ҚазАгроҚаржы» компаниясы арқылы лизингке «Джон Дир», «MacDon» секілді заманауи техникалар сатып алыныпты. Машина-трактор паркінде «МТЗ-82» маркалы 14 трактор, 16 дән жинайтын комбайн, 4 егістік кешен бар. Серіктестіктің сапалы әрі қолжетімді өнімдері елімізден тысқары аймақтарға да жөнелтіледі. Атап айтқанда, Ресейге, Түрікменстанға, Қырғызстанға, Өзбекстанға экспортталады.
Қ.Ақсақалов шаруашылықтың өндірістік әлеуетімен танысқаннан кейін өңірде астықты өңдеумен және өткізумен айналысатын кәсіпорындардың санын көбейту қажеттігіне назар аударды.
– Елбасы биылғы Жолдауында аграрлық секторды экономиканың жаңа драйверіне айналдыру талабын қойып, көптеген позициялар бойынша әлемде ірі аграрлық экспорттық өнім өндірушілердің бірі болатынымызды айтты. Облыста қайта өңдеу өндірісінің көлемі 20 пайыз төңірегінде ғана. Бұл – төмен көрсеткіш. Сондықтан алдағы уақытта шикізат өндірісінен сапалы өңделген өнім шығаруға дейін жету жолдарын тынбай қарастыруымыз қажет. Осы саланы өркендету, алға бастыру айрықша маңызды. Әсіресе, ауылдықтарды жыл бойы тұрақты жұмыспен қамтитын өндіріс орындарын ашуға жаппай жұмылу керек. Елді мекендердің инфрақұрылымын дамытуға, жолдар салуға, қуат көзін тартуға мемлекет қаржы аяған емес. Бизнеске де қолайлы жағдайлар жасалған, – деді Құмар Іргебайұлы.
Агроқұрылым көктемгі егіс науқанына сақадай сай. Нарық сұранысына байланысты майлы дақылдар көлемі арттырылмақ. Өңір басшысы қытайлық компаниялардан 60 мың тонна кебекке тапсырыс түскенін, осы жағын да қаперде ұстауларын ескертті.
Аудандағы «Агрохимснаб»–іргелі шаруашылықтардың бірі. Оған тәжірибелі маман Василий Шкодин жетекшілік етеді бірі. Серіктестік егіншілікпен қатар мал өсірумен де шұғылданады. Төрт түлік сатып алуға – 40 миллион теңге, қора-қопсы салуға 18 миллион теңге несие алыпты. «Сыбаға» бағдарламасына қатыса отырып, мал басын 465-ке жеткізген. Сиырлар бұзаулай бастапты.
– Өткен жылды табысты аяқтадық. 59 тонна ет өндіріліп, 130 бас асыл тұқымды тайынша сатылды. Биыл табындарға 150-170 төл қосылады деген үміттеміз, – дейді іскер басшы.
Шаруашылықтың жаңа технология бойынша салынған қоралары облыс әкімінің назарын аударды. Аймақтың қытымыр ауа райына ыңғайланып тұрғызылған. Мұнда егіншілік пен мал шаруашылығында 50 адам жұмыс істейді.
Қ.Ақсақалов Қызылжар ауданы «Зенченко және К» коммандиттік серіктестігінде де болып, ауыл азаматтарының деншілігін тұрақты жұмыспен қамтып отырған шаруашылықтың мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында қыруар іс атқарғанын бөле-жара атап көрсетті. Биыл Новоникольское ауылында жаңа дене шынықтыру-сауықтыру кешені пайдалануға берілді. Спорт кешенінің құрылысына және жабдықтар сатып алуға 240 миллион теңге қаражат жұмсалған. Екі мыңға жуық тұрғыны бар ауыл үшін бұл әлеуметтік нысанның маңызы зор. Кешенде волейбол мен баскетбол ойнауға арналған алаң, жаттығу залы, медициналық кабинет, бильярд залы орналасқан. Коммандиттік серіктестіктің бас директоры Геннадий Зенченко мамыр айында ұзындығы 25 метрлік бассейннің іске қосылатынын жеткізді.
Серіктестіктің қаражатына тұрғызылған жаңа заманауи дәрігерлік амбулатория да ауыл тұрғындарына сапалы қызмет көрсетеді. Мұнда дәрігерге дейінгі тексеру, медициналық мұрағат, физиотерапия және тағы басқа кабинеттер жұмыс істейді. Ғимараттың жалпы аумағы – 416 шаршы метр. Осы маңайдағы жеті ауылдың 3,7 мың тұрғыны ем-дом алу мүмкіндігіне ие.
Командиттік серіктестік озық технологияларды кеңінен қолданып келеді. Машина-трактор паркі түгелдей жаңартылып, егіншілік мәдениетін жетілдірудің, ауыспалы егіс жүйесін жаңартудың, топырақ өңдеудің жаңа әдістері енгізілген. Селекциялық шараларды ғылыми негізде жүргізудің арқасында табындар асылтұқымды малмен толығып, өнім көлемі айтарлықтай артқаны байқалады. Әр сиырдан жылына 7 мың литр сүт сауылады. Күніне 40 тонна сүт өндіріледі. Ресейдің Қорған және Түмен облыстарымен әріптестік қарым-қатынас орнатылған.
−Ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері пайдалы әрі тиімді жұмыс істеулері қажет. Тұрғындарға спортпен айналысуға, сапалы медициналық көмек алуларына жағдай жасаулары міндетті. Геннадий Геннадьевич басқаратын шаруашылықтан өзгелер үлгі алғандары жөн болар еді. Өйткені, жыл өткен сайын сүт өнімдеріне деген сұраныс ішкі-сыртқы нарықта артып келеді. Өңірде өзін де, өзгелерді де толық қамтамасыз ететін осындай кешендер санын көбейту басты бағдар болып қала береді, – деді ұжым мүшелерімен кездесуде аймақ басшысы Қ. Ақсақалов.
Өмір ЕСҚАЛИ,
«Егемен Қазақстан»
Солтүстік Қазақстан облысы