Аяздың да пайдасы бар...

Бірақ байқайсыз ба, ауа райы 40 градусқа дейін тө­мен­­­деген осы күндері далада тұрсаңыз тынысыңыз ашы­лып, жан дүниеңізде бір сергектік пайда болады. Тіпті әлдебір шаруамен көбірек жүріп қалып тоң­ғанның өзінде жылы жерге кірсеңіз, қатты суықтан қып-қызыл болып кеткен сау­сақтарыңыз сәлден соң ыси, дуылдай жөнеледі. Ба­ла кезімізде осы бір ыссы ағын­ды қызық көруші едік. Себебі қызылшұнақ аяз­дарға қарамастан, сырға­нақ тебетін едік. Кейде қат­ты аяз­ға қатып қалған қол­дары­мыз икемге келмей, жы­ламсыраған сәттерде әже­лері­міз тыйып тастайтын, аяздың ден­саулыққа пайдалы ек­енін айтатын. Үлкендердің ақылымен шашымызды ысқылап, домбыққан сау­сақ­тарды икемге келтіріп алатынбыз. Сол сақылдаған суықтарда елсіз түзде адасып қалғандар болмаса, ешкім үсімейтін де, үскірікке де ұрынбайтын.

Расында, аяз  –  өте пайдалы құбылыс. Құрғақ, қатты аяздарда адам баласы ауырмайды. Қайта имму­нитеті беки түседі. Яғни әже­­­­ле­ріміз балала­ры­ның шы­нық­қанын қош көрген екен. Қазір ше? Әр үйде әлпеш­теген бала бар. Әрине қатты аязға байланыс­ты са­бақтар тоқтады. Соған орай қолы босап, аулаларда асыр салған тентектерді тағы көріп жүргеніміз жоқ. Бұл әлпештің әлдиге ұласып кет­­кенінің көрінісі ме? Жы­лы пештің жанында жата берген жан марғау болмай ма? Бір уақ балалардың әр құбылысқа бейім болғанын да ойлау керек болар, бәл­кім...

Дәрігерлердің айтуын­ша, мұн­дай аяздарда ауа­дағы ви­рус­тар мен бакте­риялар тір­­шілік етуін тоқ­татады. Сон­дықтан тұ­мау, түш­кіру сияқты жұқ­­палы инфек­ция­ларға алаңдаудың қажеті жоқ. Мамандар аязды ауа­ның­ оттегіге бай болаты­нын ай­тады. Сол себепті қат­­ты суық­та ауа тазарып, таза ауада қы­дырыстаған жан жадырап қалады екен. Өйткені аяз ең алдымен қан айна­лымын жақсартады. Аязда бет-әлпетіміздің не­лік­тен қып-қызыл болатыны енді түсінікті шығар.

Астана қаласы денсаулық сақтау басқармасының бас неонатологы, медицина ғы­лым­да­рының докторы Қар­лығаш Жұбанышева ая­зда ағзаны қорғайтын, яғни инфекциямен күресетін лейкоцит, нейтрофил, вирус­қа қар­сы иммунитетті көте­ре­тін интерферон іспетті жа­су­шалардың жұмысы бел­сен­дірек болатынын жет­кізді. Тәжірибе бойынша қыс­­­тыгүні дүниеге келген адам­дар тіпті сирек ауыратын көрінеді. Сондықтан аяз жүрек-қантамыр жүйесінің қызметін күшейтеді, гемоглабин деңгейінің көтерілуін қам­тамасыз етеді, дейді дәрі­гер­­лер.

«Қазгидрометтің» хабар­лауынша, қысқы шіл­де­дегі қатты аяз тағы бір апта­ға созылмақ. Яғни осы ара­лықта аязды ауамен тыныс алып, қыс мау­сы­мы­ның қы­зық­тарын се­зін­ген­­нің өзі бір ғанибет. Ба­лалар да бұл құбылысқа бейім­­деле түседі. Әлбетте құндақ­таулы нәрестелерді аязға шы­ға­рудың қажеті жоқ еке­нін әркім білер. Біз ойын жа­сын­дағы балалар туралы ай­тып тұрмыз.

Кеңестік әйгілі фильмдегі әне­бір ән құлаққа келеді: «У природы нет плохой погоды...».

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»