– Любовь Ивановна, Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХV сессиясы қарсаңындағы көңіл күйіңіз қандай?
– Өте жақсы! Жыл сайын көктемде біздер еліміздегі Ассамблеяның берік қанаты – түрлі ұлт өкілдері Астанаға жиналамыз. Елбасымен кездесу өтеді деп асығамыз. Бір жылы Астанада белорустардың ұлттық мерекесі өтті. Мейрамда пісірілген тауық жұмыртқалары түрлі-түске боялады. Біздер табаққа салынған әртүрлі боялған жұмыртқаны мерекемізге арнайы келген Елбасына ұсындық. Сол сәтте әлі есімде, әлгі жұмыртқалардың арасынан көк түсті жұмыртқаны таңдап алды. Бұл жайт, бәрімізді үлкен ойға қалдырды.
– Расында да, есте қалатын сәт екен. Осы жуырда «Гукание вясны» мерекесін өткіздіңіздер ғой деймін?..
– Бұл «Көктемді шақыру» атты белорус халқының көктем мерекесі. Мереке 14 наурыздан басталып, көктем бойы тойланады. Белорустардың нанымы бойынша, көктем Лада сұлулық жебеушісі бейнесінде келеді. Лада келсе, күн жылы болады, күзде егін мол, адамның өмірі де жайнап гүлденеді. Бірақ, бастысы гукание көктемді шақыру керек. Сондықтан, біздер қағаздан кұстар жасап, осылай көктемді шақырамыз.
Біздің этномәдени бірлестік үшін басты мақсат – жастарды, кішкентайларды өз халқының салт-дәстүрлеріне үйрету. Мерекеге келгендерге құстардың түрінде «жаворанки» деп аталатын тоқаштар тараттық. Қонақтар тілектерін айтып, ағашқа қағаздан жасалған құстарды ілді. Осы Достық үйінде өткен көктем мерекесінде белорусь орталығының «Карамель», «Крыницы», «Жаураначек», «Пралески», «Свитанак», «Надзея» ансамбльдері мен «Дабранач» вокалды-аспаптық ансамблінің орындауында әндер шырқалды. Бірлестікте алқа кеңесі, әртүрлі бөлімдер, белорус ардагерлер кеңесі, жастар қанаты «Крыницы» жастар вокалды ұжымы, «Жаураначак» би ұжымы, «Падарунки» театралды студиясы, қасықтар ансамблі, «Истоки» жастар клубы, «Белорусачка» әйелдер клубы жұмыс істейді. Орталық халықтық салт-дәстүрлерді жаңғырту бағытында дәстүрлі мерекелер өткізеді, сонымен қатар, өңірдегі белорустар тұратын ауылдарға барып, этнографиялық экспедиция жұмыстарын жалғастыруда.
– Минскінің техникалық университетінде Абай атындағы мәдениет және тіл орталығы ашылғаны, осы қаладағы №42 мектепке Мұхтар Әуезовтің есімі берілгені елдер арасындағы оң байланыстың нәтижесі ғой?..
– Абай, Мұхтар Әуезов – қазақ үшін аса қастерлі тұлғалар. Осы тұлғалардың есімін Беларусь еліне де таныту парыз. Екіншіден, Минскіде де қазақ диаспорасы бар. Біздің олармен байланысымыз жақсы. Біздің «Беларусь» этномәдени бірлестігі еліміздегі Беларусь елінің елшілігімен, Білім және ғылым, Сыртқы істер министрліктерімен тығыз байланыста. Мен Беларусь Сыртқы істер министрлігі консультативтік кеңесінің мүшесімін. Ал, 17 жыл бұрын құрылған бірлестігіміз «Қазақстан белорустары қауымдастығының» құрамына енеді. Байланыс орнықты дейтініміз, жалпы, Достық үйіндегі этно-бірлестіктердің мақсаты бір, ол еліміздегі, өңірдегі бейбітшілік пен келісімді сақтау, елдер арасындағы достықты нығайту, тілдерін үйрену, оқыту, орталық өкілдерімен бірге ұлттық мәдениетті, салт-дәстүрді жаңғырту болып табылады. Былтыр облысқа Белоруссияның Гомель облысы атқару комитетінің төрағасы Владимир Дворник бастаған делегация келіп кетті. Қонақтарды Достық үйінде Ассамблея мүшелері нанмен және тұзбен қарсы алды. Өзге ұлт өкілдерінің басын қосқан Достық үйіне келгенде қазақ елінің кеңпейілді ниетіне риза болған гомельдіктер тіпті, өздерін басқа елде жүргендей сезінбегендерін айтқандары бар. Ал екі ел арасындағы сауда-саттық қарым-қатынасы жылдан-жылға дамып келе жатқаны да гомельдіктер келген кезде айтылды. Яғни, ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп саласының әлеуетін арттыру үшін бірлескен ынтымақтастық орнады. Біздің өңір Беларусь елінен сүт бағытындағы ірі қара мал басын сатып алуға, ал, бізден ол жаққа майлы дақылдарды жеткізуге мүмкіндік бар. Сонымен қатар, «Житковичхимсервис» АҚ-тың экология мәселелеріндегі тәжірибесі бізді қызықтырды. Алдағы уақытта павлодарлық кәсіпорындар тиімділігі жоғары органикалық тыңайтқыштарды қайта өңдеуді бірлесіп әзірлемекші.
– Сіздің де ата-анаңыз тағдыр жазып, басқалар секілді қазақ жеріне келген бе?
– Мен 1947 жылы қазіргі Екатеринбург облысы, Камен-Уралск деген қалада өмірге келдім. Анам Мария Павлова мен әкем Иван Петрович еңбек армиясы қатарында Белоруссиядан сол жаққа жіберілген. Тағдыр деген осы, одан кейін 54-ші жылдары тың игеру кезінде Павлодарға, Ертіс ауданына келеді.
– Қазір шешем 90 жасқа келді. Біз нағыз қазақстандықтар болдық. «Өз елім менің! – Өзегім менің!» деген ән жолдары есімізде мәңгілік жатталып қалды. Жолдасым екеуміз бақытты отбасы ретінде балаларымыз бен немерелеріміздің қызығын көрудеміз. Өзім мұғалім мамандығын алдым. Кеңес Одағы кезінен облыс орталығындағы оқу-білім бөлімдерінде қызмет еттім. Одан кейін қоғамдық жұмыстар басталды. Қазір Достық үйіндегі «Беларусь» этномәдени бірлестігінің қалыптасып, өсіп-өркендеуіне үлес қосып келемін.
Мен өзімді бақытты санаймын. Қазақ жерінде туып-өстім. Қазақстандықпыз деп мақтанамыз. Маған Елбасы
Нұрсұлтан Назарбаевпен тікелей бетпе-бет жүздесу бақыты бірнеше рет бұйырды. Былтыр Қазақстан халқының бірлігі күніне орай салтанатты жиын өтті. Елбасы кеш соңында делегаттарға жақындап, әрқайсымызбен амандасып шықты. Кезек маған келгенде өзімді таныстырайын деп едім, Президент: «Сені білемін, сен павлодарлық белоруссың» дегенде қуанғанымды көрсеңіз.
– Әңгімеңізге рахмет.
Әңгімелескен
Фарида БЫҚАЙ,
«Егемен Қазақстан»
Павлодар облысы