Тәуелсіз Қазақстанның Жеті қазынасы: Жаһандық жауапкершілік

Қазақстан егемен ел ретінде дамудың алғашқы күндерінен бас­тап жаһандық деңгейде де, өңір­лік деңгейде де жауап­ты сая­сат жүргізіп келеді. Қазақ­стан­ның барлық бастамалары, Президентіміз ұйытқы болған бастамалар әлемдік қоғамдастық тарапынан кеңінен қолдау тапты.

Еліміз өзінің шешімдерімен және белсенді қызметімен жаһандық және өңірлік қауіпсіздікке орасан зор үлес қосуда десек, артық айтқандық емес. Осындай сая­сат­тың нәтижесінде әлемдік қоғам­дас­тық Қазақстанды сенімді саяси әріптес ретінде мойындап отыр.

«Жетінші қа­зы­намыз: Қазақ елінің абы­ройын асқақтатып, бүкіл әлемді мойын­дат­қан жаһандық жауап­кер­шілігі мен барша адамзаттық бастамалары».

Н.Ә.НАЗАРБАЕВ,

Тәуелсіздік күніне арналған салтанатты

жиында сөйлеген сөзден.

Қазақстан егемен ел ретінде дамудың алғашқы күндерінен бас­тап жаһандық деңгейде де, өңір­лік деңгейде де жауап­ты сая­сат жүргізіп келеді. Қазақ­стан­ның барлық бастамалары, Президентіміз ұйытқы болған бастамалар әлемдік қоғамдастық тарапынан кеңінен қолдау тапты.

Еліміз өзінің шешімдерімен және белсенді қызметімен жаһандық және өңірлік қауіпсіздікке орасан зор үлес қосуда десек, артық айтқандық емес. Осындай сая­сат­тың нәтижесінде әлемдік қоғам­дас­тық Қазақстанды сенімді саяси әріптес ретінде мойындап отыр.

Мұндай халықаралық мойындау – мемлекетіміздің тәуелсіздігін нығайтуға ықпал ететін елеулі факторлардың бірі.

Бұл ретте, еліміз қазіргі заманғы қауіп­сіздік пен дамуды қамтамасыз ету­дің жаңа үлгісін көрсетіп отыр. Оны қару-жарақты еселеп көбейту және бас­қа елдерге қатер төндіру есебінен емес, керісінше, ашықтық, тең құқықты әлем­дік ынтымақтастық, жасампаздық және басқа елдермен сындарлы үнқатысу орнату арқылы айғақтауда.

Осы орайда, еліміздің жаһандық деңгейде тұрақтылық пен халықаралық қауіпсіздікке ықпалын тигізген негізгі халықаралық бастамалары туралы әңгіме қозғаған орынды.

Ядролық қаруды таратпау және қарусыз­дану табыстары

Тәуелсіздігінің алғашқы күндерінен бастап Қазақстан ядролық қауіпсіздік саласындағы бастамаларға белсенді түр­де қатыса отырып, қарусыздану және ядролық қаруды таратпау саласында жүйелі әрі жауапты саясат жүргізіп келе­ді. Бұрынғы Кеңес Одағының құрамында болған уақытқа қарамастан, 1991 жылғы 29 тамызда Қазақстан Президенті Нұр­сұл­тан Назарбаев әлемдегі ең ірі Семей ядролық сынақ полигонын жабу тура­лы Жарлыққа қол қойып, үлкен ба­тыл­­дық танытты. Бұл, шын мәнінде, қазақ­стандықтар арасында ғана емес, бүкіл әлемдік қоғамдастық тарапынан кең қолдау тапқан тарихи шешім еді.

Еліміз үшін және бүкіл әлем үшін Семей полигонындағы ядролық сынақ­тар тарихы – ядролық қаруды таратуға жол беруге болмайтынының айқын дәле­лі. Қырық жыл ішінде сынақ поли­гоны­ның аумағында 456 ядролық және термоядролық жарылыстар жасалып, қазақстандықтардың денсаулығы мен еліміздің қоршаған ортасына орны толмас залал келтірілді. Ал Семей полигонын жабу ядролық сынақтарға тыйым салу жөніндегі жаппай халықаралық қозғалысқа ұласты. Осыған негізделіп, БҰҰ Бас Ассамблеясының 64-ші сессиясы 29 тамызды Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні деп жариялау жөнінде қарар қабылдады.

Алайда, полигонды жауып, ядролық сынақтардан бас тартса да, Қазақстан Одақ ыдырағаннан кейін әлемде ядро­лық арсеналының көлемі жағынан төртін­ші орында болды, сондай-ақ, елі­міз­дің аумағында биологиялық қару­ды өндіру мен сынақтан өткізу жө­нін­­­дегі инфрақұрылым объектілері жә­не химиялық кешеннің бұрынғы әске­ри кәсіпорындары қалған еді. 1991 жыл­ғы жағдай бойынша Қазақстанның аума­ғында құрлықаралық баллистикалық зы­мырандарға арналған 1200 ядролық оқтұмсық пен ауыр бомбалаушы ұшақ­тар­ға арналған ядролық зарядтардан тұра­тын жаппай қырып-жою қаруының орасан зор арсеналы болды.

Сол кезде ядролық қарусыздану үде­рі­сін бастаған Қазақстан өзінің Пре­зи­денті Нұрсұлтан Назарбаевтың ше­ші­­мі бойынша осындай аса ірі ядро­лық әлеуетінен өз еркімен бас тартты. Мұндай теңдесі жоқ шешім еліміздің ядролық қаруды таратпау және ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үдерісіне сүбелі әрі көпшілік мойындаған үлес болып қосылды. Сонымен қатар, Қазақстан басшысы ядролық қарудан азат аймақ құру жөніндегі белсенді жұмысын бас­тап кетті. Соның нәтижесінде 2006 жыл­дың қыркүйегінде Семейде Орталық Азия өңірін ядролық қарудан азат ай­мақ деп жариялау туралы шартқа қол қо­йыл­ды. Бұл жаһандық және өңірлік қауіпсіздікті нығайтуға бағытталған ма­ңыз­ды ұжымдық үлес еді. Өңірдегі мемлекеттер өздерінің қарусыздану және қаруды таратпау қағидаттарына, сондай-ақ, қазіргі кезде аса өзекті болып отырған осы проблеманы шешу ісінде ашық ын­тымақтастыққа әзір екендіктерін мәлімдеді.

МАГАТЭ бұл құжатты Ядролық қа­ру­ды таратпау туралы шартты іске асы­­руға бағытталған нақты қадам және қару­­сыздану мен ядролық қаруды тарат­паудың жаһандық үдерісіне қосылған сүбелі үлес деп бағалады. БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун 2010 жылдың сәуіріндегі елімізге сапары барысында бұрынғы ядролық полигонның аумағында болып, Қазақстанның және ел Президентінің жаппай қырып-жою қаруын тарату қатерін азайтуға бағытталған іс-әрекетіне аса жоғары баға берді.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 2010 жылғы 12-13 сәуірде Вашингтонда және 2012 жылғы 26-27 наурызда Сеулде өткен Ядролық қауіпсіздік жөніндегі бірінші және екінші саммиттер жұмысына қатысып, бірқатар тың бастамалар жасады. Олардың бірі – Біріккен Ұлттар Ұйымы шеңберінде Ядролық қарудан азат әлем туралы жалпыға ортақ декларацияны әзірлеу және қабылдау жөніндегі ұсынысы. Еліміз ядролық арсенал толық жойылғанға дейін оны кезең-кезеңмен қысқартуды ұсынып отыр.

2012 жылдың тамызында Астанада өткен «Ядролық сынақтарға тыйым салудан – ядролық қарудан азат әлемге» атты халықаралық конференцияның барысында Қазақстан Президенті «ATOM» деп аталатын бірегей халықаралық жобаның іске қосылғанын жария етті. Бұл ауқымды жоба әлемдік қоғамдастыққа ядролық қаруды сынақтан өткізудің құжаттамалық түрде расталған апаттық гуманитарлық салдарлары жайлы, атап айтқанда, Қазақстанда жүргізілген ядролық сынақтардың салдарлары туралы ақпарат беруге бағытталған. Сонымен қоса, «АТОМ» жобасының басты миссиясы – ядролық сынақтарға түпкілікті тыйым салуға және ядролық қаруды барлық елдердің толық жоюына қол жеткізу мақсатында бірлескен жаһандық іс-қимылдар жасау.

Жалпы алғанда, халықаралық қоғам­дас­тық Елбасының адамзатты ядро­лық қарудан азат етуге бағытталған саясатын мойындады және осындай саясат ұстану Қазақстанның ядролық қаруды таратпау, қарусыздану және ядролық қауіпсіздік саласындағы жаһандық көшбасшылығын еңселендіре түсті.

АӨСШК – құрлықтағы мәні зор қауіпсіздік құрылымы

1992 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясының 47-ші сессиясы барысында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Азия құрлығындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша құрылым – Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңес (АӨСШК) құру туралы идеясын жария етті. Ол кезде Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы сияқты қауіпсіздік пен ынтымақтастықты қамтамасыз ететін өңірлік құрылым Еуразия құрлығында жоқ еді. Азиядағы бейбітшілік пен қауіпсіздікке үнқатысу және ынтымақтастық арқылы ғана қол жеткізуге болатынын жария еткен бұл бас­тама Азия елдері басшылары тарапынан кеңінен қолдау тапты. Сөйтіп, осы бастама АӨСШК үдерісінің басталуына бірден-бір себеп болды.

Бүгінгі таңда 24 мемлекет АӨСШК-ге мүше болып табылады, ал 8 мемлекет және 4 халықаралық ұйым (БҰҰ, ЕҚЫҰ, Араб мемлекеттері лигасы, ТүркПА) бақылаушы мәртебесіне ие. АӨСШК-ге мүше елдердің жалпы аумағы шамамен бүкіл Азия аумағының 90%-ын және Еуразия материгі аумағының 72%-ын қам­тиды. Бұл елдерде 3 млрд.-қа жуық адам тұрады. Осы жылдар ішінде АӨСШК Азиядағы бейбітшілікті, қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету тұр­ғы­сынан көпжақты амал-тәсілдерді ұсыну арқылы ынтымақтастықты нығай­ту жө­ніндегі танымал халықаралық фо­рум­ға айналды. Экономикалық, эко­ло­гиялық, гуманитарлық және жаңа қауіп-қатерлермен күрес, әскери-саяси сияқты бес негізгі өлшемдерді қамтитын АӨСШК-нің Сенім шаралары каталогын іске асыру осы ұйымға мүше мемлекеттер арасында өзара сенім үдерістерін қалыптастырды.

Белсенді жұмысы АӨСШК-нің өңір­лік және жаһандық көпжақты құры­лымдар жүйесінің ажырамас бөлігіне айналуға мүмкіндік берді. 2007 жылы АӨСШК БҰҰ-дағы бақылаушы мәрте­бе­сін иеленді. Қазіргі кезде ол басқа да халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл жасауда.

Азия және Таяу Шығыс елдерінде күн санап артып отырған қауіп-қатерлер АӨСШК-нің халықаралық аренадағы рөлін арттыра түсті және халықаралық қоғамдастық оны қазіргі заманғы халық­аралық қатынастардың шынайы факторы ретінде қабылдап отыр. АӨСШК-нің бүгінгі таңдағы жетістіктері – әлемдік қоғамдастықтың жоғары сеніміне ие болған Қазақстанның өңірдегі қауіпсіздік пен ынтымақтастықты нығайтудағы белсенді әрі жауапты саясатының жемісі.

Діндер көшбасшылары съездерінің тағылымы көп

Қазақстанның тәуелсіздік жылдары әлемдік және дәстүрлі діндер үнқатысуына қосқан үлесі – халықаралық мойындауға ие болған маңызды бағыттардың бірі болып табылады. Әртүрлі конфессияларды қамтитын 140 этностық топтардың өкілдері арасында ұлтаралық және кон­фес­­сияаралық келісімді қамтамасыз етудегі Қазақстанның бірегей тәжірибесі жаһандық деңгейде қызығушылық туғызып отыр.

Әлемдік және дәстүрлі дін­дер үн­қа­тысуы туралы бастама 2000-жыл­дардың басында АҚШ-та орын алған террорлық актілер салдары­нан мұсылман және хрис­тиан әлемі арасындағы қарым-қа­ты­нас кенет шиеленісе түскен кезде көтерілген болатын. Сол себепті, бүгінгі таңда Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съездері мұсылман және христиан әлемі арасындағы қақ­ты­ғыстарға жол бермеу­де, қазіргі заманғы діни көшбасшылар арасында үнқатысуды орнатуда өзінің оң рөлін атқарды деп толық сеніммен айтуға болады.

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назар­­­баевтың Қазақстанда Әлемдік және дәс­түрлі діндер көшбасшыларының съезін өткізу туралы бастамасына бір­қа­тар мем­лекеттердің басшылары, белгілі саясат­керлер мен дінбасылары қолдау білдіріп, 2003 жылдың қыркүйек айында Астанада бірінші Съезд өтті. Форумға қатысушылардың басты идеясы бүкіл Жер шарындағы адамдарды бейбіт әрі лайықты өмір сүруі мақсатында әртүрлі діндер өкілдерін ынтымақтастық пен бірлікке шақыру болды.

Содан бері Астанада 2006, 2009 жә­не 2012 жылдары тағы үш Съезд өтті. Конфессияаралық үнқатысудың қазақ­стандық үлгісі осы жылдары кеңінен қолдау тауып, қарқынды дами түсті. Дін­аралық форумдарға әлемнің ең ірі конфессияларының басшылары, бел­гі­лі сая­саткерлер мен халықаралық ұйым­дардың өкілдері қатысты. Сонымен қа­тар, әрбір кездесу барысында жалпы адамзатқа ортақ мәселелер, атап айт­қанда, дін бостандығы, басқа дін өкіл­­деріне құрметпен қарау және жа­ңа қауіп-қатерлерді ескере отырып, ді­ни көшбасшылардың бейбітшілікті нығайтудағы рөлі көтеріліп отырды.

Осы 10 жылдық кезеңде Съезд әртүрлі діндер мен конфессиялар өкілдерінің маңызды халықаралық үнқатысу алаңына айналды. Бұл съездердің шеңберінде өркениетаралық және дінаралық қарым-қатынастардың өзекті проблемалары, сондай-ақ, рухани көшбасшылар тарапынан бейбітшілік пен келісім үшін күресу ісіне жәрдемдесу жолдары талқыланды және олар әлі де күн тәртібінен түскен жоқ.

Қазіргі кезде еліміздегі әртүрлі кон­фес­сиялардың өзара іс-қимыл жасау тә­жі­рибесін халықаралық ұйымдар мен шетелдік әріптестеріміз, оның ішін­де БҰҰ, ЮНЕСКО және ЕҚЫҰ зер­де­­­леуде. Осының бәрі – тәуелсіздік жыл­­дары жүргізілген және барлық эт­нос­­тық топтар мен конфессиялардың өкіл­дері арасындағы келісімді әрі өзара тү­сі­ністікті сақтауға, тұрақтылық пен жасампаз дамуды қамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік саясаттың табыс­ты тармақтарының бірі.

Беделді ұйымдардағы төрағалық беделімізді өсірді

Қазақстанға Еуропаның және мұ­с­ыл­ман әлемінің ең ірі халықаралық ұйымдарына жетекшілік етудің се­ніп тапсырылуы – Елбасы саясатын әлем­дік қоғамдастықтың жоғары бағалап отыр­ғанын көрсетеді. 2010 жылы Қа­зақ­стан Еуропадағы қауіпсіздік және ын­тымақтастық ұйымына жетекшілік етті. ЕҚЫҰ тарихында алғаш рет бұрынғы Кеңес Одағының құрамында болған мемлекет осы ұйымға төрағалық етуші ел болды.

2010 жылдың желтоқсан айында Ас­танада өткен ЕҚЫҰ-ның саммиті біре­гей саяси оқиғаға айналды. ЕҚЫҰ-ға қатысушы мемлекеттердің басшылары 1999 жылғы Ыстамбұл саммитінен кейін 11 жыл өткен соң алғаш рет Ұйымның күн тәртібіндегі өзекті мәселелерді тал­қы­лауға және алдағы жылдарға ар­нал­ған жұмыс бағыттарын айқындауға мүмкіндік алды.

ЕҚЫҰ-ның Төрағасы ретінде еліміз­дің осы Ұйым қызметінің бағыттары бойынша белсенді жұмысы саммиттің қорытынды құжатында – «Қауіпсіздікті қолдайтын қауымдастыққа қарай бет бұру» атты Астана декларациясында көрініс тапты. Солардың арасында қару­ды таратпау, терроризмге, ұйым­дас­қан қылмысқа, есірткі трафигіне қар­сы күрес, шекаралардың қауіпсіздігін нығайту, халықаралық қоғамдастықтың Ауғанстанға жәрдемдесуі, көліктік-тран­зиттік әлеуетті, «жасыл» технологияларды, энергетикалық қауіпсіздікті, дінаралық және этносаралық төзімділікті дамыту мәселелеріне басымдық берілген.

Бүгінгі таңда 2010 жылғы Астана дек­­ларациясының мақсаттары Ұйымға қатысушы басқа да мемлекеттердің төр­аға­лық етуі барысында өз жалғасын табуда.

2011 жылы Қазақстан Ислам Ынты­мақ­тастығы Ұйымының (ИЫҰ) Сыртқы істер министрлері кеңесінде төрағалық етті. Бұл да еліміздің халықаралық беделін барша мұсылман қауымдастығының жоғары бағалап, мойындауының ар­қа­сында мүмкін болды. ИЫҰ-ға жетек­шілік ете отырып, Қазақстан Шығыс пен Батыс арасындағы, беделді еуропалық құрылымдар мен ислам әлемі арасындағы ынтымақтастықтың одан әрі кеңейе түсуіне жәрдемдесті.

Осылайша, Қазақстан беделді халық­аралық ұйымдарға төрағалық етуі арқылы өзінің әлемдегі өзекті мәселелер бойынша күн тәртібін қалыптастыруға және өңірдегі тұрақтылық пен қауіпсіздікті нығайту мәселелері бойынша да жауапты шешімдер қабылдауға қауқарлы екенін көрсетті.

Шиеленіскен халықаралық проблемаларды шешуге қосқан үлес

Қазақстан Ауғанстандағы жағдайды тұрақтандыру ісіне ұдайы әрі белсенді түрде жәрдемдесіп келеді. Біз осы елге гуманитарлық көмек көрсетіп отырмыз. Қазақстанның қаржылай көмегімен бұл елде әлеуметтік және инфрақұрылымдық объектілер салынуда.

Еліміз Ауғанстан үкіметімен арадағы екіжақты келісімге сәйкес 2010 жылдан бастап АИР жастары үшін Білім беру бағдарламасын табысты жүзеге асырып келеді. Қазақстан Республикасының Үкі­меті осы мақсатта еліміздің оқу орын­­дарында 1 мың ауған студенттерін оқы­ту үшін 50 млн. АҚШ долларын бөл­ді. Осы білім беру жобасы ауған жастарының Қазақстанда жоғары білім алуына мүмкіндік беріп отыр. Қазірдің өзінде 600-ден астам ауған студенттері еліміздің жоғары оқу орындарында бейбіт мамандықтарды меңгеруде.

Биылғы жылдың сәуір айында Алматыда Ауғанстан бойынша Ыстамбұл үдерісіне қатысушы елдер сыртқы істер министрлерінің конференциясы өтті. Әлемнің жетекші елдері, сондай-ақ, өңіріміздегі елдер өздерінің Ауғанстанды қалпына келтіруге жүйелі көмек көрсету ниеттерін қуаттап, ынтымақтастықтың алты бағыты (терроризмге, есірткі трафигіне қарсы күрес, төтенше жағдай, сау­да-саттық, инфрақұрылым, білім беру) бойынша жоспарларын бекітті.

Өңірдегі елдердің Ауғанстанның тұ­рақ­тылығы мен қауіпсіздігін нығайтуды қолдауына бағытталған Алматыдағы кез­десу халықаралық қоғамдастықтың жаһандық және өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі іс-қимылына елі­міз­дің қосқан кезекті бір үлесі болып табылады.

Халықаралық қоғамдастықтың жауап­ты мүшесі ретінде Қазақстан Иран­ның ядролық бағдарламасы бойын­ша да келіссөздер үдерісіне өз үлесін қосты. Мәселен, ағымдағы жылғы ақпан және сәуір айларында Алматыда Иран мен келіссөздерге қатысушы алты ел (Ұлыбритания, Қытай, Ресей, АҚШ, Франция және Германия) арасында Иранның ядролық бағдарламасы бойынша келіссөздердің екі раунды өтті. Олардың барысында түпкілікті шешім қабылданбаса да, еліміз қатысушылар арасында келіссөздер өткізу үшін қажетті ауан қалыптастырып, бітімгерші рөлін атқарды. Сарапшылар атап көрсеткендей, Қазақстандағы келіссөздер тараптар ұстанымдарының жақындай түсуіне оң ықпал етті.

Жалпы, Алматыдағы кездесулер Иран мен жоғарыда аталған алты ел арасында ағымдағы жылдың қараша айында Женевада өткен келіссөздердің табыс­ты аяқталуына бірден-бір себеп болды деп есептейміз. Бұл уағдаластықтарға сәйкес Иран өзінің ядролық бағдарламасы шеңберіндегі жұмыстарды МАГАТЭ-ге тиімді деңгейге дейін қысқартады, ха­лықаралық сарапшылардың мейлін­ше мұқият тексерулер жүргізуіне мүм­кіндік береді, есесіне осы елге қа­тыс­ты экономикалық санкциялар же­ңіл­детілетін болады.

* * *

Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақ­станның халықаралық қоғамдастықпен өзара іс-әрекеттерінің тізбесі аталған іс-шаралармен шектелмейді. Бұл ретте, болашаққа бағытталған жұмыстардың қазіргі кезден-ақ басталып кеткенін атап өткен жөн.

Өңірлік ұйымдарға төрағалық ету, күрделі халықаралық проблемаларды шешуге қатысу, өңірлік қауіпсіздікті, мәде­ниетаралық үнқатысу мен дінаралық келісімді, сондай-ақ, тұрақты дамуды қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар бастамалар көтеру еліміздің баға жетпес тәжірибе жинақтауына мүмкіндік берді. Бүгінгі таңда Қазақстан халықаралық бей­бітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету ісіне одан әрі де өз үлесін қосуға дайын.

Осыған байланысты, Қазақстан 2017-2018 жылдары БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелігіне өзінің кандидатурасын ұсынды. Бұл ретте, біз басқа елдер алдында үлкен жауапкершілік алып отырғанымызды жақсы түсінеміз. Қазірдің өзінде қазақстандық мүшеліктің басымдықтары айқындалды. Адамзатқа азық-түлік, су, энергетикалық, ядролық қауіпсіздік саласында тиімді шешімдер қажет. Бұл бағыттар еліміздің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі жұмысының негізі болады деп есептейміз.

Президент Н.Ә.Назарбаевтың Қазақ­стан Республикасы Қарулы Күштері офицерлерінің БҰҰ-ның бітімгершілік миссияларына бақылаушылар ретінде қатысуы туралы ұсынысына ел Парла­менті­нің қолдау көрсетуі БҰҰ жүйесімен өзара іс-қимылды нығайту тұрғысынан маңызды оқиға болды. Осы қадам – Қазақстанның бейбітшілік пен халықаралық қауіпсіздікті нығайту жөніндегі сыртқы саясатының қисынды жалғасы. Сондықтан, Қазақ­стан­ның әскери қызметшілерін жекелеген ел­дерге бақылаушылар ретінде жіберу туралы ұсыныс біздің халықаралық саясатымыз тұрғысынан жасалып отырған оң қадам және халықаралық тұрақтылыққа Қазақстанның қосатын кезекті үлесі болады.

Қорытып айтқанда, Қазақстан Пре­зи­денті Нұрсұлтан Назарбаевтың басшы­лы­ғымен теңгерімді және жүйелі сыртқы саясат жүргізу нәтижесінде әлемдік қо­ғам­дастық мойындаған беделді әрі мәртебелі мемлекетке айналып, бүкіл әлемге үлгі боларлықтай деңгейге көтеріліп келеді.

Мақтан тұтарлықтай биік асуларды бағындыра отырып, еліміз ал­да­ғы уақытта да асқақ мақсаттарға ұмтыла бермек. Сондай мін­деттердің бірі – «Қазақстан-2050» Стратегиясының негізінде өңірлік және жаһандық қауіпсіздікті нығайту арқылы XXI ғасырда әлемдік қоғамдастықтың алдыңғы қатарлы мүшесі мәртебесіне ие болу. Өйткені, ол еліміздің ұлттық өрлеуден жаһандық жауапкершілікке көтерілгенін аңғартады және Қазақстан Республикасы тәуелсіз ел ретінде өзінің ғана емес, жалпыәлемдік даму мәселелеріне де жауапты бола алатындығын дәлелдейді. Сонымен қоса, бүкіл әлем мойындаған жаһандық жауапкершілігіміз бен барша адамзаттық бастамаларымыз еліміздің абыройын одан әрі асқақтатары сөзсіз.

Тәуелсіздігімізді тұғырлы ете отырып және Елбасымыздың көреген саясаты мен жасампаз халқымыздың күш-жігері арқасында біз осы мұратқа да белгіленген межеден бұрын қол жеткізе алатынымызға кәміл сенеміз.

Мәулен ӘШІМБАЕВ,

Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі

Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік

комитетінің төрағасы.