Жасампаз жастардың жобалары

Jet-тің жетістігі

Кезінде банк саласында жұмыс істеген Мейрамбек Әбілқасов 2017 жылы кәсіпке бет бұрып, такси қызметін іске қосты. Ресей нарығында электр самокаттарын жалға беру қызметін көргеннен кейін серіктестерімен бірге осы бағытты елімізде дамытуға шешім қабылдады. Сөйтіп, 2021 жылы JET кикшеринг стартапы дүниеге келді. Кикшеринг дегеніміз – пайдаланушыларға мобильді қосымша арқы­лы электр самокаттарын тауып, жалға алып, қала ішінде жылдам қатынауға мүмкіндік беру. Алғашқы самокаттар Ал­маты көшелерінде пайда болып, кейін жоба шетел нарығына шыға бастаған.

«Сапар санын есептесек, Алматы – мен көрген қалалардың ішіндегі көш­басшы. Мұндай белсенділікті еш жерден байқамадым. Тіпті самокат саны әлдеқайда көп Мәскеудің өзі бұл көрсеткіш жағынан Алматыға жете алмайды. Жан басына шақ­қан­­дағы пайдалану деңгейін есептесек, Алматы тұрғындары алда тұр. Екін­ші орында – Ұлан-Батыр. Екі қаланы бірік­­тіретін ортақ мәселе – жол кептелісі. Қозғалыс қиындаған сайын адамдар уақы­тын үнемдейтін балама көлік іздейді. Электр самокаттың танымал болуының бас­ты себептерінің бірі де осы», деді Мейрам­бек Әбілқасов.

Бүгінде JET сегіз елде жұмыс істейді. Мәселен, қазір Бразилияның қырықтан ас­там қаласында қызмет көрсетіп, ондаған мың электр самокатын пайдалануға берген.

Жобаның ерекшелігі – оны алты серіктес бірлесіп құрған. Әрқайсысы компанияның белгілі бір бағытына жауап береді. Бірі операциялық жұмыстарды жүргізсе, енді бірі қаржы тартумен, стратегиямен немесе технологиялық шешімдермен айналысады.

JET-тің табысты болуының негізгі себебі – адамдардың уақытын үнемдеуі. Компания өкілдерінің айтуынша, самокат жаяу жүруден гөрі жылдам әрі таксиге қарағанда арзан. Әсіресе көлік кептелісі жиі кездесетін ірі қалаларда бұл қызметке сұраныс жоғары.

Қазір стартап жаңа нарықтарды игеруге кіріскен. Компания Мексикаға шығуды жоспарлап отыр. Алдағы уақытта жылдық табысты 100 миллион долларға дейін жеткізу мақсаты бар.  

«WeGlobal AI» психологиялық қолдау көрсетеді

Назарбаев университетінің түлегі Ақжол Замбаев пен КАІST университетін тәмамдаған Болат Әшім негізін қалаған «WeGlobal AI» стартапы мектеп пси­хо­лог­тері мен кәсіби бағдар маман­дарының жұмысын жеңілдетуге арналған. Жоба жасанды интеллект көмегі­мен оқу­шы­­лардың психологиялық жағдайын баға­­­лап, мамандарға тәуекел­дерді ертерек анықтауға көмек­теседі. Бүгінде платформаны екі мыңнан астам мектеп пайдаланып, оның қамту ауқымы бір миллионнан астам оқушыға жеткен.

«Бір маманға жүздеген баламен қатар жұмыс істеуге тура келеді. Қазірдің өзінде жұмыстың көп бөлігі қолмен атқары­лады. Психологтер сауалнаманы қағазға шыға­рып, жауаптарын жинайды, кейін бәрін Excel-ге енгізіп, қай оқушыға қолдау қажет болуы мүмкін екенін өздері талдайды. Осындай бір циклге бір ай, тіпті бір жарым ай уақыт кетеді. Жүктеменің көпті­гінен мамандар көбіне мәселенің алдын алумен емес, салдарымен күресуге мәжбүр болады. Сол кезде технология мен ЖИ бұл үдерісті әлдеқайда жылдамдата алатынын түсіндік», дейді стартаптың негізін қалаушы Ақжол Замбаев.

Сонымен қатар жоба кәсіби бағдар беру бағытында да жұмыс істейді. Оқушы­лардың қызығушылығы мен қабілеттерін саралап, болашақ мамандық таңдауға қатыс­ты ұсыныстар береді. Мысалы, кәсіби бағдар тесті балаға есепші мамандығын ұсына­ды. Осыдан кейін ол ЖИ-бухгалтер­мен сөйлесіп, бұл маман немен айналысатынын, қандай дағдылар қажет екенін, еліміздегі қай универ­ситеттер мен колледждерде сәйкес бағдарламалар барын және қандай пән тап­сыру керегін сұрай алады.

Жүйеде буллинг пен физикалық зорлық-зомбылық сияқты ауыр жағдай­ларға арналған «SOS батырмасы» да қарас­тырылған. Ақпарат жауапты мамандар мен тиісті органдарға жолданады.

Қазір команда АҚШ пен Ұлыбритания нарығына шығу мүмкіндігін қарастырып отыр. Осылайша, «WeGlobal AI» білім саласындағы жасанды интеллект мүмкін­­дік­терін пайдаланып, мектеп­тердегі психологиялық қолдау қызметін жаңа деңгейге көтеруге талпынып отыр. 

«DysliHelp» – оқуды жеңілдететін стартап

Қарағанды қаласындағы №19 мектеп­тің 10-сынып оқушысы Мәдина Намаз­баева негізін қалаған «DysliHelp» старта­пы дислексиясы бар адамдардың оқуын жеңіл­детуге арналған. Дислексия – адамның мәтінді оқу мен қабылдауын қиын­­да­татын ерекшелік. Мұндай жағ­дай­да әріптер шатасып көрініп, сөздерді дұрыс оқуға көбірек уақыт қажет болады.

Жобаның пайда болуына Мәдинаның жеке тәжірибесі себеп болған. Сіңлісінің оқу барысында қиындыққа тап болға­нын көргеннен кейін, бұл мәселені техно­логия­ның көмегімен шешуге бел буған. Осылайша, жасанды интеллект негізіндегі «DysliHelp» платформасы дүниеге келген.

Қосымшаның жұмысы қарапайым. Пайдаланушы кітап бетін суретке түсіреді немесе мәтін файлын жүктейді. Жүйе мәтінді арнайы қаріппен ұсынып, жол аралығын кеңейтеді және көзге ыңғайлы көріністі таңдайды. Ал ең қызығы – жасанды интеллект оқырманның оқуын тың­дап отырады. Егер қолданушы күр­делі сөзге тоқтап қалса немесе қате оқыса, бағдар­лама сол сөзді жеңілдетіп, буын­дарға бөліп немесе қарапайым баламасын ұсынады.

Уақыт өте келе жүйе әр адамның оқу ерекшелігін есте сақтап, соған бейімделеді. Мәселен, белгілі бір әріптерді жиі шатас­тыратын пайдаланушыларға мәтінді алдын ала ыңғайлап береді. Қазір платформа қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде жұмыс істейді.

Жоба «Technovation Girls» ха­лықаралық бағдарламасы аясында әзір­леніп, кейін республикалық бизнес-жобалар байқауында жеңімпаз атанған. Алдағы уақытта команда платформаны мектептер мен логопедиялық орталықтарға енгізуді, сондай-ақ жобаны Орталық Азия мен ағылшынтілді елдердің нарығына шығаруды жоспарлап отыр.