Құлын неге қырылуда?
Киіктің қырылуынан жүрегі шайлығып қалған Қостанай-Торғай өңірі мал өлсе, алаңдай бастайды. Киіктен кейін Торғай өңірінде біраз ірі қара малдың шығын болғаны бар. Бірақ мал өлімінің киікке қатысы бар-жоғын ешкім дәлелдей алмады.

Облыстық ветеринария басқармасының басшысы Берікжан Қайыпбайдың айтуынша, киік қырылған 2015 жылдан кейін облыстағы 6 ауданның сол маңайға жақын деген 18 елді мекенінде малдың барлығына пастереллезге қарсы егу шаралары жүргізілді. Биыл көктемде Амангелді, Алтынсарин, Қостанай, Меңдіғара, Әулиекөл аудандарында біраз жылқының іш тастап, құлын шығын болды. Бір Амангелді ауданының өзінде 83 биенің құлын тастағаны белгілі болған. Оның он бесін ветеринарлар көзімен көріп, биоматериалдар алған.
– Биыл ауру бес ауданда байқалды. Дер уақытында алынған биоматериалдар жіберілген Ветеринария жөніндегі ұлттық референттік зерттеу орталығы ринопневмония ауруы болуы мүмкін деген диагнозды болжап отыр. Егер орталық мамандары тарапынан осы диагноз нақты бекітілсе, біраз әбігер әкелмек. Себебі, бұл жылқы түлігінің ең қауіпті және өте тез тарайтын ауруларының бірі, биелердің іш тастауы оның басты белгісі болып табылады. Қазір екі шаруашылық жылқыларында ауру қатты білініп отыр, одан биелердің 90 пайызына дейін іш тастайды, – дейді облыстық ветеринария басқармасының басшысы Берікжан Қайыпбай.
Осыған орай облыс әкімі Архимед Мұхамбетов шара қолдануды тездету керектігін тапсырды. Жұқпалы ауру тез тарап, бүгін өңірде 104 мың басқа жетіп отырған қыл құйрықтың санын азайтуы әбден мүмкін. Сондықтан, профилактикалық жұмыстардың, оның ішінде ауруға қарсы егудің келесі жылы жүргізілуін күтпей, биыл Ауыл шаруашылығы министрлігінің алдына қалыптасып отырған жағдайды жеткізу керектігін, ол үшін 60 миллион теңгені облыс өзі қарастыруы тиіс екенін айтты. Сонымен қатар, облыс басшысы жылқы өсірумен айналысатын адамдардың өздері де малдың күтіміне ерекше назар аударуы керектігін ескертті. Малдың пайдасын өзі көріп, зиянын мемлекет мойнына артып қоюға болмайды. Жылқыны сатып алғанда оны тексеріп, аурудан таза екенін анықтап алуы тиіс. Қайткенде де мал күтімінің жауапкершілігін иесі сезінуі тиіс.
Қазір биелердің іш тастауы байқалған аудандардағы жағдайды, жұқпалы аурудың таралуын ветеринар мамандар ерекше бақылауға алған. Бірақ әзірге ринопневмония болуы мүмкін деген аурудың жылқылар арасында таралуы, биелердің құлын тастауының жалғасуы байқалған жоқ. Егер жұқпалы дерт жаппай орын алса, онда ветеринарлар шектеу шараларын жедел жүзеге асыруға даяр.
Нәзира Жәрімбетова,
«Егемен Қазақстан»
ҚОСТАНАЙ
