Ұрпақтар сабақтастығы

Ол атасының зиратын табуды армандаған екен. Міне, арманы да орындалды. Осылайша, перзенттік парызын өтеп, арқасынан ауыр жүк түсті. Профессор Орлов­щи­на­ға қызы Лаурамен бірге ке­ліпті. Меймандарды вокзалдан бүкіл­ресейлік «Волонтеры По­беды» қоз­ғалысының Орловтағы бөлім­шесінің жетекшісі Кирилл Ишков пен облыстық әкімшіліктің өкілі Анна Рубцова күтіп алды.

– Сіздерді Орловщина жерінде көргенімізге қуаныштымыз! – деді Кирилл Ишков таза қазақ тілінде. Сіздердің бұл сапарларыңыз біз­дің өңір үшін үлкен мәртебе. Баба рухына тағзым ету үшін ұзақ қа­шықтықты жүріп өтудің өзі неге тұрады?! Өз кезегінде Қозыбай мен Лаура жылы қарсы алған Ки­рилл мен Аннаға алғыс айтып, Қа­зақ­­стан нышандары бейнеленген кон­фет орамын сыйға тартты.

Алматы қаласында бұл әулетті көбі жақсы біледі. Қозыбай Анарбек – педагогика ғылымдарының докторы, Абай атындағы Қазақ ұлт­­тық педагогикалық университетінің про­фессоры, Халықаралық педа­гогикалық білім беру ғылымдары академиясының академигі. Оның зайыбы Бақытгүл – еңбегі сіңген акушер-гинеколог. Үш қызы бар. Олар әлемге әйгілі жоғары оқу орындарын бітірген. Үлкені Лаура атасының рухына тағзым еткен соң Мәскеуге – Мәскеу мемлекеттік пе­дагогикалық университетіне пе­да­гогикалық практикадан өтуге аттанбақ.

– Атам Нұрахмет Толыбаев ауылдық кеңестің хатшысы болып жұмыс істеді. Соғыс басталғанда лауазымына байланысты әскер қа­тарына шақырылған жоқ. Алайда елге қауіп төнгенде бұлай жүру­ді жөн көрмей, қатарластарымен бірге майдан шебінен табылуды көздеді. Сөйтіп, 1942 жылдың 9 тамызында ерікті түрде соғысқа ат­танды, – дейді Қозыбай Анарбек.

Нұрахмет Толыбаев 1943 жыл­дың 5 шілдесінде Орлов облысын жаудан қорғау кезінде Глазунов ауданының Александровка де­рев­­нясына жақын маңда қаза тапты. Ол небәрі 37 жаста еді. Оны бауырластар зиратына жерлеген. Оның есімі 1943 жылдың 5-6 шілдесіндегі ұрыстарда қаза тапқан 81-ші атқыштар дивизия­сы жауынгерлерінің құрметіне қо­йылған мемориалдық тақтаға ойып жазылған. Бауырластар зиратын­да бір мыңнан астам жауынгер жерленген.

Қозыбай Анарбек дәл осы жер­ге келуді армандапты. Атасы дамыл тапқан бауырластар зиратын көрген ол көзіне жас ал­ды. Аруақтардың рухына дұға ба­ғыш­тап, тағзым етті. Осыдан бір жыл бұрын әкесінің қабірінен салып алған топырақты бауырластар зиратына шашты. Бірнеше минуттық үнсіздіктен кейін атасы жерленген жердің бір уыс топырағын шү­бе­рекке түйіп алды. Оны өзімен бірге ала кетпек.

– Бұл әрбір адамның қасиетті борышы. Менің жаным енді жай тапты, – деді ол.

Бұдан соң Глазунов ауданы Очкин селолық қонысының басшы­сы Ольга Боева қонақтарды аудан­ның өткеннен сыр шертетін тарихи және көрнекті орындарымен таныс­тырды.

Қонақтар жылы қарсы алып, қонақжайлылық танытқан ор­лов­тықтарға алғыс айтумен болды. Қайтарда «Қазақстанға ке­ліңіздер!» деген тілектерін де жет­кізді.

Екатерина АРТЮХОВА