Әріптестік әліппесі

Шығыс Қазақстан облысы ғылыми интеграцияның дамуына айрықша ден қойып отыр. Жақында облыс орталығында Ұлыбри­­тания мен Қазақстан арасындағы ғылыми ықпалдастық шеңберінде «Ғылыми зерттеулерді бағалау және іріктеу жүйесі. Зерттеушілік қызметтегі әріптестікті нығайту» атты халық­аралық семинар өтті. Оған еліміздің түкпір-түкпі­рінен 300-ден аса және брита­ния­лық университеттердің 15 жетекші зерттеуші-ғалымдары келді. Бі­лім және ғылым министр­­лігінің қол­дауымен Ұлттық ғылыми-тех­никалық сараптама орталығы және Британия кеңесінің (British Council) ұйымдастыруымен елі­мізде алғаш рет Өскеменде өт­кен семинар жұмысында екі ел арасындағы ғылыми интеграция игіліктері мен минералды байлық көздерін тиімді пайдалану бойынша әріптестікті дамыту мәселелері қаралды. Мемлекет басшыларының ке­ліссөздеріне сәйкес, екі ел ара­сын­дағы ғылыми ықпалдастық одан әрі дамуға бет алғанын байқататын жиында министрліктің Ғылым комитеті төрағасының орынбасары Амандық Төлешов сөз алды. Ол халықаралық шараның тұңғыш рет Шығыс Қазақстан облысында өтіп жатқанын, Елбасының ғылымды экономиканың басты дамытушы күшіне айналдыру жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру үшін Ұлттық ғылыми-техникалық сараптама орталығы құрылғанын атап өтті. Қазіргі кезде аталған орталықта ғылыми жаңалығы бар жобаларды жүзеге асыру тетіктері қалыптасуда. Алдағы екі жылда комитет бес басым қа­ғидат бойынша жұмыс істейтін болады. Мәселен, өнеркәсіптік инновациялар мен синхрондылық қағидаты ғылыми жаңалықтардың жергілікті өндіріске бейімділігін талап етеді. Бұл индустрияландыру бағдарламасы аясындағы гранттардың берілуіне жол ашады. Инфрақұрылымды дамыту ұстанымы бойынша ғылыми және инженерлік зертханалар ашылып, технопарктер жүйесі қа­лыптаспақ. Ғылыми қызметтің қаржыландырылуын жетілдіру де көзделіп отыр. Аталған бағыт бойынша жергілікті өндіріске тікелей қатысы бар ғылыми жобалардың 25 пайызын кәсіпкерлік нысан­дары қаржыландырады. Ел эко­но­микасының стратегиялық ба­ғыттарына қызмет ететін қазақ ғылымындағы гранттарға жасы 35-тен аспаған зерттеушілер тартылатын болады. Британия кеңесінің директоры Саймон Уильямс Ұлыбританияда дарынды ғалымдарды қолдайтын халықаралық Ньютон қоры құры­лып жатқанын, бұл ұйым Қа­зақстанды да қамтитынын жеткізсе, «Назарбаев Уни­верси­теті» жер ғылымдары орталығының директоры Асқар Мұнара елімізде геологиялық инфрақұрылым қайта түзіліп, заманауи зертханалар ашу жоспарланып отырғанын айтты. Бұл – жас ғалымдардың геология саласына бет бұруына, моноқалалардың дамуына да оң әсер етеді деп күтілуде. Екі ел арасындағы ғылыми ықпалдастықтың артуына отан­дық ғалымдар да, британдық зерттеушілер де мүдделі. Халықаралық шара барысында меймандар өңірдің жетекші кәсіпорындары мен ірі кен орындарында болды. Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан». Шығыс Қазақстан облысы.