Оралда сарапшылар кездесуі өтті

Орал қаласында «Рухани жаңғыру: тендессіз тарихи мүмкіндік» атты сарапшылар кездесуі өтті. 

Егемен Қазақстан
13.10.2017 1410
2

Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының (ҚЗСИ) бас сарапшысы Б.Әбдіғалиұлы, ҚСЗИ Әлеуметтік-саяси зерттеулер бөлімінің басшысы Алуа Жолдыбалина, Батыс Қазақстан облысының әкімі А.Көлгінов және зиялы қауым өкілдері қатысты.

Ашық пікір алмасу түрінде өткен кездесуді өңір басшысы жүргізіп отырды. Алдымен сөз алған «Қасиетті Қазақстан» ҒЗИ орталығының басшысы Берік Әбдіғалиұлы Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласынан шығатын міндеттер мен мақсаттар жөнінде тоқталды.

- Әрбір мемлекеттің экономикалық дамуы халықтың дәстүрінен, ұлттық дүниетамынынан бастау алу керек. Ұлттық кодын тауып, ұлттық бастауымен үйлесе дамыған өркениет қана жемісті болады, - деген Берік Әбдіғалиұлы арнайы құрылған Ұлттық комиссияның «Туған жер», «100 есім», «Қасиетті Қазақстан» және латын әліпбиін ендіру мәселелері бойынша жасалып жатқан жұмыстардың мәнін түсіндіріп өтті.

«Қасиетті Қазақстан» жобасы бойынша жалпыұлттық деңгейдегі нысандар қатарына Батыс Қазақстан облысынан әзірге алты нысан енгізіліп отыр. Олар – сармат заманының ескерткіші Алтын ханшайым табылған Тақсай қорғаны, ортағасырлық Жайық қаласы, Бөкей ордасы тарихи-мәдени кешені, Жұмағазы қазірет діни зиярат орны, Жымпитыдағы Алашорда үйі және Ғұмар Қараштың зираты.

- Жалпыұлттық нысандар қатарына табиғи ландшафт, археологиялық қазбалар мен көне қалалар, діни-ғұрыптық орындар, тарихи тұлғаларға қатысты жерлер және тарихи оқиғалармен байланысты мекендер кіріп отыр. Бұл жерде нақты географиялық нүкте емес, оның тарихи-рухани мәні мен мазмұны ерекше назарға алынады. Мысалы, Алтын ханшайым табылған Тақсай обасын алайық. Шығыс Қазақстан өңірінде, Берел қорғандарында мұндай жерлеу орындары, алтын адамдар жиі табылады. Ал дәл сондай құнды құбылыстың Батыс Қазақстан өңірінен де табылуы – біздің ұлан-ғайыр қазақ даласының тарихы бір, тамыры терең екендігін дәлелдейді, - деді Берік Әбдіғалиұлы.

Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты Әлеуметтік-саяси зерттеулер бөлімінің басшысы Алуа Жолдыбалина өз сөзінде латын әліпбиін енгізудің жай-күйіне тоқталды.

- Әлемдегі ең дамыған 30 мемлекеттің 22-сі латын әліпбиін пайдаланады, ең мықты экономикасы бар 10 мемлекеттің – 7-еуі, әлемдегі ең бай 20 мемлекеттің 18-і латын тұтынады. Дүниежүзінде бизнес жүргізуге ең қолайлы 30 мемлекеттің 25-і де – латын әліпбиін қолданушы мемлекеттер. 2005-2015 жылдары 12,5 млн мақала шыққан, соның 55-75%-ы – латын қарпінде. Ең көп сілтеме жасалатын ғылыми мәтіндердің 61 пайызы латын, 2,7 пайызы – кирилл қарпінде, - дейді астаналық сарапшы.

Сарапшылар кездесуінде жергілікті ғалымдар, зиялы қауым өкілдері де өз ойларын ортаға салды. «Ақжол» ғылыми қорының төрағасы, тарих ғылымдарының докторы Мұрат Сыдықов ортағасырлық Жайық қаласының орнын ашық аспан астындағы мұражай ету жолындағы ұсыныстарын айтты. Батыс Қазақстан облыстық ассамблея төрағасының орынбасары Ғайса Қапақов «100 есім» жобасы бойынша атқарылған істермен таныстырды. Ғайса Хамидоллаұлының айтуынша жалпы саны 1500 адамнан құрылған 74 жұмыс тобы өңірдегі Тәуелсіздік жылдарында табысқа жеткен, түрлі жастағы сан алуан этнос өкілдерін анықтауға қызмет еткен. Сөйтіп, 300-дей адамның аты-жөні мен тарихы Астанаға жіберіліпті.

Сарапшылар кеңесінде Қазақстанда өлкетанушылардың республикалық ұйымы құрылатындығы, жыл соңына қарай өлкетанушылар сиезі өтетіндігі жарияланды. «Батыс Қазақстан облысында жекелеген адамдардың күшімен ашылған музейлер көп екен. Бұл – бүкіл елімізге үлгі боларлық бастама. Біз өлке тарихына жан-тәнімен берілген мұндай жандарды қолдауымыз, марапаттауымыз керек!» деді Берік Әбдіғалиұлы.

Жиын соңында Берік Әбдіғалиұлы Алаш қозғалысының 100 жылдығына орай бірқатар азаматты марапаттау туралы Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының Президенті Мұрат Жұрыновтың бұйрығымен таныстырып, өлкетанушы Жайсаң Ақбай мен тарих ғылымдарының кандидаты Бақтылы Боранбаеваға мерекелік медаль табыс етті.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

Суретті түсірген Темірболат ТОҚМӘМБЕТОВ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу