Әлемді ар-ұжданы биік адамдар сақтайды
<p style="text-align: justify;"><span class="s8"><span class="bumpedFont20">Нұр-Сұлтан</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">қаласында</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">өткен</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> «</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">Елорда</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> – </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">өнер</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">өлкесі</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">» </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">атты</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">Қазақстан</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">Өзбекстан</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">және</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">Қырғызстан</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">шығармашылық</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">кездесуі</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">аясында</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">Өзбек</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">ұлттық</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">академиялық</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> драма театры </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">көрермендерге</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> «Ар-</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">ұждан</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">» </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">спектаклін</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">ұсынды</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">Өзбек</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">халқының</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">талантты</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">драматургі</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">Иззат</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">Султонның</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">өткен</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">ғасырдың</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> 60-шы </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">жылдары</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">жазған</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">бұл</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">туындысы</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">қазіргі</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">уақытта</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> да </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">маңыздылығын</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">жойған</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">емес</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">Спектакльдің</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">негізгі</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">идеясы</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> – </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">адам</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">адам</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">болғанда</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> да </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">оның</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">болмысындағы</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">адалдық</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> пен </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">албырттық</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">арасындағы</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">күресті</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">өзек</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">еткен</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">. Осы </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">орайда</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">біз</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> осы </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">қойылымды</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">сахналаған</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> режиссер, </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">Өзбекстанның</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">еңбек</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">сіңірген</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">әртісі</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20"> Марат </span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">Азимовпен</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">кездесіп</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">, аз-</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">мұз</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">тілдескен</span></span> <span class="s8"><span class="bumpedFont20">едік</span></span><span class="s8"><span class="bumpedFont20">.</span></span></p>
− Еліміздің бас қаласына қош келіпсіз, он күнгесозылған көршілес үш ел театрларының кездесуі қалай өтті?
− Рақмет! Осындай жарқын жүздесулерді асыға тосыпжүреміз. Мұндай кездесулер театр актерлеріне шабытсыйлап қана қоймайды, тәжірибе алмасуға, бір-біріміздіңөнерімізді жақын білуге, бағалауға мүмкіндік береді. Жалпы, қазақ пен өзбек бір тамырдан өрбіген бауырлас халық. Қоселдің достығы көне ғасырдан жалғасып келеді. Өзімешығармашылық кездесу ұнады. Басқа да театрлардың қойылымдарын көріп, көп нәрсені ойыма түйдім. Осындаймазмұнды шараны ұйымдастырушыларға алғысымдыайтамын.
− Жаңа ғана сіздің спектакльіңізді көрдім. Адамдытүрлі ойға жетелейді екен...
− Ол рас. Бұл шығарманың жазылғанына алпыс жылданаса уақыт болса да ондағы айтылған салмақты ой әлі күнгедейін өзекті. Қазіргі кезде тіпті маңызы артып кетті. Өмірдеадамның ар-ұжданынан, ұятынан биік дүние жоқ. Шындапкелгенде, әлемді ұстап отырған ар-ұжданы биік адамдар. Сондықтан да бұл тақырып қандай дәуір болса да маңызынжоймайды. Біздің театр бұл спектакльді жеті жылдан берісахналап келеді. Актерлар да оны бар ынтасымен ойнайды. Бір жағынан, әр қойылым сайын оны көрерменге жаңашаберуге күш саламыз. Әртістер құрамы да жастарменжаңарып отырады. Содан ба, осы туындымен қай жергебарсақ та оны көрермен жылы қабылдайды. Біз осы спектакльмен астаналарыңызға екінші мәрте келіп отырмыз. Бұдан төрт жыл бұрын атақты актер Асанәлі Әшімовтің 80 жылдық мерейтойына арналған театр фестивалінеқатысқанбыз.
− Өзбекстандағы театр өнеріне тоқталып өтесіз бе?
− Бізде 34 театр бар. Сонымен қатар театр студияларыкөптеп ашылып жатыр. Әрине, бұған біз қуанамыз. Жұртшылық та театрды жақсы көреді. Әсіресе көрермендердіжастар тақырыбы толғантады. Алайда драматургия саласыкішкене кенжелеп тұр. Енді-енді талантты жастар шығыпжатыр. Соған қарамастан бұрынғы драматургтердің қазіргіуақытпен үндес туындыларын сахналап жатырмыз.
− Міне, бір жылдан бері барлық әлемді коронавирусдерті қыспаққа салып қойды. Соның кесірінен адамдарда театрдан кішкене алшақтап қалғандай ма?
− Иә, солай болып тұр. Пандемия кезінде көрермендер де театрға сирек келді. Енді оны түсінуге болады. Бәрі де уақытша деп ойлаймын. Бірақ біз шығармашылықізденісімізді тоқтатқан жоқпыз.
− Театр өнерінің болашағы туралы не айтар едіңіз?
− Алғаш телевизия шыққанда «Енді театр болмайды, оныңкүні бітті» деген әңгімелері айтылды. Содан бері де қаншамажыл өтті, ешнәрсе де өзгерген жоқ. Қайта, театр өнеріжаңаша дамып, түрленіп барады. Өмірдің шынайы көрінісінсахнадан жақын көресіз. Сондықтан да театр өлмейді, олмәңгілік өмір сүреді. Театрсыз өмірдің де мәні жоқ.
Айта кетейік, спектакль соңында Мәдениет және спорт вице-министрі Нұрғиса Дәуешов Өзбек ұлттық академиялықдрама театрының ұжымын арнайы дипломмен марапаттады.
Әңгімелескен Азамат ЕСЕНЖОЛ,
«Egemen Qazaqstan»