Олимпиаданың бір аптасы өте шықты
<p>Олимпия ойындары әдетте он жеті күнге созылады. Пхенчхандағы Ақ Олимпия ойындарының бір аптасы зу етіп өте шықты. Әзірше өскемендік өжет қыз Юлия Галышеваның жалғыз қола медалі жанкүйерлердің көңіліне медет болып тұр.</p> <div alt="0" id="SL_balloon_obj" style="display: block;"> <div class="SL_ImTranslatorLogo" id="SL_button" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/imtranslator-s.png"); display: none; opacity: 1;"> </div> <div id="SL_shadow_translation_result2" style="display: none;"> </div> <div id="SL_shadow_translator" style="display: none;"> <div id="SL_planshet"> <div id="SL_arrow_up" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/up.png");"> </div> <div id="SL_Bproviders"> <div class="SL_BL_LABLE_ON" id="SL_P2" title="Translator">T</div> </div> <div id="SL_alert_bbl" style="display: none;"> <div id="SLHKclose" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/delete.png");"> </div> <div id="SL_alert_cont"> </div> </div> <div id="SL_TB"> <table cellspacing="1" id="SL_tables"> <tr> <td align="right" class="SL_td" width="10%"><input id="SL_locer" title="Зафиксировать язык" type="checkbox" /></td> <td align="left" class="SL_td" width="20%"><select id="SL_lng_from" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/select.png") 100% 0px no-repeat rgb(255, 255, 255);"><option value="auto">Определить язык</option><option value="az">Азербайджанский</option><option value="sq">Албанский</option><option value="en">Английский</option><option value="ar">Арабский</option><option value="hy">Армянский</option><option value="af">Африкаанс</option><option value="eu">Баскский</option><option value="be">Белорусский</option><option value="bn">Бенгальский</option><option value="my">Бирманский</option><option value="bg">Болгарский</option><option value="bs">Боснийский</option><option value="cy">Валлийский</option><option value="hu">Венгерский</option><option value="vi">Вьетнамский</option><option value="gl">Галисийский</option><option value="el">Греческий</option><option value="ka">Грузинский</option><option value="gu">Гуджарати</option><option value="da">Датский</option><option value="zu">Зулу</option><option value="iw">Иврит</option><option value="ig">Игбо</option><option value="yi">Идиш</option><option value="id">Индонезийский</option><option value="ga">Ирландский</option><option value="is">Исландский</option><option value="es">Испанский</option><option value="it">Итальянский</option><option value="yo">Йоруба</option><option value="kk">Казахский</option><option value="kn">Каннада</option><option value="ca">Каталанский</option><option value="zh-CN">Китайский (Упр)</option><option value="zh-TW">Китайский (Трад)</option><option value="ko">Корейский</option><option value="ht">Креольский (Гаити)</option><option value="km">Кхмерский</option><option value="lo">Лаосский</option><option value="la">Латинский</option><option value="lv">Латышский</option><option value="lt">Литовский</option><option value="mk">Македонский</option><option value="mg">Малагасийский</option><option value="ms">Малайский</option><option value="ml">Малайялам</option><option value="mt">Мальтийский</option><option value="mi">Маори</option><option value="mr">Маратхи</option><option value="mn">Монгольский</option><option value="de">Немецкий</option><option value="ne">Непали</option><option value="nl">Нидерландский</option><option value="no">Норвежский</option><option value="pa">Панджаби</option><option value="fa">Персидский</option><option value="pl">Польский</option><option value="pt">Португальский</option><option value="ro">Румынский</option><option value="ru">Русский</option><option value="ceb">Себуанский</option><option value="sr">Сербский</option><option value="st">Сесото</option><option value="si">Сингальский</option><option value="sk">Словацкий</option><option value="sl">Словенский</option><option value="so">Сомали</option><option value="sw">Суахили</option><option value="su">Суданский</option><option value="tl">Тагальский</option><option value="tg">Таджикский</option><option value="th">Тайский</option><option value="ta">Тамильский</option><option value="te">Телугу</option><option value="tr">Турецкий</option><option value="uz">Узбекский</option><option value="uk">Украинский</option><option value="ur">Урду</option><option value="fi">Финский</option><option value="fr">Французский</option><option value="ha">Хауса</option><option value="hi">Хинди</option><option value="hmn">Хмонг</option><option value="hr">Хорватский</option><option value="ny">Чева</option><option value="cs">Чешский</option><option value="sv">Шведский</option><option value="eo">Эсперанто</option><option value="et">Эстонский</option><option value="jw">Яванский</option><option value="ja">Японский</option></select></td> <td align="center" class="SL_td" width="3"> <div id="SL_switch_b" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/switchb.png");" title="Перевернуть языки"> </div> </td> <td align="left" class="SL_td" width="20%"><select id="SL_lng_to" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/select.png") 100% 0px no-repeat rgb(255, 255, 255);"><option value="az">Азербайджанский</option><option value="sq">Албанский</option><option value="en">Английский</option><option value="ar">Арабский</option><option value="hy">Армянский</option><option value="af">Африкаанс</option><option value="eu">Баскский</option><option value="be">Белорусский</option><option value="bn">Бенгальский</option><option value="my">Бирманский</option><option value="bg">Болгарский</option><option value="bs">Боснийский</option><option value="cy">Валлийский</option><option value="hu">Венгерский</option><option value="vi">Вьетнамский</option><option value="gl">Галисийский</option><option value="el">Греческий</option><option value="ka">Грузинский</option><option value="gu">Гуджарати</option><option value="da">Датский</option><option value="zu">Зулу</option><option value="iw">Иврит</option><option value="ig">Игбо</option><option value="yi">Идиш</option><option value="id">Индонезийский</option><option value="ga">Ирландский</option><option value="is">Исландский</option><option value="es">Испанский</option><option value="it">Итальянский</option><option value="yo">Йоруба</option><option value="kk">Казахский</option><option value="kn">Каннада</option><option value="ca">Каталанский</option><option value="zh-CN">Китайский (Упр)</option><option value="zh-TW">Китайский (Трад)</option><option value="ko">Корейский</option><option value="ht">Креольский (Гаити)</option><option value="km">Кхмерский</option><option value="lo">Лаосский</option><option value="la">Латинский</option><option value="lv">Латышский</option><option value="lt">Литовский</option><option value="mk">Македонский</option><option value="mg">Малагасийский</option><option value="ms">Малайский</option><option value="ml">Малайялам</option><option value="mt">Мальтийский</option><option value="mi">Маори</option><option value="mr">Маратхи</option><option value="mn">Монгольский</option><option value="de">Немецкий</option><option value="ne">Непали</option><option value="nl">Нидерландский</option><option value="no">Норвежский</option><option value="pa">Панджаби</option><option value="fa">Персидский</option><option value="pl">Польский</option><option value="pt">Португальский</option><option value="ro">Румынский</option><option selected="selected" value="ru">Русский</option><option value="ceb">Себуанский</option><option value="sr">Сербский</option><option value="st">Сесото</option><option value="si">Сингальский</option><option value="sk">Словацкий</option><option value="sl">Словенский</option><option value="so">Сомали</option><option value="sw">Суахили</option><option value="su">Суданский</option><option value="tl">Тагальский</option><option value="tg">Таджикский</option><option value="th">Тайский</option><option value="ta">Тамильский</option><option value="te">Телугу</option><option value="tr">Турецкий</option><option value="uz">Узбекский</option><option value="uk">Украинский</option><option value="ur">Урду</option><option value="fi">Финский</option><option value="fr">Французский</option><option value="ha">Хауса</option><option value="hi">Хинди</option><option value="hmn">Хмонг</option><option value="hr">Хорватский</option><option value="ny">Чева</option><option value="cs">Чешский</option><option value="sv">Шведский</option><option value="eo">Эсперанто</option><option value="et">Эстонский</option><option value="jw">Яванский</option><option value="ja">Японский</option></select></td> <td align="center" class="SL_td" width="5%"> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div id="SL_TTS_voice" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/ttsvoice.png");" title="Прослушать"> </div> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div class="SL_copy" id="SL_copy" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/copy.png");" title="Скопировать"> </div> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div id="SL_bbl_font_patch"> </div> <div class="SL_bbl_font" id="SL_bbl_font" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/font.png");" title="Размер шрифта"> </div> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div id="SL_bbl_help" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/bhelp.png");" title="Справка"> </div> </td> <td align="right" class="SL_td" width="15%"> <div class="SL_pin_off" id="SL_pin" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/pin-on.png");" title="Закрепить всплывающее окно"> </div> </td> </tr> </table> </div> </div> <div id="SL_shadow_translation_result" style="visibility: visible;"> </div> <div class="SL_loading" id="SL_loading" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/loading.gif");"> </div> <div id="SL_player2"> </div> <div id="SL_alert100">Звуковая функция ограничена 200 символами</div> <div id="SL_Balloon_options" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/bg3.png") rgb(255, 255, 255);"> <div id="SL_arrow_down" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/down.png");"> </div> <table id="SL_tbl_opt" width="100%"> <tr> <td align="center" width="5%"><input checked="1" id="SL_BBL_locer" title="Показывать кнопку ImTranslator Bubble 3 секунд" type="checkbox" /></td> <td align="left" width="5%"> <div id="SL_BBL_IMG" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/bbl-logo.png");" title="Показывать кнопку ImTranslator Bubble 3 секунд"> </div> </td> <td align="center" width="70%"><a class="SL_options" href="chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/html/options/options.html?bbl" target="_blank" title="Показать настройки">Настройки</a> : <a class="SL_options" href="chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/html/options/options.html?hist" target="_blank" title="История переводов">История</a> : <a class="SL_options" href="chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/html/options/options.html?feed" target="_blank" title="Обратная связь">Обратная связь</a> : <a class="SL_options" href="https://www.paypal.com/cgi-bin/webscr?cmd=_s-xclick&hosted_button_id=GD9D8CPW8HFA2" target="_blank" title="Сделать пожертвование">Donate</a></td> <td align="right" width="15%"><span id="SL_Balloon_Close" title="Закрыть">Закрыть</span></td> </tr> </table> </div> </div> </div>
Қазақтардың оң жамбасына келетін жеті деген сан бізді қуанышқа бөлей алған жоқ. Олимпиаданың жетінші күні жерлестеріміз ала-құла өнер көрсетті. Үкілеп қосқан медаль алады деген Алексей Полторанин классикалық тәсілмен спринтерлік қашықтықтың іріктеу сайысында он үшінші нәтиже көрсетіп, ширек финалға шыққанда бөркімізді аспанға атып қуанып едік, асыққан екенбіз, небәрі төртінші орынмен жартылай финалға қатыса алмады. Ал тағы бір жерлесіміз 51-орынды қанағат тұтқан Елена Коломина, Валерия Төленова көштің соңына жайғасты. Шорт-трекшілер де білгендерінен жаңылып қалғандай әсерге бөледі. Әлем кубогы кезеңдерінде тәп-тәуір нәтиже көрсетіп жүрген Мәдіғали Қарсыбеков шәкірттерінің жолы болмай-ақ тұр. Нұрберген Жұмағазиев, Абзал Әжғалиев және Еркебұлан Шамұханов эстафеталық жарыста үшінші нәтижемен финалға өте алмады. Ал конькишілеріміз Денис Кузин мен Федор Мезенцевтің көрсеткіштері де нашар, жарысты ерте аяқтады.
Шынында да, енді кімнен медаль күтуге болады. Кім білсін, Алексей Полторанин елу шақырымдық классикалық марафонда бар күшін салып, намысты қолдан бермеуге тырысар. Алайда оның қарсыластары кілең мықтылар. Шорт-трекшілердің шамасы белгілі болып қалды. Корея мемлекетінен аттай қалап алдырған шорт-трекші Ким Ионг А бәлкім қуантып қалар. Биатлоншылардың ішінен жалғыз семейлік Галина Вишневская алғашқы алтылыққа ену үшін тырысып бағар.
Осы орайда мына бір ой мазаны алады. Кілең бір дарынсыз, тіпті алғашқы ондыққа немесе жиырмалыққа енбейтін шаңғышы, конькишілер немесе басқа спорт түрлері шеберлерін аса жауапты додаға алып барудың қажеті болар ма екен? Үкімет олардың шетелдерде дайындалуына, сапарға шығуларына зор қаржы бөледі. Бірақ та Олимпиадада нәтиже жоқ. Оның үстіне бізде резерв әзірлеуге жете көңіл бөлінбейді. Елена Коломина кезінде сөз жоқ, жақсы нәтиже көрсетіп келген. Азия ойындарында, басқа да халықаралық жарыстарда ел намысын абыроймен қорғап келді. Бірақ та жасы отыз беске келген спортшыдан жоғары нәтиже күткен жөн емес.
Кадрлар әзірлейтін орын жоқ емес, бар. Шығыс Қазақстан облысының табиғаты тамылжыған, жеті ай бойы аппақ қар жататын Риддер қаласында осыдан он бес жыл бұрын спорттағы дарынды балаларға арналған олимпиадалық мектеп-интернат құрылған еді. Соңғы үш жылдан бері мектеп-интернат, колледж деген атақты иеленді. Мұнда білім алуға барлық жағдай жасалған, бес мезгіл тағам беріледі. Үздік оқығандар стипендия алады. Соңғы жылдары шығыстағы оқу орнына сонау Ақтөбе, Солтүстік Қазақстан, Ақмола облыстарынан, Астанадан қызығы көп қысқы спорттан бағын іздеген талаптылар келіп түсе бастады. Олар қазақ және орыс тілдерінде білім алады. Колледжді бітіргендер әрі қарай оқуын жалғастырса, қалғандары мектептерде қысқы спорт түрлерінен сабақ бере алады. Міне, Риддердегі спорт мектеп-интернатына көмекке, қаржыға зәру, жаңа оқу корпусы, жазда роликпен жаттығатын алаң ауадай қажет. Сонымен бірге бұл жерде биатлонмен жаттығуға да қаржы көзі керек.
Журналистер осы жолы Пхенчхан Олимпиадасының бұрқ-сарқ еткен ойындарынан айтары жоқ, тамаша жедел репортаждар беріп, жанкүйерлерін қуантып жатыр. Олимпиада ойындарында олармен жиі кездесіп жүрдік. Алайда бізді 200 мыңнан астам оқырманы бар Отанымыздың бас газеті – «Егемен Қазақстанның» бірде-бір журналисі болмауы таңғалдырды. Тәуелсіздік алғалы «Егеменнің» тілшілері Олимпия ойындарынан репортаждарды үздіксіз беріп келген. Тіпті сонау айшылық алыстағы Сиднейден «Егеменнің» төрт бірдей журналисі Бекзат, Ольга, Ермахандар алтын алқа алған кезде жүректері жарылардай қуанып, ең бірінші болып газет оқырмандарынан сүйінші сұраған. Газеттің тиражы 200 мыңнан асатынын, оның бір миллионнан астам оқырманы бар екенін ескерсек, Ұлттық Олимпиада комитеті басшыларының қазақ тілді оқырмандарды менсінбегені ме деген ой келеді. Әлде олар ана тілінен мақұрым ба?
Осы жолдардың авторы өткен жылдың қазан айында ҰОК басшыларының бірінің қабылдауында болып, «Егемен Қазақстанның» тілшісіне аккредитация бермегендеріңіз қалай деп сауал тастағанда, олар бізге өтініш жасаған жоқ, енді кешігіп қалды деп жауап қайтарды. Ал шынында газет тілшісіне тіркеу болады деп хабарланған. Ал өзім жайлы айтатын болсам, республикалық «Қазақ спорты» газетінің Шығыс Қазақстан облысындағы меншікті тілшісі қызметін атқарғаныма төртінші жыл. Ал мені тіркей аласыздар ма деген сауалға ол баяғыда, қыркүйекте аяқталған деген жауап алдық. Демек, республикалық газет тілшілері қол жеткізе алмай арманға айналған аккредитация өңірлердегі спорт журналистерінің түсіне де кірмес.
Оңдасын ЕЛУБАЙ,
журналист, арнайы «Егемен Қазақстан» үшін Пхенчханнан (Оңтүстік Корея)