Әріптесін аман алып қалған Әлібек
<p>Ақтоғай вахталық қалашығындағы асханада болған кешкі ас қайғылы жағдаймен аяқтала жаздады. Бейнебақылау операторы тамақ ішіп отырған кезде кенеттен тұншыға бастаған. Себеп – тағам тыныс алу жолына түсіп кеткен. Әріптестерінің жедел әрекеті мен физикалық қауіпсіздік бөлімінің қызметкерлері көрсеткен уақтылы көмектің арқасында оның өміріне төнген қауіптің алды алынды.</p>

Физикалық қауіпсіздік жөніндегі аға маман Әлібек Қалмаханның айтуынша, сол кеште ешкім төтенше жағдай болады деп ойламаған. Әріптестер жұмыс күнінен кейін кешкі ас ішіп, әңгімелесіп отырған. Алғаш болып қауіпті белгілерді физикалық қауіпсіздік жөніндегі аға маман Денис Васильев байқайды. Ол әріптесінен жағдайының қалай екенін сұраған. Қызметкер бәрі жақсы екенін ишарамен көрсеткенімен, жөтеліп, тынысын аша алмаған.
Жағдай тез ушыға түсті. Әріптестері көмектесуге тырысқан кезде бөлім басшысы бірден медицина қызметкерлерін шақыруды тапсырған. Қызметкердің жағдайы күрт нашарлап, көзі аларып, ерні көгере бастаған.
«Мен жанына жүгіріп барып, Геймлих әдісін қолдандым. Екінші рет қысым жасағаннан кейін тыныс алу жолынан тағамның бір бөлігі шығып, ол өзіне келе бастады. Сол сәтте медицина қызметкерлері де жетіп үлгерді», дейді ол.
Әлібектің айтуынша, сол сәтте арнайы мемлекеттік органдардағы қызметі кезінде алған тактикалық медицина және алғашқы көмек көрсету дағдылары көмектескен. Дегенмен ол бұл жағдайда ең басты рөлді командалық жұмыстың атқарғанын атап өтті.
«Бізді оқытқанда: бір адам зардап шегушіге көмек көрсетсе, екіншісі медицина қызметкерлерін шақырады, үшіншісі жағдайды бақылауда ұстайды деп үйрететін. Сол сәтте ешкім абдырап қалған жоқ – әрқайсысы не істеу керектігін білді. Мұндай үйлесімділік төтенше жағдайларда өте маңызды, өйткені ол жылдам әрі тиімді әрекет етуге мүмкіндік береді», дейді Әлібек.
Оның айтуынша, зардап шеккен қызметкер бастапқыда жағдайдың қаншалықты қауіпті болғанын толық түсінбеген. Көп жағдайда адам есінен танған сәтін есінде сақтамайды. Кейін бейнебақылау камераларының жазбасын қарап шыққанда ғана қауіптің қаншалықты үлкен болғаны анық байқалған.
«Күйзеліс жағдайында адам өзінің дайындығы деңгейінде әрекет етеді. Ал алғашқы көмек қашан қажет болатынын ешкім білмейді. Мұндай жағдай өндірісте де, үйде де, кешкі ас үстінде де, демалыс кезінде де болуы мүмкін. Сондықтан бәрі қауіпсіз болып көрінген жағдайда да қырағылықты жоғалтпау маңызды», дейді Әлібек.
Ол алғашқы көмек көрсету негіздерін үйренуге жұмсалған бірнеше минуттың өзі бір күні шешуші рөл атқаруы мүмкін екенін атап өтті.
«Бүгінде кәсіби дәрігерлер мен құтқарушылар дайындаған көптеген оқыту материалдары қолжетімді. Егер әлеуметтік желілердегі бейнероликтерді көруге кететін 15 минуттың орнына алғашқы көмек көрсету жөніндегі видеоларды тұрақты түрде қарап отырсақ, бір күні біреудің өмірін сақтап қалуға көмектесетін білімге ие боламыз», дейді ол.
Жаз мезгілінің келуімен жеке денсаулық пен айналадағы адамдардың қауіпсіздігіне мұқият қараудың маңызы арта түседі. Ыстық күндері жеткілікті мөлшерде су ішіп, мүмкіндігінше күннің тікелей сәулесінің астында ұзақ болмау керек. Әлсіздік, бас айналу, жүрек айну, қатты шөлдеу немесе сананың шатасуы сияқты белгілерді елемеуге болмайды. Денсаулық нашарлаған жағдайда бұл туралы әріптестерге немесе жақындарға хабарлап, медициналық көмекке жүгіну қажет.
Құтқарушылар Көлсай көлінде жарақат алған туристке көмек көрсетті
Суда демалу кезінде де ерекше сақтық танытқан жөн. Шаршаған немесе өзін жайсыз сезінген кезде суға түсуге, жабдықталмаған орындарда шомылуға, балаларды қараусыз қалдыруға және өз мүмкіндігін асыра бағалауға болмайды. Төтенше жағдай туындаған жағдайда құтқарушыларды немесе медицина қызметкерлерін мүмкіндігінше тезірек шақыру қажет.
Жәндіктер шаққан кезде де мұқият болған жөн. Көп жағдайда шаққан жерді өңдеп, адамның жағдайын бақылау жеткілікті. Алайда қатты ісіну, тыныс алудың қиындауы, бас айналу, әлсіздік немесе аллергиялық реакцияның басқа белгілері байқалса, дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.
Астанада шомылу маусымы басталды: Құтқарушылар қауіпсіздік ережелерін сақтауға шақырды
Бұл болған оқиға қауіпсіздік тек нұсқаулықтарды сақтауға ғана емес, адамдардың бір-біріне деген қамқорлығы мен назар аударуына да байланысты екенін тағы бір рет көрсетті. Кейде «Жағдайың жақсы ма?» деген қарапайым сұрақтың өзі шешуші рөл атқаруы мүмкін. Ал одан кейін бейжай қалмай, дер кезінде көмек көрсетуге дайын болу маңызды.
«Алғашқы көмек көрсету негіздерін әр адам білуі керек. Бұл ойлағандай қиын емес. Ең бастысы – қорықпай әрекет ету», деп қорытындылады Әлібек Қалмахан.
