Еселенген жүктеме транзиттік жолды тоздыруда

Қазіргі таңда көрші мемле­кеттердің азаматтары, сонымен қатар, Мақтаарал, Сарыағаш және Шардара аудандарының 12 елді мекенінің тұрғындары А-15 «Жызақ – Жетісай – Сарыағаш –Жі­бек жолы» автожолы арқылы қатынайды.

Аталған автожолмен Қо­ныс­баев кедендік өткізу бекеті арқылы өтетін Өзбекстан, Ауған­­­стан, Иран, Біріккен Араб Әмірліктері, Түркия және т.б. ел­дер­дің халықаралық тран­зит­тік жүк көліктері де қаты­найды. Мәсе­лен, 2016 жылы осы жол арқылы 42 000-нан астам транзиттік жүк кө­лі­гі өткен. Оның үстіне, Мақта­арал ауданында жылына 1 млн тоннадан астам ауылшаруа­шылық өнімдерін экспорт­қа әкету, оған сырттан құры­лыс және басқа да материалдарды әкелу үшін келетін ауыр жүк көлік­тері де жолға нормадан ар­тық салмақ түсіруде.

«Жызақ – Жетісай – Сары­­ағаш – Жібек жолы» автожолы үшін­ші санаттағы жол болып табылады. Оның өткізу қарқындылығы нақты қалыптасқан жағдайдан көп төмен болып отыр. Мәселен, қолданыстағы Қазақстан Рес­пуб­ликасының 3.03-09-2006 Нор­мативтер және қағидалар жиынтығына сәйкес үшінші санаттағы жолмен тәулігіне 3 000 көлікке дейін өтуі қажет. Алайда, қазіргі таңда аталған жолмен бір тәулікте өтетін көлік саны 27 000 көлікті құрап, нормадан 9 есе асып отыр. Соның салдарынан 2015-2016 жылдары осы жолда 343 жол-көлік оқиғасы тіркеліп, 505 адам жарақат алып, 77-сі қайтыс болған.

Осыған байланысты ұзын­дығы 56 шақырым болатын бірін­ші санатты айналма жол салу және күніне 120 жүк көлігі өте­тін Қонысбаев кеден беке­тіне де­йінгі 68 шақырым жолды жа­ңарту қажеттігі туындап отыр. Бұл ай­нал­ма жолдың жаңа құры­лы­­сы тех­никалық-эконо­микалық негіз­демесін облыс­тық бюджет есе­бі­нен дайын­дауға әзір екендігі тура­лы  Оңтүстік Қазақстан облы­сы әкімдігі тарапынан 2017 жыл­ғы 2 ақпанда Үкімет басшысы­на №24/859 хат жолданған. Алайда, мәселе әлі шешілмей отыр, ал уақыттың созылуы аталған жол­дың тасымалдау-пайдалану сапа­сының нашарлауына алып келетіні әрі көлік қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге кері әсерін тигізетіні сөзсіз.

Осы орайда Елбасы Н.Назарбаев­тың Қазақ­стан халқына биыл­ғы Жолдауында тран­зиттік тасымал­даудан түсе­тін табысты 5,5 есеге көбейту тапсырмасына сәйкес, аталған жолды болашақта шетелдік тран­зиттік көліктер үшін ақылы ету мәселесін де қарастырған дұрыс.

Асылбек СМАҒҰЛОВ, 

Мәжіліс депутаты