Электр энергиясының саудасы ашықтыққа құрылғанда тиімді

Мәжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыповтың жетекшілігімен өткен кешегі жалпы отырыста «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне электр энергетикасы объектілерінің жұмысын бақылауды және қадағалауды ұйымдастыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы бірінші оқылымда қаралды. Премьер-Министрдің орынбасары – Индустрия және жаңа технологиялар министрі Әсет Исекешев заң жобасы электр энергетикасы нысандарының жұмысын мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жетілдіруге бағытталғандығын ерекше атап кетті. Бұл ретте электр энергетикасы нысандарының энергетикалық жабдығының жай-күйін жақсарту, энергия өндіретін және оны беретін ұйымдардың күзгі-қысқы кезеңдегі жұмысы мен электр және жылу энергиясын тұтынушылардың кең тобының құқықтарын қорғау үшін жауаптылығын арттыруға ден қойылып отыр. Әсіресе, заңдық құжатта энергетика кәсіпорындары көрсететін қызметтердің сапасын қамтамасыз ету тетіктері қарастырылыпты. Бұдан басқа, еліміздің Бірыңғай электр энергетикасы жүйесінде электр энергиясына тапшылық шамадан тыс артып кеткен жағдайда оның экспорты мен импорты саласында шектеу шаралары енгізілмек. Электр желілеріне қосылуға рұқсат алуда тұтынушылардың электр құрылымдарын 100-ден 200 киловатқа дейін өзгерту қарастырылыпты. Вице-премьер осылайша шағын және орта бизнестің басым бөлігі электр желілеріне мемлекеттік ор­гандардың рұқсатынсыз қосылуға мүмкіндік алатынын жеткізді. Қосымша баяндама жа­са­ған Мәжілістің Экология мәсе­лелері және табиғат пайда­лану комитетінің мүшесі Ізбақ Өмірзақов заң жобасы Мемлекет басшысының қатысуымен өткен жиналыстың қорытындылары бойынша хаттамалық тапсырманы іске асыру мақсатында әзірленгенін айтты. Сонымен қатар, электр энергетикасы объектілерінің жұмысын мемлекеттік бақылау мен қада­ғалауды жетілдіруге, электр энер­гетикасы объектілерінің энер­гетикалық жабдығының тех­никалық жай-күйін жақсартуға, энер­гия өндіретін және энергия беретін ұйымдардың күзгі-қыс­қы кезеңдегі жұмысы, элек­тр және жылу энергиясын тұтынушылардың кең тобы­ның құқықтарын қорғау үшін жауап­тылығын арттыруға, энер­гетика кәсіпорындары көрсе­тетін қыз­меттердің сапасын қамта­масыз етуге бағытталғанын атап өтті. Бұдан басқа, заң жобасында Қазақстан Республикасының бірыңғай электр энергетикасы жүйесінде электр энергиясына тапшылық не профицит болған жағдайда электр энергиясының экспорты мен импорты саласында шектеу шаралары енгізіледі. Заң жобасын жұмыс тобы талқылаған кезде тұрақты ко­митеттердің, депутаттардың, заңнама бөлімінің ұсынысы бой­ын­ша заң жобасының ереж­елеріне бірқатар өзгерістер енгізіліпті. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне өзгерістерді талқылау кезінде депутаттар ес­к­ерту сияқты санкцияны алып тастады. Бұдан басқа, заңды тұлғалардың шағын, орта немесе ірі бизнес субъектілеріне тиесілілігіне қарай оларға айып­пұл­дар бөлігіне түзетулер енгі­зілген, сондай-ақ, энергия өн­ді­ретін және энергия беретін ұйымдардың технологиялық бұзу­шылықтар туралы ақпарат­ты ұсыну туралы талаптарды бұзғаны үшін әкімшілік жауап­тылығын белгілейтін жаңа бап ұсынылыпты. Депутаттардың пікірінше, қол­даныстағы заңнамада бар тетіктер энергетика саласындағы бақылау және қадағалау органына жылыту маусымында олқылықтарға жол бермеу мақсатында энергетика кәсіпорындарының заңнаманы бұзушылықты анықтауға және оған дер кезінде әрекет етуге мүмкіндік береді, ал норманы әзірлеушінің редакциясында қабылдау рейдерлік пен сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар үшін жағдай жасайды. Заң жобасы бойынша жұмыс тобының 16 отырысы өткізілген екен. Мәжілістің депутаттарынан, тұрақты комитеттерінен және заң бөлімінен заң жобасы бойынша келіп түскен 250-ден астам ескертпе мен ұсыныс қаралып, талқыланыпты. Мәжілістің барлық коми­тет­тері осы заң жобасы бойынша оң қорытындыларын берді. Жалпы отырыста депутаттар Қазақстан Республикасы Үкі­метінің және Республикалық бюд­жеттің атқарылуын бақылау жө­ніндегі есеп комитетінің 2013 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептерін жұмысқа алды. Мәжілістің Қаржы және бюд­жет комитетінің төрайымы Гүлжан Қарақұсова депутаттарға Есепте 2013 жылы республикалық бюд­жеттің атқарылуының макро­эко­номикалық жағдайларына, мемлекеттік және салалық бағдар­ламалардың, мемлекеттік орган­дардың стратегиялық жоспар­ларының, инвестициялық жоба­лардың іске асырылу тиімділігіне баға берілгенін мәлімдеді. Палата отырысында «Қазақ­стан Республикасының Үкіметі мен Эстония Республикасының Үкіметі арасындағы Ин­вес­ти­ция­ларды көтермелеу және өзара қорғау туралы келісімді ратификациялау туралы» заң жобасы жұмысқа алынды. Жалпы отырыста сөз алған Мәжілістің Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік коми­тетінің төрағасы Мәулен Әшім­баев келісім елдердің инвес­ти­циялық ахуалын жақсартуға және мемлекеттер арасындағы өзара тиімді сауда-экономикалық ынты­мақтастықты одан әрі дамытуға ықпал ететінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Мәжіліс қор­жынына «Қазақстан Респуб­ликасының Үкіметі мен Сингапур Республикасының Үкіметі ара­сындағы Табысқа салынатын са­лықтарға қатысты қосарланған са­лық салуды болдырмау жә­не салық салудан жалтаруға жол бермеу туралы келісімге өзге­ріс­тер мен толықтырулар енгізу ту­ралы Қазақстан Респуб­ли­касы­ның Үкіметі мен Сингапур Рес­публикасының Үкіметі арасын­дағы Хаттаманы ратификациялау туралы» заң жобасы да алынды. Мәжіліс «Қазақстан Респуб­ликасының кейбір заңнамалық актілеріне құрылыс объектілерін жобалау саласындағы сарап­шылық қызметті реформалау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын жұмысқа алды. Экономикалық реформа және әлеуметтік даму комитетінің төрағасы Сейітсұлтан Әйімбетов заң жобасын әзірлеу құрылыс объектілерін жобалау және оның тиімділігін арттыру саласындағы сарапшылық қызмет нарығының жүйесін жетілдіру қажеттілігіне байланысты болғанын мәлім етті. Сондай-ақ, отырыста депутаттар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сау­да қызметін реттеу мәселелері бой­ынша өзгерістер мен толық­ты­рулар енгізу туралы» заң жобасын жұмысқа алды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».