Әлеуметтік желілер мен депутаттарға жолданған хаттарға қарасақ, халық менингит дертінің таралуына алаңдаулы екенін байқаймыз. Дәрігерлер керісінше, орын алып жатқан жағдайлар қалыпты екенін, қорқатын себеп жоқтығын айтуда.
Алайда Денсаулық сақтау министрлігінің ақпараты үстірт екені байқалып тұр. Өйткені статистикаға жүгінсек 2013 жылы елде менингитпен 117 адам ауырып, оның 23-і, 2014 жылы 119 адам ауырып 29-ы, 2015 жылы 424 адам ауырып 26-сы, 2016 жылы 120 адам ауырып 15-і, 2017 жылы 62 адам ауырып 11-і көз жұмған. Ал биылғы 5 маусымға дейін менингокок инфекциясын жұқтырудың 58 фактісі тіркеліп, 13 адам қайтыс болды. Яғни, бұрын тіркелгендердің 5-17 пайызы қайтыс болса, биыл бұл көрсеткіш 22,5%-ға жетіп отыр.
Осыдан-ақ жағдайдың қалыпты еместігін және өкілетті орган тарапынан шұғыл әрі төтенше шаралар қажеттігін көруге болады. Денсаулық сақтау министрі Алматы қаласына келіп тексеріс жүргізгенінде медицина мекемелерінің шұғыл режімде жұмыс істеуге дайын еместігі, сондай-ақ емдеу мекемелерінің, қоғамдық денсаулық сақтау қызметінің, жедел жәрдем стансаларының жұмысында жүйелілік жоқ екені анықталды.
Әлеуметтік желілердің 19 мамырда дабыл көтергеніне қарамай, Бас мемлекеттік санитарлық дәрігер тек 3 маусымда, ал министрдің өзі 4 мау- сымда ғана баспасөз конференциясын өткізді. Қоғамдық пікірге жауап берудегі, сыбыс пен теріс пікірге қарсы тұруда мұндай баяулыққа жол берілмеуі керек еді.
Халық құзырлы органнан елде не болып жатқанын, кімдерге қауіп төнетінін, алаңдауға негіз бар-жоғын, инфекциядан қалай сақтану керектігін біліп, вакцинация қажет пе және оны қайдан алуға болады деген сұрақтарға кезінде жауап алуы керек. Ал менингитке қатысты хабарлар аз және қажетті шаралар уақтылы қабылданбағанын айтуға болады. Тіпті емдеу мекемелерінің осы дерт симп- томдарымен түскендерді қабылдауға дайын еместігі жөнінде фактілер де орын алды.
Менингококк эпидемиясына қарсы дайындықты қамтамасыз ету аурудың жағдайын анықтаудан бастап, оларды тексеру мен зертханалық растауға дейінгі шаралардан тұрады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынысы бойынша профилактика 1 жас- тан 29 жасқа дейінгі барлық адамдарға вакцина салуды қарастырады.
Жоғарыда баяндалғандарды ескере отырып, қалыптасқан жағдайды объективті бағалау және ел арасында алаңдаушылыққа жол бермеу мақсатында Үкімет келесі сұрақтарға жауап беруі қажет деп санаймыз:
- Бас мемлекеттік санитарлық дәрігердің қалыптасқан жағдай кезіндегі рөлі қандай, аурудың тарауына байланыс- ты алдын алу шаралары неге жасалмады?
- осы мәселе бойынша халыққа консультация беру үшін Call-орталықтар неге уақтылы ашылмады?
- инфекцияны тасымалдаушы көздер, ошақтары, жасырын тасымалдаушылары туралы нақты ақпарат бар ма? Оларды анықтау үшін қандай шаралар қабылданып жатыр?
- елде осы ауруға диагнос- тика жүргізетін зертханалар жеткілікті ме?
- әлемдік тәжірибе негізінде осы дерттің таралуына қалай жол бермеуге болады, алдын алу шаралары қандай?
- менингококк және басқа инфекциялар бойынша күдікке ілінген пациенттерді медициналық саралау қашан және қалай ұйымдастырылады?
Біз осы сұрақтарға жауап беруді өтініп, Үкімет басшысы Б.Сағынтаевтың атына депутаттық сауал жолдадық.
Бірғаным ӘЙТІМОВА,
Сенат депутаты