Елорда жаһандық индексте қалай жоғарылады?

Алдымен осы рейтингте озық шыққан басқа қалаларға да тоқ­талып өтейік. Сонымен, наурыз айының басында әлем назарын ау­дарған Қаржы орталықтарының жа­һандық рейтингінде (GFCI) Нью-Йорк көш бастады. Нью-Йорк – АҚШ-тың және дү­ние жүзінің ең маңызды эконо­ми­калық орталықтарының бірі. Бұл шаһарда штаб-пәтерлері ор­на­ласқан үздік инвестор банктердің және басқарушы компаниялардың арасында Citigroup, J.P. Morgan Chase & Co., American International Group, Goldman Sachs Group, Morgan Stanley, Merrill Lynch және басқалары бар. 

Екінші орын Лондонға бұйырса, үздік үштікті Гонконг түйіндеп отыр. Азия жолбарысы Сингапур төртінші орында тұрақтады. Шанхай бұрна­ғы жылдардағыдай бұл жолы да қарсыласы Токионы шаң қаптырып, индексте бесінші орынға жайғасты. Цюрих, Бейжің, Франкфурт шаһарлары алғашқы ондыққа енді.

Елордамыз 80-нен астам ірі қаланың ішінде 51-орыннан көрінді. Бас қаланың бұлай өр­леуіне әлемнің қаржылық карта­сында «Астана» халықаралық қар­жы орталығының пайда болуы ерекше ықпал етті деуге бола­ды. «Астана» ХҚО жұмысын бас­тағаннан бергі аралықта 37 по­зицияға көтерілгені осыны айғақтайды. Тағы бір айта кетер­лігі, Астана Шығыс Еуропа мен Ор­талық Азия аймағы бойынша рей­тингте көш бастап тұр.

Z/Yen респонденттері алдағы екі-үш жылда маңыздылығы арта тү­суге тиіс 15 қаржы орталығын да атаған болатын. Бұл тізімге та­ғы да Нұр-Сұлтан еніпті. 

Жалпы, индекстің негізін Лон­донның үздік сараптамалық орта­лығы саналатын Z/Yen Group Limited қалағанын айта кете­йік. 2016 жылдан бастап индекс­ті анықтауға шығыстағы көрші­міздің China Development Institute сараптамалық орталығы да атсалыса бастады. GFCI жылына екі рет наурызда және қыркүйекте жарияланып отырады. Әлемдік қаржы орталық­тары арасында үздіктерді анықтау барысында «іскерлік орта», «қаржы секторын дамыту», «инфрақұрылым факторлары», «адами капитал», «халық­аралық бедел» сынды 130-дан астам көрсеткіш есепке алынып, қаржы нарықтарында ауқымды сауалдама жүргізіледі. Он жылдан бері жарияланып келген бұл рейтинг орталықтарға әділетті баға берудің нәтижесінде әлемдік қаржы аренасында ерекше беделге ие.

– Z/Yen орталығының тәуел­сіз сарапшылары «Астана» ХҚО бір жыл бұрын ғана іске қо­сыл­ғанын ескере отырып, оның ерекше қарқынмен дамып келе жатқанына таңданысын білдірді. Бір жыл ішінде АХҚО алаңына АҚШ, Біріккен Араб Әмірліктері, Сингапур, Германия, Франция және өзге де елдерден жүз ком­пания тіркеліп үлгерді, – дейді қаржы орталығының бас эко­номисі Бауыржан Бектеміров.

Елор­даның рейтингте жоға­ры­лай түсуіне ықпал еткен фак­тор­ларға тоқталар болсақ, АХҚО ислам қаржысы, «Жасыл қар­жы» сынды түрлі бағыттарды дамы­туға басымдық беруі басты арт­ық­шылықтарының бірі деу­ге болады. Осы арқылы орта­лық халықаралық деңгейдегі үздік қаржы алаңына айналуды көз­дейді. Бұл мақсат жолын­да бірқатар жетістіктерге қол жеткі­зіп үлгерді. Мәселен, Ислам қар­жысы саласына қолдау білдіруіне орай халықаралық беделі зор Global Islamic Finance Awards-тың Ислам қаржысы саясатын құр­ғаны және адами капиталдың дамуына үлес қосқаны үшін бері­летін марапаттарына ие болды. 

Қаржы технологияларына да ерекше ден қойған АХҚО eJustice атты сот төрелігінің электронды жүйесін және электронды резиденттікті іске қосқан. Бұл инвесторларға цифрлы тех­нологиялардың көмегімен уақыт пен қаржы үнемдеуге және қағазбастылықтан арылу­ға көмектеседі. Жасыл қаржы орталығы да АХҚО-ның маңыз­ды бастамаларының бірі. Осы бағытта орталық кемінде 500 мың доллар көлемінде жасыл облигациялар шығаруды көздейтін жобаларға жан-жақты қолдау көрсетуге әзір.

«Астана» ХҚО-ның өз­ге де ар­­­­­тық­­­­­шы­­лықтарына наза­р аудар­­­­­ған «The Z/Yen Group» ком­­­п­а­ния­­­­с­ы­­ның директоры Марк Йен­дл қазақ­­стан­дық БАҚ өкіл­дері­не бер­­­ген сұх­бат­тарының бірін­де АХҚО-ның әр қадамына оң баға бе­ріп, ке­ле­шекте әлемдік дең­гей­дегі қар­жы орталығына айнала­ты­­ны­на сенім білдіргенін айта кету керек.

Арнұр АСҚАР,

«Egemen Qazaqstan»