Алты тілге аударылды

Баспадан неміс, португал, итальян, француз, испан, орыс, ағылшын тілдерінде жарық көрген бұл жинақ арқылы әлем ғалымдары қазақ халқы­мен, Қазақстан баспасөзінің кешегісі және бүгінімен танысады.

«Kazakhs: issues of identification and identity and press of Kazakhstan (Historical, philological and methodological aspects)» – (Қазақтар: ұлттық иден­тификация және ұлттық біре­гейлік мәселелері және Қазақ­стан баспасөзі (тари­хи-филологиялық және әдіс­­те­ме­лік аспектілер) атты бұл ғылыми жинақта қарас­­ты­рыл­ған мәселелер ауқым­ды. Нақ­тылай айт­қанда, онда пат­­ша­л­ық Ресей мен кеңестік би­лік кезең­деріндегі ұлттық иден­­­тификация және ұлттық біре­­­гейлік проблемаларының Қазақ­стан басылымдарында көрі­ніс табуы туралы сөз бола­ды.

Ғалымның еңбегінде Қазақ­­стан тарихында жер мәсе­­лесі айрықша орын алатынына баса мән берілген. XVII-XIX ғасырларда пат­ша­лық Ресей қазақ жерінде отар­лау саясатын жүргізді. Қазақ­тың шұрайлы жеріне негі­зінен орыс отаршылдары иелік етті. Қазақ жерін басып алудың заңдық негіз­де­рі жасалды, реформалар­ жүргізілді. Ресей империя­сы­на бодан болған үш жүз жылға жуық кезеңде қазақ хал­қы­ тәуелділіктің зардабын­ көр­ді.­ Тарихи деректер 1893-1912 жылдары 27 миллион деся­тинадан астам жердің орыс­тардың бодауына байлан­ға­нын айғақтайды.

Бұл еңбекте кеңестік би­л­ік­тің сталинизм кезе­ңін­де қазақ халқының басы­на­ төнген қайғы-қасірет тұр­ғы­сын­да да сөз болады. 1932 жыл­ғы аштық қазақ даласын қыр­ғынға ұшыратты. Кезінде кеңес­тік тарихи оқулықтар мен әдебиет, өнерде шындық айтылмады. Коммунистік партияның ықпалындағы қазақ журналистикасы да дәрменсіздік танытты.

Сонымен қатар еңбек­те­ тәуелсіз еліміздің қа­лып­­тасуы мен дамуы, әлем­дік­ бәсекеде егеменді мем­лекет ретіндегі алар орны, ұлтымыздың өзін­дік­ ерекшеліктері мен өзге­ше­лік­тері зерделенген.

С.Садықовтың әңгімеге арқау болып отырған ғы­лы­ми жина­­ғында жоға­ры­да баян­­дал­­ған өзекті мәсе­ле­лер­дің ұлт­тық бағыты мен ма­ңы­зын қазіргі әлемдік тә­жі­ри­бе контексінде пайым­дау­дан өткі­зуге ұмтылыс жасал­ған.­ Осы тұрғыдан келгенде бұл­ жұмыста қазақ журна­лис­­ти­касы мен публицис­ти­­ка­сы­ның ұлттық дамуы мен қалып­та­­суындағы рөлі мен орнын ай­қындап, ұлт­тық идентифи­ка­циялану мен ұлттық біре­гей­лік про­бле­маларының рес­­пуб­ли­ка­лық басылымдар­да­ жазы­лу­ қағидаттары мен әдіс-тәсіл­де­рін, формаларын­ ашып көр­сету негізге алын­ған.

Автор қазақ ұлтын иден­­ти­фикациялау­ мәсе­ле­­сін алға қойған алғашқы ұлт публицистерін қарас­ты­­рып, олар­дың ұлттық жур­налистиканың пайда болуындағы орнын айқын­дау, әміршілдік-әкімшілдік жүйе­нің қазақ ұлттық журна­лис­тикасының дамуы мен қалыптасу үдерісіне ықпал етуі­нің кері әсерін талдау, «Ұлттық бірегейлік» және «интернационализм» түсі­нік­терінің ара-жігін ашып, олардың Қазақстан баспа­сө­зінде әр кезеңдегі көрініс табу проблемаларын зерттеу, хрущевтік «жылымық», бреж­невтік «тоқырау» және гор­бачевтік «қайта құру» кезең­дерінде Қазақстан баспа­сөзінде ұлттық даму мәсе­­ле­лерінің жазылуын­ ке­зең­ ке­зеңімен ашып көр­сету, Тәуел­­сіздік жылдарында Қазақ­­стан журналистикасында ұлттық идеяның көтерілуі, ұлттық мемлекеттік құры­­лыс­ мәселелерін жазу­­дың ерекшелігін ой еле­гі­нен өткізу міндеттерін нақ­ты­лай­ды.

Қазақстан баспасөзінің пайда болуынан қазірге дейінгі аралықта ұлттық идентификация және ұлттық бірегейлік прблемаларын көтеру мәселелерін тұңғыш рет жүйелі әрі кешенді зерттеуге талпыныс жасалған. Бұл ғылыми жинақтың жаңалығын айқындайды.