Қазақстанның аграрлық ғылымының дамуына арналған баспасөз конференциясы өтті

Шараға А.И.Бараев атындағы АШҒӨО бас директоры Кенже Абдуллаев пен Биотехнология ұлттық орталығының бас директоры Ерлан Раманкулов қатысты. 

 

Егемен Қазақстан
21.05.2018 2724
2

 Мемлекет Басшысы Н.Назарбаевтың 2018 жылдың 10 қаңтарындағы Қазақстан халқына Жолдауында агроөндірістік кешен жаңа технологиялық деңгейге, өсімдікті қорғау құралдары мен минералды тыңайтқыштарды енгізудің интеллектуалды жүйелеріне көшуі тиістілігі атап өтілді. Өсімдік шаруашылығында тиімділігі аз су сіңіргіш дақылдарды өсіруді қысқарту жолымен жүру және оларды көкөніс, майлы және жемшөптік өніммен алмастыру қажет. Агрохимикаттарды тиімді пайдалану, қуаң аймақтарда топырақты өңдеудің заманауи технологиялары мен басқа да инновацияларды қолдануды кеңейту бойынша шаралар кешенінің қажеттілігі көрсетілді.

А.И. Бараев атындағы АШҒӨО бас директоры Кенже Абдуллаев президенттің жолдауын орындау үшін ҚР ауыл шаруашылық Министрлігінің стратегиялық маңызды мемлекеттік мәселелерді шешу үшін 2018-2020 жылдарға қолданбалы ғылыми зерттеулерді жүргізуге бағдарламалық-мақсатты қаржыландыруды бөлу бойынша конкурс өткізіп жатқанын айтты, олардың бірі А.И.Бараев атындағы АШҒӨО негізінде ауданы  3000 га нақты егіншілік полигонын құру болып табылады.  Бұл жобаның мақсаты Ақмола облысында нақты егіншілікті дамыту бойынша ауыл шаруашылық дақылдарын өндіру кезінде агроценозды басқару және мониторинг негізінде нақты егіншілік технологияларын бейімдеу және трансферт болып табылады.

Жобаны орындау барысында келесі міндеттер қойылады:

1. Нақты егіншілік полигонының негізінде инновациялық зерттеулерді әзірлеу, трансферт, бейімдеу, енгізу.

2. Тиімді нәтижелерді (Егістік күндері, БТО, БАҚ) көрсету арқылы өсірудің топырақ-климаттық жағдайларын ескере отырып нақты егіншілік технологияларын кеңауқымды көбейту.

3. Ауыл шаруашылық өндірісінің нақты егіншілік жүйесіне көшіру және нақты егіншілік элементтерін тиімді пайдалану бойынша ұсыныстарды әзірлеу.

4. Нақты егіншілік талаптарын ескеріп ауыл шаруашылық дақылдарын өсірудің технологиялық карталарын жетілдіру.

5. Жаздық бидайдың жергілікті селекциясының үздік отандық сорттарының әлеуетін көрсету.

6. Нақты егіншілік үшін берілген параметрлері бар биотехнологиялық әдістердің негізінде жаздық бидайдың жаңа сорттарын шығару.

Нақты егіншіліктің арқасында егін егу мен астықты жинаудың  оңтайлы уақытты болжамдаудың, «ақылды суарудың», минералды тыңайтқышты себудің, зиянкестермен және арамшөппен күресудің  интеллектуалды жүйелерін пайдаланып еңбек өнімділігін бірнеше есе арттыруға болады. Жүргізушісі жоқ техника адами факторды азайтып, егіншіліктің өзіндік құнын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік береді.

Климаттың өзгеруіне өндірістің тұрақтылығын арттыру үшін жергілікті жағдайларға бейімделген ақпараттық технологияларды, өсу мен дамудың биоүдеткіштерін, макро- және микротыңайтқыштарды қолдану, тікелей егу, топырақты өңдеудің жаңа жүйелері сияқты өсіру технологияларының элементтерін өндірістік жүйелерге біріктіру және өсіріліп жатқан дақылдарды әртараптандыру қажет. Топырақ-, қорүнемдегіш егіншілік тәсілдері топырақтың органикалық зат құрамын және оның физикалық сипаттамаларын оңтайландырады, бұл атмосфералық жауын-шашын ылғалын пайдалану тиімділігін арттырады және эрозиялық үдерістерді қысқартады.

Бұл жобаның орындалуы құрамына ірі алдыңғы қатарды ауыл шаруашылық кәсіпорындардың, Ақмола облысының әкімдігінің өкілдері кірген, ғылыми өндірістік кеңеспен, Ұлттық Биотехнология Орталығының ғалымдарымен бірлесіп жүргізілетіндігін атап өту керек.

К.Абдуллаев өз сөзінде «Ауданы 3000 га өндірістік-тәжірибелік  полигон негізінде осы жобаны жүзеге асыру астық дақылдарының өнімділігін 25 ц/га дейін арттыратынын және еңбек өнімділігін  2,0-2,5 есеге көбейтетіндігін» баса айтты.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу