Француз классикасымен кездесу

«Большая опера» халық­аралық телевизиялық жоба­сының жеңімпазы Салтанат Ахметованың көпшілік ұна­татын даусы мен музыкалық өнерді тереңнен түсінуі оның осы күнге дейін ұсынылған концерттерінің барлығын жарқын әрі мазмұнды етіп келеді. Сыншылар әншінің адам жанының түкпіріне бой­лап, тыңдармандарды өзі­нің әсерлі орындауымен қы­зықтырып, музыкалық бей­нелердің кең шоғырын оңай­лықпен жүзеге асыратынын сан мәрте атап өткен еді. Ал бұл концертте тыңдармандар әйгілі француз композиторларының вокалдық музыкаға айрық­ша қызығушылық танытқан әрі қайталанбас музыкалық жау­һарларды жасаған XIX-XX ғасыр­лардағы өнер ат­мос­ферасына енуге мүм­кін­дік алады.

– Әлемдік музыкалық мә­дениетте француз классикасы ерекше орынға ие, ол керемет операларды қамтиды. Бүгінде театр сахналарында жиі қойылып жүрген Ж.Би­­зенің «Кармен» операсы со­лардың қатарында. Бұ­­дан бөлек, XIX ғасырдың соңғы он­жылдықтары мен ХХ ғасыр­дың басындағы, яғни «жаңа­ру» деп аталған кезеңдегі фран­­цуз музыкасы өте бай әрі қы­зықты. Клод Дебюссидің дебюттік этюдтері мен прелюдиялары, Эрик Сатидің сонаталары мен камералық ан­самбльдері, сондай-ақ Морис Равель мен Франсис Пуленктің шығармалары, өкінішке қарай, біздің сахнада жиі орындала бермейді. Десе де, олар мені, ең әуелі, өздерінің біре­гей дыбыстауымен және үй­ле­сімділік пен форманың тәжі­рибесі­мен қызықтырады. Аталған композиторлардың туындыларын орындағанда олар­дың сөз тіркесі мен дина­ми­кадағы нюанстар сынды өзіндік техникалық талаптарын ескеру өте маңызды деп санаймын. Оның қиын­дығы техникалық дәл­дікті, мәнерлі­лікті және әлбет­те, дұрыс айтылымды сақ­тай отырып, олар­дың дара қолтаңбасы мен шы­ғар­малардың атмосферасын жет­кізуде болып табылады, – дейді Салтанат Ахметова.

Әнші атап өткендей, бағ­дарламаға француз композиторлары Габриель Форе, Франсис Пуленк, Эрик Са­ти мен басқа да танымал ав­тор­лардың сол дәуірдегі стиль­дердің сан алуандылығын бейнелейтін түрлі туындылары енді. Таңдаулы вокалдық миниатюралардан бастап флейта мен кларнет қатысатын ка­­мералық ансамбльдерге дейін әрбір композиция өзінің бірегей көркемдік бейнесін ашады. Сопрано Салтанат Ах­метованың, флейташы Алексей Косы­рев­тің және кларнетші Алмаз Тоқпановтың орындауы аудиторияға әрбір туын­дының тереңдігі мен әсемдігін шынайы сезіну­ге мүмкіндік береді. Фор­тепиано партиясын концертмейстер Зәру Жазықбаева ұсынады.

– Әрине, мені сахнада опе­ра­лық спектакльдерде жиі көруге болады, алайда партияны орындау мен тұтас камера­лық музыка концерті – екеуі де кез келген музыкант үшін өздерінің бірегей талаптарын қояды. Операда техникалық қана емес, сондай-ақ актерлік шеберлік және эмоцияны музыка мен сахнадағы қимыл арқылы жеткізу қабілеті де маңызды. Ал камералық музыка концерті анағұрлым терең орындауды талап етеді. Мұнда әртістің туындыны жеке пайым­дауы, оған деген көзқарасы, музыкалық қабілеті маңызды. Шын мәнінде, бұл – бір әртіс қатысатын кәдімгі спек­такль, себебі мұнда опера­дағы­дай серік­тестеріңмен өзара әре­кет­тестік жоқ, – деп әнші шы­ғармашылық кешінің ерек­шелігіне де жан-жақты тоталып өтті.

«Фореден Пуленкке дейін» концерті өнерсүйер қауымға әйгілі композиторлар шы­ғармаларының әдемі орындауынан ләззат алуға керемет мүмкіндік сыйлап қана қой­май, классикалық музыканың ғаламат атмосферасын да паш етеді. Авторлардың әрбір шы­ғармаға салған сезімдері мен эмоциялар гаммасын орын­даушылардың қалай жет­кізе­тінін көру барлығына қы­зық­­ты болары сөзсіз.