Астанадағы №64 мектеп лицейде оқушыларға дәріс оқыған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің сөзінде патриоттықтың ұлы ұғым екенін атап көрсетті. Президент өз дәрісінің алтын арқауы етіп отаншылдықты алды. Биылдан бастап мектептерде «Қазақ елі» деген пән енгізіліп отырғаны белгілі. Соның бірінші сабағын Нұрсұлтан Назарбаев жоғарыда аталған оқу ошағында өзі өткізгені де көпшіліктің есінде.
Жастарымызды патриоттыққа тәрбиелейтін тақырыптар сан алуан. Отан үшін қасық қаны қалғанша айқасып, түрлі ерлік қимылдарға бару – солардың бір парасы. Елімізде осыған үлгі болатын ержүрек азаматтар да аз емес. Солардың бірі – Жангелді МАХАШОВ. Ол – өзінің бүкіл болмысымен өзгелерге үлгі бола алатын тұлға. Ауғанстандағы ұрыс қимылдарына қатысып, майдан жорықтарынан өткен кешегі сарбаз. Жат жерде жүріп, интернационалдық борышын атқарды. Ең бастысы – антына адал болды. Құрдастары сияқты соғысты тек кинолардан тамашалаған жоқ. Соғысты өз көзімен көрді, оқ-дәрінің исін иіскеді, қан кешті. Сондықтан оның патриотизм жөнінде айтқан әңгімелері әсерлі. Жүрегінен өткізіп сөйлейді.
Астанадағы №64 мектеп лицейде оқушыларға дәріс оқыған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің сөзінде патриоттықтың ұлы ұғым екенін атап көрсетті. Президент өз дәрісінің алтын арқауы етіп отаншылдықты алды. Биылдан бастап мектептерде «Қазақ елі» деген пән енгізіліп отырғаны белгілі. Соның бірінші сабағын Нұрсұлтан Назарбаев жоғарыда аталған оқу ошағында өзі өткізгені де көпшіліктің есінде.
Жастарымызды патриоттыққа тәрбиелейтін тақырыптар сан алуан. Отан үшін қасық қаны қалғанша айқасып, түрлі ерлік қимылдарға бару – солардың бір парасы. Елімізде осыған үлгі болатын ержүрек азаматтар да аз емес. Солардың бірі – Жангелді МАХАШОВ. Ол – өзінің бүкіл болмысымен өзгелерге үлгі бола алатын тұлға. Ауғанстандағы ұрыс қимылдарына қатысып, майдан жорықтарынан өткен кешегі сарбаз. Жат жерде жүріп, интернационалдық борышын атқарды. Ең бастысы – антына адал болды. Құрдастары сияқты соғысты тек кинолардан тамашалаған жоқ. Соғысты өз көзімен көрді, оқ-дәрінің исін иіскеді, қан кешті. Сондықтан оның патриотизм жөнінде айтқан әңгімелері әсерлі. Жүрегінен өткізіп сөйлейді.
– Жангелді, Мемлекет басшысының биылғы Жолдауынан патриотизм жөнінде қандай тұжырым таратуға болады?
– Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында патриотизм, отансүйгіштік хақында жақсы айтты. Мемлекетіміз көп этносты және көп конфессиялы. Сондықтан қазақстандықтардың мақсаты қарапайым әрі ұғынықты. Біз қоғамдық келісімді сақтауға және оны нығайтуға тиіспіз. Бұл түсіне білген жанға мемлекетіміздің қоғам ретінде, ұлт ретінде өмір сүруінің айнымас шарты іспетті. Демек, ортақ үйіміз болып табылатын кең байтақ Отанымызда тұратын өзге ұлт пен ұлыс өкілдерімен тіл табысып, тату-тәтті, бейбітшілік пен келісімде өмір сүру барша қазақтың қағидасы болуы шарт. Береке бар жерге бақ тұрақтайды. Өз халқын сүйетін адам, өз жұртына жақсылық тілеген жан өзге халықтарды ашындырмайды, өз ұлтын ешкімге қарсы қоймайды.
Қазақстан – біздің қасиетті мекеніміз. Демек, басты жауапкершілік біздерге, қазақтарға артылатынын Елбасымыз орынды меңзеп отыр. Өйткені, елдің де, жердің де иесі – өзіміз. Біздің балаларымыз бен немерелеріміз сырт елден гөрі өз Отанында өмір сүргенді артық көретіндей болуы тиіс. Біз өскелең ұрпақты осындай өміршең қағидаттар негізінде тәрбиелеуіміз керек. Болашаққа сенім болмаса, толыққанды мемлекет құруға болмайды.
Жолдауда айтылғанындай, мұны қазақстандық патриотизмнің негізін қалаушы алғышарттар деп түсінгеніміз ләзім. Барлық этностар азаматтары құқықтарының теңдігі, қазақ тілі және тілдердің үштұғырлылығы, мәдениет, дәстүр және даралық, ұлттық интелигенцияның рөлі, ХХІ ғасырдағы Қазақстандағы дін мәселелері жан-жақты пысықталып, негізді дәйектелген патриотизм ұлттық идеологиямыздың уығына айналуы қажет. Сайып келгенде, Қазақстан патриотизмінің іргетасы барлық азаматтардың тең құқылы және олардың Отан на мысы алдындағы жалпы жауапкершілігі деген ұғым. Жас ұрпақты патриоттық рухта тәрбилеу мақсатында Қазақстан Президенті ауқымды шараларды жүзеге асыру үстінде. Демек, осы игі мақсат жолында өз үлесімізді қосуды азаматтық парызымыз деп санаймыз.
– Оңтүстік Қазақстан облысында ауған соғысы ардагерлерінің төрағасы болып 7 жылдай істедіңіз. Шымкент қалалық әкімдігінің жиналыстарында, мәслихаттың сессияларында қарулас достарыңыздың атынан сөз сөйлеп, мұң-мұқтажын жеткізетін едіңіз. Кейін Шымкент қалалық мәслихатына депутат болып сайланып, мәслихат хатшысы, одан соң қала әкімінің кеңесшісі, кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы бөлімінің бастығы қызметтерін атқардыңыз. Жалпы, өзіңіздің өмір жолыңыз туралы айтып өтсеңіз?
– Келесі жылы кеңес әскерлерінің Ауғанстан жерінен шығарылғанына 25 жыл толады. Жеңімпазы жоқ соғысқа 22 мыңдай қазақстандық қатысып, мыңға жуық боздақтан айырылдық. Жар құшып, бала сүйіп үлгермеген тағы мыңнан астам жігіт елге мүгедек болып оралды. Республика бойынша ауған соғысының қанды қасабынан аман-есен оралған, жаны жаралы 18 мыңнан астам ардагер ортамызда жүр. Бүгінгі таңда ардагерлеріміздің әлеуметтік жағдайы ойдағыдай емес. Мәртебелері әлі күнге дейін анықталған жоқ. Сұрапыл соғыс 10 жылға созылса да қантөгістің себебін, қазақ жігіттерінің ерлігін бүгінгі жас ұрпақ біле бермейді. Біз ауған соғысы ардагерлеріне, ұлдары қаза тапқан ата-аналарына, олардың отбасына құрметпен қарап, қамқорлық танытудамыз.
Оңтүстік Қазақстан облысының Түркістан қаласында көпбалалы отбасында дүниеге келгенмін. Әке-шешем үш ұл, бес қыз тәрбиелеген. Ресейдің Екатеринбург қаласындағы Урал заң институтын, Алматы экономика және статистика академиясын бітірдім. Мамандығым – заңгер-экономист. Еңбек жолым қарапайым күзетшіден басталды. Ресейде күзет мекемесінің басшысынадейін көтерілдім. 1999 жылдан 2002 жылға дейін Шымкенттегі кеден басқармасында бөлім басшысы болып қызмет атқардым. ОҚО Ауған соғысы ардагерлері ұйымының төрағасы болып істеп жүргенде, қаруластарыма, мүгедек және қаза тапқан жауынгерлердің ата-аналарына, зайыптарына материалдық, моральдық көмектер көрсеттік. 2005 жылы 70-тен астам ардагерге біздің жәрдемізбен Шымкент қаласында жер телімі берілді. Сол жылы «Достық» шағын ауданында Ауған соғысында қаза тапқан жауынгердің әкесі мен жесір қалған жұбайына біздің ықпалымызбен баспана салынды. 2009 жылы демеуші арқылы 3 бөлмелі пәтерді бұрынғы интернационалист жауынгерге сатып әпердік. 2010 жылы депутаттарға сұраныс жасап, ауған соғысы ардагерлеріне кеңсе сатып алынды. Халық қалаулысы болған кезімде, ауған соғысы ардагерлеріне ай сайын қалалық бюджеттен көмек ретінде әрқайсысына 1700 теңгеден (Шымкентте 750 ардагер бар еді) қаржы бөлдірдік. Олардың қоғамдық көлікте тегін жүруіне ықпал еттік. Мереке сайын ардагерлерге сыйлықтар табыс етілетін.
– Абай атындағы саябақтың ашық аспан астындағы мұражайы Шымқаланың көрікті жерлерінің біріне айналды. Оны ұйымдастыруға Жангелді Махашовтың да еңбегі сіңді деген әңгімені құлағымыз шалып қалған еді.
– Оныңыз рас енді... Бұл мұражай 2006 жылы сол кездегі облыс әкімі Болат Жылқышиевтің қолдауымен салынған. Әскери техникамен кітап, кино арқылы танысқан бір бөлек те, жастардың оларды өз көзімен көріп, ұстағандары басқаша әсер қалдырады. Өскелең ұрпақ арасында әскери өмірге қызығып, осы салада қызмет етуге құмартушылардың қарасы көбейе түспесіне кім кепіл? Отансүйгіш жастарды тәрбиелеудің бір парасы осы шығар, бәлкім. Ел басына күн туғанда, Отанын қорғауға дайын тұратын ұлтжанды азаматтардың қатары бұдан былай көбейеді деген сенімдемін.
Мұның өзі сәті түскен оңтайлы іс болды. Үкіметтің қаулысынан кейін техникаларды еліміздің түкпір-түкпірінен жинай бастадық. Мәселен, бір ай жүріп Семей қаласынан танкіні, Теміртаудан БТР-70, Отардан БРДМ-ді, Шамалғаннан үш зеңбіректі алып келдік. Мұражайдың жер телімі, кұрылыс мәселелерін өзім жергілікті әкімдікпен бірге тікелей шешуге атсалысқан едім.
– Қазіргі таңда республикалық «Ауғанстан ардагерлері» қоғамдық бірлестігі (төрағасы Халық Қаһарманы, генерал-лейтенант Бақытжан ЕРТАЕВ) төрағасының бірінші орынбасары екеніңізді, «Ер Батыр» патриоттық қоғамдық қорын басқаратын