Осынша қызметінің бәрін «әнші» деген бір ауыз сөзге сыйдырған Ерланның есімі қалың қауымға ұлттық музыка өнерінің үлкен жанашыры ретінде танылғаны рас. Ұлттық музыка мәдениетінде ерекше орын алатын Арқа мектебіндегі ән үлгісінің негізін қалаған Үкілі Ыбырай, Біржан сал, Ақан сері, Жаяу Мұса секілді халық композиторларының әндерін сахнада үш сағатқа жуық тамылжытқанымен қоймай, әр әннің тарихын әңгімемен өріп, өрелі танымымен елді тамсантты. Ұлттың ән қайнарының бастау-бұлағына сапар шеккізе отырып, басынан талай қасіретті өткізген халық тарихына ұқсас ән өнерінің де зобалаң тағдыры туралы әңгімелер залдағы үлкен-кішіні түгел тебірентті. Сәкен Сейфуллин, Илья Жақанов, Ақселеу Сейдімбек, Кәкімбек Салықов, Мұратхан Егінбаев сынды композиторлардың әндерін кезең-кезеңіне сай кезегімен шырқады.
Алматы төрінде алғаш рет жеке шығармашылық кешін ұйымдастырып отырған Ерлан Төлеутайдың елуге келіп, ел алдына шығып берген есебінен уақытының ізденіспен өтіп келе жатқанына, ән тағдырына жауапкершілікпен қарайтынына куә болдық. Қазақтың даласы сияқты жазылып жатқан кең тынысты үнімен, тереңнен толғап шырқайтын Ерланның орындауындағы «Ардақ», «Қаракесек», «Шолпан», «Естайдың Қорланы», «Тау ішінде» секілді әндер өзінше әрленіп, өңделе түскені аңғарылды.
Шығармашылық кеште Меруерт Түсіпбаева, Роза Әлқожа, Сейіл Аяған сынды қазақ эстрадасының белгілі әншілері Ерлан Төлеутайдың әндерін орындады. Жаяу Мұса мен Иманжүсіп, Ақан сері мен Жарылғапберділер халықпен қаны-жаны араласып, мүддесін ашынып қалай қорғаса, бүгінгі қоғамның шындығы Ерланның да қаламынан шер-шемен болып төгіліп, көркемсөз оқу шеберлерінің орындауында бірінен соң бірі оқылып, оның ақындығы әншілігінен бөліп-жарып қарауға келмейтін біртұтас дүние екенін байқатты.
Сал-серілердің мұраты ұлттық ән өнерін сақтаушы, өрістетуші, бұрынғы және қазіргі дәуірдің арасын жалғастырушы болса, дәулескер домбырашы, арқалы әнші Ерлан Төлеутай табиғи таза талантымен сол жақсылардың жұрнағы екенін танытты. Ән қазынасын кірпік қақпай күзетуді ғана қызметім деп біліп, халық мұрасына қылау түсірмей келе жатқан еңбегін көрермені де ризашылықпен бағалап, тік тұрып қол соқты.
Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан» АЛМАТЫ