Бағытымыз анық, жолымыз түзу

Елбасы Жолдауындағы тапсырмаларды толық және уақтылы орындау – стратегиялық мақсаттарға жетудің кепілі

Қазақстан Республикасы­ның­ Президенті – Елбасы Н.Ә.На­зарбаевтың «Қазақ­стан-2050» – Стратегиясы қа­лыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» туралы­ Қазақстан халқына Жолдауы алдағы уақыттағы еліміздің басты стратегиялық мақсаттарын анықтап берді. Бұл мақсаттарды іске асыру қалыптасқан Қазақстанның мемлекеттілігінің, ұлттық экономикасының, азаматтық қоғамының, қоғамдық келісімінің, өңірлік көшбасшылығы мен халықаралық беделінің кез келген дағдарыстың сынына төтеп беруіне мүмкіндіктер туғызатыны сөзсіз.

Елбасы Жолдауындағы тапсырмаларды толық және уақтылы орындау – стратегиялық мақсаттарға жетудің кепілі

Қазақстан Республикасы­ның­ Президенті – Елбасы Н.Ә.На­зарбаевтың «Қазақ­стан-2050» – Стратегиясы қа­лыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» туралы­ Қазақстан халқына Жолдауы алдағы уақыттағы еліміздің басты стратегиялық мақсаттарын анықтап берді. Бұл мақсаттарды іске асыру қалыптасқан Қазақстанның мемлекеттілігінің, ұлттық экономикасының, азаматтық қоғамының, қоғамдық келісімінің, өңірлік көшбасшылығы мен халықаралық беделінің кез келген дағдарыстың сынына төтеп беруіне мүмкіндіктер туғызатыны сөзсіз.

Биылғы Елбасы Жолдауының ерек­шелігі сол – Қазақстан тым құбылмалы тарихи жағдайда жаңа саяси бағыт алып отыр, біз шешуге тиісті міндеттер парадигмасы сапалық тұрғыдан өзгерді, жаңа сын-қатерлерді лайықты қабылдау үшін жоспарлау көкжиегіміз кеңейді, кезекті дүниетанымдық серпіліс жасау үшін жаңа мүмкіндіктер ашылды.

Әрине, бұл мүмкіндіктерді дұрыс пайдаланудың және сол арқылы табысқа жетудің бірден-бір кепілі берілген тапсырмалардың толық және уақтылы орындалуы болып табылады.

Мемлекет басшысының жыл сайын­ғы жолдауларын іске асыруды қамтамасыз ету үшін Президент Әкімшілігі нақты іс-шаралардың атаулары мен орындалу мерзімдерін белгілеп, әр жылға арналған Жалпыұлттық жоспарларды бекітуді Елбасына ұсынады. Осындай жоспарлар бойынша 2007-2013 жылдардың бекітілген 554 іс-шараларының биылғы бірінші жарты жылдығының қо­рытындысы бойынша 437-сі орындалған, 117-сі орындалу үс­тін­де, оның ішіндегі 104 іс-ша­ра­сы 2012-2013 жылдардың жоспарлары шеңберінде орындалу үстінде.

Сондай-ақ, 2012 жылдың қорытын­ды­сына қатысты ақпарат бойынша Президент Әкімшілігі Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі дамуының және Астана қаласының 2030 жылға дейінгі орнықты дамуының стра­тегиялық жоспарлары, сондай-ақ,­ Қазақстан Республикасының 2010-2014 жылдарға дейінгі үдемелі индус­триялық-инновациялық да­муының, денсаулық сақтауды да­мытудың 2011-2015 жылдарға ар­налған, бі­лім беруді дамытудың 2011-2020 жыл­дарға арналған, тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламалары және 6 тұжырымдаманың орындалуына бақылау жасауды жүзеге асырып келеді.

Бұл аталған тапсырмалардың бар­лығы дерлік мемлекеттік жос­пар­лаудың жаңа жүйесінің аясында жүзеге асырылып жатыр.

«Қазақстан-2050» Стратегия­сының басты мақсат­та­рының бірі – алдағы уақытта елі­міздің әлемнің 30 ең дамы­ған мемлекетінің қатарына кіруі үшін қолда бар мүмкіндіктерді бір ар­наға тоғыстыру. Бүгінгі таңда бұл с­тра­тегиялық мақсатты жүзеге асы­руды қамтамасыз етудің арнайы тұжырым­дамасының жобасы дайындалып жатыр.

Президент Әкімшілігінде Мемле­кет басшысының актілері мен тапсыр­маларының орындалуын бақылауды қамтамасыз ету оның 2010 жылғы 27 сәуірдегі №976 Жарлығымен бекітіл­ген ережелердің талаптары бойын­ша жүзеге асырылады. Бұл ере­желер­де тапсырмалардың сапалы және уақ­тылы орындалуын қамтамасыз етуге бағытталған бір­қатар нормалар қаталдатылған. Тапсырманың орындалу мерзімі ұзартылып жатса, әсіресе, екінші рет ұзартылса, онда орындаушы мемлекеттік органның жауапты саяси лауазымды тұлғасына тәртіптік жаза қолдану мәселесі қарастырылады. Мысалы, «Ауыз су» бағдарламасына қатысты салынған объектілердің жұ­мыс істеуі туралы тапсырмалардың іске асырылуына қажетті бақылауды қамтамасыз етпегендері үшін Ақ­мола, Оңтүстік Қазақстан, Қы­зылорда және Павлодар облыс­тарының аудан және қалалық атқару органдарының басшылары мен олардың орынбасарлары тәртіптік жауапкершілікке тар­тылды.­ Сондай-ақ, тұрмыстық қоқыс-қалдықтарды жою, көгал­дандыру технологиялары мен су қоймаларын биологиялық та­зарту әдістерін енгізу және инвестициялық саясатты іске асы­ру мәселелеріне қа­тыс­ты Мем­лекет басшысының хатта­малық тапсырмаларын талаптарға сай орындамағандары үшін Алматы қаласы әкімдігінің, Индустрия және жаңа технологиялар және Қоршаған ортаны қорғау ми­нистрліктерінің жауапты басшылары мен қызметкерлеріне тәртіптік жаза қолданылды. Сонымен қатар, Нұра өзенін тазарту мәселесі бойынша берген Мемлекет бас­шы­сының тапсырмасын толық және уақтылы орындамағаны үшін Су ресурстары комитеті басшы­ла­рының бірі тәртіптік жауапқа тартылса, Үдемелі индустриялық-инновациялық бағ­дарламаның инвестициялық жо­ба­ларын пайдалануға енгізуді кешік­тіргені үшін Атырау облысы әкім­дігі аппаратының бөлім басшысына тәр­тіптік жаза берілді.

Объективті себептерге байланысты тапсырма толық емес немесе сапасыз орындалған жағ­дайда оның мерзімін ұзарту туралы мәселені Мемлекет бас­шы­сының өзі немесе Президент Әкімшілігінің Басшысы шешеді.

Тапсырманы орындауды қам­та­ма­сыз ету үшін орындаушы мемлекеттік органдар мен жоғары басқарушы органдардың өзара алдын ала келісілген арнайы «жол картасы» жасалады. «Жол картасы» орындаушылардың тапсырманы орындау барысындағы әрбір қадамын белгілеп береді.

Аталған Жарлықтың тағы бір талабына сәйкес, Президент Әкім­шілігі­нің Басшысы Елбасына оның тапсырма­ларының орындалу жай-күйі мен бақылау нәтижелері туралы жарты жыл сайын бір рет баяндайды. Баяндама бойынша Елбасы мемлекеттік органдарға өзі берген барлық тапсырмаларының ағымдағы орындалу барысы мен қарқы­нын көре алады, сондай-ақ қажет болған жағдайда қосымша тапсырмалар береді. Стратегиялық мақсаттарға жетуге бағыт­талған тапсырмаларды осылайша Елбасы өзі қадағалап, өзі оларға қатыс­ты дер кезінде пысықтаушы нұсқаулар беріп отырады.

Жылдағы әдетіміз бойынша 2013 жылдың бірінші жарты жылдығының қорытындысы Мемлекет басшысына баяндалды.

Биылғы жылғы Жолдаудың Жалпы­ұлт­тық жоспарын орындау аясында мемлекеттік қызмет көрсетулер туралы, мемлекеттік басқару органдары арасындағы өкілеттіктердің аражі­гін ажырату мәселелері, сондай-ақ, жергілікті өзін өзі басқаруды жетілдіру мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы еліміздің жаңа заңдары қабылданды.

Үкімет көтерме сауданы мем­лекеттік қолдаудың тетіктерін жүйелік деңгейде айқындап берді. Парламенттің қарауына жеке детективтік қызмет туралы заң жобасы енгізілді. Республика бюд­жет саясатының жаңа тұжырым­дамасы бекітілді. Кадр саясаты жөніндегі ұлт­тық комиссия, «А» корпусына үміткерлерге қойы­латын біліктілік талаптары және мемлекеттік қызметші­лердің мансаптық өсу тетіктері туралы, сондай-ақ, мемлекеттік аудитті ен­гізу тұжырымдамасын бекіту туралы Мемлекет басшысының жаңа Жарлықтары қабылданды. Елбасының құқық қорғау органдарын реформалауды жалғастыру мақсатында «Құқық қорғау орган­дарындағы кадр саясатының кейбір мәселелері туралы» Жарлығы қабылданды.

Президент Әкімшілігіне: Қа­зақстан­ның қорғаныс қабілетті­лі­гін одан әрі нығайту және ха­лықаралық бейбітшілік пен қауіп­сіздікті қамтамасыз етудің түрлі те­тіктеріне қатысу; мәдени-ізгі­лік, ғылым-білім және басқа да аралас салалардағы халықаралық ын­тымақтастықты кеңейту мен тереңдету; экономикалық және сауда дипломатиясын одан әрі дамыту; гендерлік теңдік саясатын одан әрі жетілдіру туралы жауапты орындаушы мемлекеттік органдардан бірқатар ұсыныстар енгізілді.

«G-GLOBAL» үндестік алаңын кеңейту жөніндегі тапсырмаларды орындау үшін «G-GLOBAL» хатшы­лығы тұжырымдамасының және оны құру жөніндегі «жол картасының» жобалары әзірленді.

Сондай-ақ, 2015 жылдан бас­тап білім мен медициналық сақтандыруға қаражат салушы компаниялар мен азаматтарды салықтан босату тәжірибесін және 2020 жылдан бастап салықтық кредиттеу тәжірибесін енгізу жөніндегі ынталандыру шараларының кешені; инновациялық технологиялар паркі және «Назарбаев Университеті» білім беру акционерлік қоғамының базасында перспективалы ұлттық кластерлер құру жөніндегі тапсырмалардың орындалуын қамтамасыз ету үшін арнайы «жол карталары» әзірленді.

Алайда, 2012-2013 жылдардың Жал­пыұлттық жоспарларының тапсырмалары бойынша орындау мерзімдері түрлі себептермен ұзартылған 17 тапсырма бар. Мысалы, оның ішіндегі Елдің аграрлық-өнеркәсіптік кешенінің 2020 жылға дейінгі даму бағдарламасын және Қазақстан азаматтарының өмір сүру қауіпсіздігіне тікелей әсер етпейтін барлық рұқсаттар мен лицензия­ларды алып тастау туралы тапсырмалар. Үкімет басшылығына жоғарыда аталған баяндамада көрсетілген мемлекеттік органдар жол берген кемшіліктерді жою жөнінде шаралар қабылдап, Президент Әкімшілігін жылдың қорытындысы бойынша хабардар ету тапсырылды.

Мемлекет басшысы стратегия­лық және бағдарламалық құжат­тарда көр­сетілген тапсыр­ма­ларының да жай-күйі мен олардың орындалуын мұқият қадағалап отырады. Қа­жет болған жағдайда өзі өткізетін кеңес­тердің күн тәртібіне енгізіп, жібе­ріл­ген олқылықтарға назар аударып, хаттамалық тапсырмалар беріп отырады. Осындай жедел ұйымдастыру шараларының арқасында Қазақстанның 2020 жылға дейінгі стратегиялық да­му жоспары мен Үдемелі ин­дус­триялық-инновациялық дамудың мемлекеттік бағдарламасы қай­тадан пысықталып, оларға тиім­ділікті қамтамасыз ету­ тұрғысынан өз­герістер мен толық­ты­рулар енгізілді. Нәтижесінде, аталған стратегиялық мақсаты маңызды құжат­тардың жоспарланған индикаторлары мен көрсеткіштерінің сандық деңгейлері оңтайланды­рыл­ды. Сондай-ақ, екі рет қайта қарау жүргізілгеннен кейін «Индустрияландыру картасына» жобаланған инвестиция көлемі 11 трлн. теңге болатын 779 жоба кірді, біртұтас алғанда, 2012 жылдың қорытындылары бойынша 26 мың жұмыс орындары құрылған, 292 млрд. теңге сомасы бар 162 жоба енгізілген.

Тағы да бір басты стратегиялық мақсаттарымыздың бірі – 2050 жылғы Қазақстанда жалпыға ортақ еңбек қоғамын құру, барлығы да адам игілігі үшін жасалатын, экономикасы мықты мемлекет құру, білім беру саласы да, денсаулық сақтау саласы да үздік болатын, бейбітшілік пен тыныштық салтанат құратын, азаматтары еркін және тең құқықты болатын, билігі әділ, заңдары үстемдік ететін қоғам құру. Сондықтан да, тек Елбасының жолдаулары ғана емес, сонымен қатар, оның барлық бас­қа да мемлекеттік органдарға күн сайын беріп жататын тапсырмаларының әр­қайсысының орындалуының нәтижелері стратегиялық мақсат­тарға жетуге бағытталған деп айтуға толық негіз бар.

Қорыта келгенде айтарымыз, Елбасы белгілеп берген стратегиялық мақсаттармен ілгерілеп бара жатқан түзу жолымыздан ешкім де, ештеңе де бізді тайдыра алмайды. Стратегиялық мақсаттарға жетуді қамтамасыз ету – Қазақстанның әр азаматының, әр мемлекеттік қызметшісінің парызы. Тек, Мемлекет басшысының әрбір тапсырмасының орындалу барысына мұқият қарау қажет. Ал олардың уақтылы орындалуына еңбексүйгіштік тәртіппен, патриоттық сезіммен әркімнің кепіл бола білуі бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің біріне айналып отыр.

Мирболат ЖАҚЫПОВ,

Қазақстан Республикасы

Президентінің Әкімшілігі

Жалпы бөлімінің меңгерушісі.