Мұғалімдер де алдыңғы шепте жүр

Бұған дейін хабарла­ға­ны­мыздай, колледждер мен жоғары оқу орындары мектептерден бұ­рын, яғни төтенше жағдай жа­­рия­­ланған 16 наурыздан бері қа­­шық­тан оқытуды бастады. Бірақ жаңа форматтағы оқыту­дың проблемасы орта білім беру ұйымдары қатарға қосылғанда шиеленісе түсті. Себебі кәсіптік-техникалық және жоғары білім беру ұйым­дарының студенттерімен са­лыстырғанда өз бетінше іздену дағдысы қалыптаса қоймаған мектеп оқушыларына әлдеқайда қиын тиіп тұр. Өтілетін жаңа тақырыптың қай кітапта, қай бетте екенін табудың өзіне қи­на­латын бастауыш сынып оқушы­ларына тіпті де оңай емес. Ал жаңа дүниені саусағымен нұсқап немесе бүкіл мимикасын салып, баланың санасына жеткізетін педа­гогтер үшін үлкен проблема екені бесенеден белгілі. Иә, бұл сөзімізді мұғалімнің жанай­қайы анық дәлелдей түседі. Алматы облысы Көксу ауданын­дағы Мұқыр ауылының Қалқа Жап­сар­баев атындағы орта мекте­бінде қазақ тілі пәнінен және «10 жылдық Қазақстан» мекте­бінде орыс тілі пәнінен сабақ бере­тін Майра Берікқызы түн орта­сында үйіне қайтып келе жатып видео түсіріпті. Өз сөзінде мұғалім үйінде интернет бол­ма­ға­ндықтан kundelik.kz жү­йесіне кіру үшін телефонының интернет жылдамдығы жетпейтіндіктен Wi-Fi құрыл­ғысы бар ауы­лын­дағы сіңлісінің үйіне қаты­нап жұ­мыс істеп жүргенін айтады «Дип­ломмен – ауылға!» бағ­дар­ла­масымен барса да пәтер жал­дап жүрген мұғалім М.Берік­қызы.

Осы оқиғадан кейін Көксу ауданының әкімі Алмас Қабдул­ұлы мұғалім мәселесін шешіп беруге уәде еткен. Соны­мен қа­тар Алматы облысы білім бас­қар­­масының басшысы Майгүл Омарова мұғалімге мектептен уақытша моноблок берілгенін жазды. Бірақ мәселе техникада емес, интернетте және оның жылдамдығында болып тұр. Біз мұғаліммен телефон арқылы сөй­лескенімізде, ол берілген моно­блоктың интернеті болма­ған­дықтан пайдаланусыз тұрға­нын және «Қазақтелеком» ком­пания­сының өкілдері тех­никалық проблемаларға байланысты интернетті 3-4 күн күту керектігін айтыпты.

Ал мұғалім, өзінің айтуынша, телефондағы тарифінің интернет күші жетеді деп ойлаған. Мегаполистердегі мұғалімдердің өзі бір күнде миллиондаған адам кіретін жүйе­­­лер мен білім беру плат­фор­­маларына қосыла алмай қала­ты­нын айтады. Ауылдағы ұстаз­дың жағдайы түсінікті де.

Бүгінде ата-ананың да алаңы артты. Себебі жауапкершілік жүгі­­нің көп бөлігін мұғалім мен мектеп арқалап келген, ауырт­палық кенет ата-аналарға тең­дей артылды. Балаға мектепте берілген үй тапсырмасының өзін үй ішімен жабылып жүріп орындайтын отбасыларға тіпті ауыр тигені ақиқат. Үйінде оқу­шы­лары бар туыстарымыздан жағдайдың жай-жапсарын сұра­сақ, шешесінің оқтау, әкесінің шыбық ұстап баласының алдында отырған фотосын жіберумен ғана жауап қайырады. Түсіне қоясың. Ең әрісі баласына айғайлаған, қол көтерген мұғалімді сотқа сүй­рейтін ата-аналарды табалау емес әрине, алайда ұстаз бен мектептің қадірі бұрынғыдан бетер арта түскенін түсінесің.

Жоғарыдағы жағдайлардан ха­­бар­­дар екенін білдірген Білім жә­не ғылым министрі Асх­ат Ай­­мағамбетов: «Қазір мұ­ғалімд­ерімізге өте қиын. Әріп­тес­­термен әңгіме арасында ұстаз­дар­дың жұмысы азайғанын айтып жүр­ген­дер барын білдік. Бірақ біз мұны­мен мүлде келіспейміз. Неге? Өйткені ұстаз дәстүрлі оқы­ту форматында бір сыныпта отыр­ған 25 оқушыға бір мезетте са­ба­ғын беріп, келесі сыныбына көшіп отырса, қашық­тан оқы­ту­да басқаша. Алыста отырып білім бергенде 25-30 баланың әрқай­сы­сымен жеке жұмыс істеуі керек болады. Таң атқаннан түннің бір уағына дейін әр оқушымен же­ке-жеке байланысып отыру оңай шаруа емес», деген еді. Иә, кей­бір пән мұғалімдерінде 5-10 сы­ныпқа дейін бар екенін ескерсек, жауапкершілік жүгінің бұрын­ғыға қарағанда қаншалықты ауыр­лаға­нын біле беруге болады. Мә­селе оқушылармен кері байла­ныс орнатумен шешіле сал­май­ды, олардың ата-аналарымен қарым-қатынасқа түсуге, түсін­діруге де күш керек. Осы орай­да министр: «Бұған дейін ата-аналарға балаларына үй тап­сыр­масын орындатудың өзі үл­кен жүктеме болатын. Енді қазір­гі төтенше жағдайда балалар күні бойы үйде отыр, далаға шы­­ға­­ра­тын мүмкіндік жоқ және бұ­рын­­ғыдай мектепке де бар­май­ды. Үй тапсырмасын орын­дау­ға көмектесу ғана емес, осы уа­қыт­­та күнделікті сабағын оқу­ды ұйым­дастыру кәдімгідей жұ­мыс. Эмо­цио­налдық тұрғыда да оңай емес. Дегенмен мұның бәрі ба­ла­лары­мыздың бола­шағы үшін ат­қары­лып жатқан іс екенін ұмыт­пауы­мыз керек. Сондықтан ата-ана­лар бізді түсініп, ұстаздарға қолға­быс көрсетеді деп сенемін», деген-ді.

Негізі Білім және ғылым ми­нистр­лігі төтенше жағдай­дағы тоқ­санда мұғалімдердің қашық­тан оқыту үдерісі туралы барлық есеп­тер мен тек­серістерді тоқтату ту­ралы шешім шығарған. Күні кеше Білім және ғылым министр­лігі педа­гогтардан қашықтан оқы­ту бойынша есеп беруді талап еткені үшін (видео­фрагменттер, скрин­шоттар мен фото­лар) Алматы облысында мектеп директоры, Қарағанды об­лы­сында білім беру бөлімінің қыз­мет­кері және Ақтөбе облысында әдістемелік кабинеттің меңгеру­шісі жазаланғанын жариялады.

Қашықтан оқыту форматына көшу туралы сөз қозғалмай тұрған кезде министрлік тарапынан kundelik.kz жүйесіне кіру­дің міндеттелмейтіні жөнінде мәлім­деме жасалған болатын. Соған қарамастан осыған дейін сол жүйемен жұмыс істеуге дағ­ды­ланып қалған мұғалімдерге «Күнделік.кз» ЖШС басшысы Мұхтар Ілиясов: «Құрметті ұс­таз­дар! Оқушылар ыңғайлы кес­теге сүйеніп отырғандықтан, бү­­гінгі тапсырмаға ертең жауап бере­ді. Ал сіз күнделікке келесі не­месе сабақтан тыс басқа күні оның жұмысына түсініктеме жазуы­­ңыз керек, әйтпесе уақы­тын­да орын­далмағаны үшін пайыз төмен­дейді. Сондықтан электрон­ды журналда «сабақ түрі» деген белгіні «қашықтан» деп өзгерту қажет. Қашықтан са­бақ кезінде пайыз есептелмейді, жай ғана сызықша белгісі тұрады. Егер сіз уақытында кері байла­ныс орнатсаңыз, сабақ түрін өзгерту­дің қажеті жоқ», деп кеңес берді.

Иә, карантин кімге де болсын, оңай тиіп тұрған жоқ. Қан­шама адам жұмыссыз қалды. Ай сайын кемі 100-150 мың теңге жалақысы көзден бұл-бұл ұшып, жұмыстан қысқарып, 42,5 мың теңге жәрдемақыға көз салғандар жетерлік. Сонымен салыстырғанда еңбекақысы оқыту форматының өзгер­геніне қарамастан 100 пайыз сақталатын педагог қауымның қал-жайы жақсырақ. Әлбетте алдыңғы ойларымызда атап өт­кеніміздей, ұстаздардың ең­бегі еленуге әбден лайық та. Бас­тысы мұғалімдер де өз кезегінде министрліктің мүм­кін­діктерін, ата-аналардың көмегі мен түсіністік танытуын, сон­дай-ақ елдегі сын сағатта алдың­ғы шепте жүргенін бағам­дап, өздеріне артылған үміт пен сенімге селкеу түсірмеуге барын салады деп сенеміз!