Гиперреалист алғаш рет Абай мүсінін жасады

Гиперреализмнің басты ерек­шелігі фотосурет дәлдігін қай­та жаңғырту арқылы, визуалды бекітудің автоматизмдік қағи­да­сына сүйенеді. Айдостың айтуынша Абайдың мүсінін жасап шығуға толық төрт ай уақыт жұм­­саған.

– Кескінді жасаудың анау айт­қандай қиындығы болған жоқ. Негізгі материал ретінде силикон мен балауызды қолдандым. Жыл­тыратқыш, аэрографиялық, эмульсиялық жабындардың көме­гімен түстер, көлемдер, текстураларды бердім. Абай мұ­расын насихаттауға қолымнан келгенше үлес қосуды жөн көр­дім, баға беретін халық, – дейді ол.

Мүсін образына негіз етіп 1896 жылы Семейдегі Куз­не­­цов­тың фо­тосалонында түсі­рілген Абай­дың алғашқы суре­тін пай­да­ланған. Суретте Абай Діл­дә­дан туған үлкен ұлы Ақыл­бай, Әйгерімнен туған ұлы Турағұлмен бірге түскен. Атал­ған суретті 1941 жылы академик-жазушы Мұх­тар Әуезов Се­мейдегі ақын му­зе­йіне өзі әкеліп тапсырған еді. 9х13 сантиметрлік суреттегі ақын бейнесі Абайдың толық шы­­ғармалар жинағынан бастап, алдыңғы толқын, кейінгі буын суретшілердің еңбегінен кең кө­рініс тапты.

– Мүсін жасау идеясы Мадам Тюссо музейінен кейін туында­ды. Әзірге, ондай орындарды аралап көргем жоқ. Бірде теледидардан Обаманың жаңа си­ликон мүсінін көріп қалған соң, қызығушылығым артып, осы жұ­мысты қолға алдым, – дей­ді Айдос. Ол кәсі­би бі­лім жолын Ы.Алтынсарин атын­­­да­ғы Ар­қа­лық мемлекет­тік пе­­­да­го­гика­лық институын­да «Бей­нелеу өнері­ мен сызу» ма­ман­дығында бастаған. Ең­бек­қор жастың өнерге деген тал­пы­нысы бала кезінен бай­қал­ған. Әкесінің де суретке ебі бол­са, ана­сы музыка пәнінің мұ­­ға­лімі. Айдостың алғашқы жұ­мы­­сы Елбасы Н.Назарбаевтың бей­­­несіне арналған. Одан кейін Абы­­лай ханның, генерал-полковник Сағадат Нұрмағамбетов пен АҚШ-тың бұрынғы президенті Барак Обама сынды тұлғалардың мүсінін жасап шыққан. Шебер жұмысына керекті материалдар­ды арнайы АҚШ-тан алдырады. Оның құны да арзан емес кө­рі­неді.

– Менің жұмыстарым Мадам Тюссодағы фигуралардан ерек­ше­­ленеді. Оларда толық бір команда жұмыс істейді. Сосын жа­салуы жоспарланған мүсіннің иесін арнайы шақыртады. Ал мен жалғыз өзім кірісемін. Сол сияқты тек фотографиясы арқылы ғана әзір­леп шығамын. Бір мүсінді толық аяқтау үшін шамамен 4-5 айдан бір жылға дейінгі уақытым кетеді. Оның әр тал шашын жеке-жеке қоямын. Шыдамды талап ететін жұмыс, – дейді мүсінші.

Абай бейнесіне қалам тартып жүрген суретші, Қазақстан­ның еңбек сіңірген қайраткері, «Қазақ Елі» монументінің авторы Сембіғали Смағұлов жас суретшілердің қазіргі қазақ бей­­нелеу өнерінің өркендеу бағы­тындағы жұмысы жайына тоқтала келіп, суретшіні шың­дайтын ізде­нісі мен табанды ең­бегі екенін айтады.

– Абайға қалам тартпаған, өне­рін арнамаған суретшілер кем де кем. Айдостың Абайға ар­налған жұмысы өте тамаша. Суретшілер өзіміз жасаған образға қайта-қай­та ораламыз. Өйт­кені мүсін деген дүние қате­лікті кешірмейді. Сондықтан Айдос әлі де болса осы тарапта жұ­мыс істейді деп ойлаймын. Суретші жақсы жерде жүрсе да­миды. Айдостың келе­шегі ал­да, жаңа технология суретшіге жаңа мүмкіншіліктер туғызады. Балауызбен мүсін жасау бойынша Қазақстанда көш бастап жүрген баламыздың бірі. Ешкім оны баулыған жоқ, өзі талпынып жүр. Халық суретші­ле­рі күнде туа бермей­ді, өз уақы­ты­мен оқ­шаулап шыға­рып оты­рады. Пас­сионарлық ұғым бол­ған­дық­тан, өнері биіктеген суретші шы­ғар­маларын халық түсінуге тырысады. Халыққа түсінікті боламын деген суретшінің деңгейі түсіп қалады,– дейді ол.

Мүсіннің ашылу салтанатын­да сөз алған «Қазақконцерт» ұйы­мының директоры Жеңіс Сей­дул­лаұлы соңғы жылдары бейнелеу өнеріндегі креативті идеялар мен бағыттар жөнінде айта келіп, жас суретшілерді қолдау, олардың шығармашылығын насихаттау қажеттігіне тоқталды. Оның айтуынша, келесі жылы Айдос Есма­­ғамбеттің жеке музейін ашу жос­­парланып отыр.

Хакімнің 175 жылдық мерейтойы руханиятымыздың қуа­нышына айналып, ақыл-ойдың асқар шыңына деген ха­лық махаббаты мен ықыласы то­ластамай келеді. «Ел іші – өнер кеніші» демекші, халық шеберлері ұлы ойшылдардың озық бейнесін бүгінгі заманауи техника тіліне икемдеп, халық мұрасын насихаттауға үлес қо­сып-ақ келеді.