Эрмитаж әлеміне енген күн

Эх, шіркін Эрмитаж!

Егемен Қазақстан
14.11.2017 2994

Сарысүйек Санкт-Петербургтегі осынау мәдениет ордасының сән-салтантын суреттеуге сірә, тіл жетпес. Ондағы кереметтерді көзбен көру керек. Тек сонда ғана көңіліңіз көншіп, алған әсеріңізді бояуы солғын тартпасы анық. Өз басымыздан өткерген жай болған соң айтып жатқанымыз ғой.

Ал енді алыстағы ақ түндер қала­сы­на аяғы жетпей жүргендер қайтпек?! Олардың да ой-арманын орын­даудың оңтайлы жолы табыл­ған тәрізді. Қазір адамзаттың ақылы асып-тасып, ғылым мен техниканың қарыштаған зама­ны емес пе. Бүгінде екінің бірі білетін электронды форматта қалаған тақырыбыңмен танысуға болады. Қазақстан Рес­пуб­ликасының Ұлттық музейін­де өткен Эрмитаж күндері барысында осыны байқадық. Эрмитаждықтар елордаға барлық бағалы экспонаттарын көшіріп әкелгендей күй кештік.

Айтулы оқиғаға орай арнайы ұйы­м­дас­тырылған баспасөз кон­фе­рен­­ция­сында Мемлекеттік Эрми­таж бас директорының орынбасары Свет­лана Адаксина ағынан жарыла ақ­тарылып, біз бірін білсек, бірін білмей­тін біраз деректерді алға тартты. Мәртебелі мейманның мәлімдеуінше, ертеден қалыптасқан Қазақстан-Ресей қарым-қатынасы кейінгі кездері тіпті тереңдей түскен. Әсіресе мәдени-рухани байланыстар барынша жақсы жолға қойылған. Баршамыз куә болып отырған мына маңызды шара соның айғағы.

«Екі жылда бір рет Астанада Эрмитаж күндерін өткізуді өзіндік дәстүрге айналдырып келеміз. Алғаш рет мұнда 2015 жылы келдік. Биыл жазда ЭКСПО аясында музейі­міз­дің қорындағы Шығыс қару-жарақ­­тары­ның коллекциясын көпшілік назар­ына ұсындық. Менің әріптесім, «Арсенал» бөлімінің меңгерушісі Дмитрий Влади­мирович Любин әзілдеп айтқандай, «Атыс-шабыс құралдарының көмегімен де достық көпірін орнатуға болады екен». Бұл жолы дәстүрлі әдіс-тәсілдерден бас тарттық. Тас ғасы­рынан бүгінгі таңға дейінгі кезеңді қам­титын үш миллионнан астам жәдігері бар, әлемдегі ең әйгілі музейдің асыл қазыналарын VR-360 пішініндегі он сегіз минуттық виртуальды фильм арқылы көрсетпекпіз. Бағасын кейін бере жатарсыздар. Меніңше, сіздерді бейжай қалдырмайтынына сенімдімін», деді ол жылы жымиып.

«Жақсыны көрмек үшін» деген. Ендеше не тұрыс. Көп кешікпей арнайы аппаратты көзімізге киіп, «Эрмитаж. Уақыт пен кеңіс­тікке виртуальды сүңгу» атты қиял-ғажа­йып қызықты бейнетаспаны тамашалауға кірістік.

Ойпырмай, шағын экрандағы «шытырман» бірден баурап ала жөнелді. Кино дейін десең, таспадағы тарихи оқиғалардың тап ортасында сен де жүргендейсің... Ғажап!..

...Сарай алаңындағы атақты Александр бағанының алдына жан-жағы алтынмен апталып, күміспен күптелген күйме тоқтай қалды. Еппен есігі ашылып, ішінен бір таныс бейне шыға келді.

Ойбай, мынау әлгі, Ресейдің танымал әртісі Константин Хабенский ғой... Үстіне киген қара пальто мен басындағы цилиндр қалпағының өзіне жараса қалғанын қарашы. Амандасып алды да, аузы-аузына жұқпай сайрай жөнелді. «Эрмитажға кіргің келе ме? Сен менімен бірге оның ішіне кіріп қана қоймайсың, сондай-ақ өткен өмірге еніп, тарих тереңіне бойлайсың. Біздің алдымызда өнер туындылары жиналған музей ғана емес, орыс монархтарының үйі – император резиденциясы тұр», дейді бізді желіктіріп.

Содан уақыт пен кеңістік билігіне бағын­байтын жолбасшымыздың соңына еріп, Қысқы сарайыңызды емін-еркін араладық. Бір бұрышта қалың картиналарының қақ ортасында қамығып Екінші Екатерина отыр. Әлдебір мәселелер мазалап әбігерленген сыңайлы. Сөйтсек, шетелдік мырзалар сыйға тартқан шедевр суреттерді қайда орналастырарын білмей қиналған түрі екен. Қасындағы нөкерлеріне мұңын шағып қояды: «Жан-жақтан жиналған жауһарлар күн көзін көрмей қараңғы қоймада жатыр. Алда-жалда атжалмандар кеміріп тастаса қайтем? Қой, мен бұларды ілетін оңаша отау салдырайын...».

Міне, жылына үш миллион адам келіп тамашалайтын Эрмитаж тарихы осылай басталған.

Он тоғызыншы ғасырдың ортасына дейін талайларды тамсандырған Эрмитаждың табалдырығынан аттау бақыты елдің бәріне бірдей бұйыра бермеген. Басқа түгіл Пушкин­нің өзі араға Жуковскийдің абырой-беделін салып шақыру билетін зорға сұратып алыпты.

1837 жылы Императордың құтты мекені от құшағына оранғанда Бірінші Николайдың өзі бас болып, құнды дүниелерді сыртқа тасытыпты. Патша пәрменімен арада он бес ай өткенде зәулім ғимарат қайтадан бой көтеріпті.

Айта берсе, шертер шежіренің шегі жоқ...

Айтпақшы виртуальды саяхаттың арқа­сын­­да экспонаттардың басым бөлігі сары май­дай сақтаулы тұрған жертөлеге түстік. Ондағы байлықтың бағасын білетін мамандар мән-жайды түсіндірді. Әрине әр ғасырдан жеткен көне жәдігерлерді жаңғыр­тып, қайта қалпына келтіріп, талапқа сай күтіп-баптамаса болмайды. Мұнда сондай жұмыстар жүргізілетінін білдік.

Сиқырлы сапарымыз аяқталар шақта Эрмитаж шатырына шығу мүмкіндігіне ие болдық. Баяғыда патша ағзамдар дәл осы арадан айналаны бақылап, «Солтүстік Пальмира­сы­ның» сұлулығына сұқтанған деседі.

Эрмитажға әдейілеп барсақ та мұндай құрметке бөленбес едік. Сәтінің Астана төрінде түскенін қарашы. Төбеден төңірекке қарағанда, өне бойыңды сүйсініспен қатар қорқыныш сезімі қоса билейді. Өйткені көргеніңнін бәрі шынайы өмірдегідей. Аяғыңның астында жатқан көшеге немесе жарқыраған Нева жаққа қарасаң басың айналып, құлап кете жаздайсың. Ал аспанға қарай құсша қалықтаған сәтте жүрегің аузыңа тығылады...

...Екінші бір алаңда орнатылған дәл осындай электронды құрылғымен Эрмитаждың «Юпитер» залындағы ежелгі мүсіндердің қыр-сырына қанықтық.

Бұл күндері Эрмитаждың білікті мамандары астаналықтар алдында мазмұнды, мағы­налы баяндамалар жасап, шеберлік дәрістерін оқыды.

Елорданы елеңдеткен Эрмитаж күндеріне қатысып қайтқан «Егемен» тілшісінің көрген-білгені міне, осындай.

Талғат БАТЫРХАН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.01.2018

Үкімет басшысы онкологиялық жабдық шығаратын компанияның басшысымен кездесті

16.01.2018

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі тағайындалды

16.01.2018

Ауыл шаруашылығы вице-министрлері тағайындалды

16.01.2018

Дональд Трамп бүгінгі жұмыс кестесін жариялады

16.01.2018

Ғалияның қолында бұйда пышақ...

16.01.2018

ОҚО-да «Қарашаңырақ – Қарасора, құтты мекен Сайрамсу» атты кітаптың тұсаукесері өтті

16.01.2018

Әз-Жәнібек ханның дулығасы Нью-Йорктегі музейде сақталған

16.01.2018

ОҚО-да 90 мың адам жұмыспен қамтылмақ

16.01.2018

Атырау қаласында жатақханасы бар жаңа спорт кешені ашылды

16.01.2018

Ақын, жазушы Серік Қапшықбайұлы қайтыс болды

16.01.2018

«Атамекенім» акциясы бойынша мүгедектерге кәсіп ашуға мүмкіндік бар

16.01.2018

Трамп пен Н.Назарбаевтың кездесуі: Ынтымақтастықтың жаңа сатысы - The Hill

16.01.2018

The Merkle: Қазақстан Президенті G-Global деп аталатын жаһандық криптовалютаны ұсынып отыр

16.01.2018

Жамбыл облысының Жуалы аудандық соты жаңа ғимаратқа көшті

16.01.2018

Қостанай облысында АӨК сүт зауыттарының жұмысын жандандырды

16.01.2018

Атырау тұрғындары жол құрылысын қадағалайды

16.01.2018

ОҚО-да төтенше жағдайлардың алдын алу шаралары талқыланды

16.01.2018

Trend: «Назарбаевтың Трамппен кездесуі Қазақстанның аймақтағы негізгі ойыншы екенін көрсетеді»

16.01.2018

Б.Сағынтаев: Мемлекет басшысының жекешелендіру жүргізу бойынша тапсырмасы 2018 жылы орындалуы тиіс

16.01.2018

Елбасы Жолдауын іске асыру аясында өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың мәртебесі реттелді — Т. Дүйсенова

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Рухсыздық – оқымаудан, тыңдамаудан

Құдірет адамзатты керемет хикметпен, ілтипатпен, мейірбандықпен, көркемдік сұлулығымен қызықтырып, сыңғырлатып жаратқаны мәлім. Ойлау мен қарекет жасау үшін жаралған адамның тұлғасы, таратыңқырап айтқанда, оның қолынан, қиялынан, білімдарлығынан шыққан сәулет, сурет, мүсін, қолөнер, музыка, сөз өнерінің таңғажайып жәдігерлері, телегей-теңіз шынайы жан сырлары, ғылыми-шығар­машылық ғаламат жетістіктері өлшеусіз ғой. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Ұжымдық ұстаным

Ұжымдық рух ұлы жеңістерге қол жеткізеді. Қазақ айтады: «Үш адамның басы қосылса – қауым». Қауым­дасқаннан бері адамзат сан түрлі қоғамдық құрылысты өт­кер­ді. Ал қазіргі нарықтық қоғам­ның кілті – табыс. Яғни биік мүдде жолында ұжымдасу және белгілі нәтижеге қол жеткізу.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қазақстанның жаһандық қауіпсіздік бастамалары

Еліміз егемендіктің бастапқы ке­зінде-ақ өңірлік және жаһандық қауіпсіздік Қазақстанның сырт­қы саясатының негізгі басым­дық­тарының бірі болатынын төрт­күл дүниеге жария еткен еді. Содан бері еліміз халық­аралық аренада сол бағытты берік ұстанып, оны бел­сенді түрде жүзеге асырып келеді.

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Жарнамаланғанның бәрі жақсы ма?

Әрине, жарнама – әрқашан өн­діріс пен бизнестің қозғаушы күші болып келе жатқанына ешкім дау айта алмас. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Жаңсақ ойдың жетегінде...

Шетелде іссапарда жүрміз. Қасымызда Сыртқы істер ми­нис­тр­лігінің өкілі Ержан есімді жас жігіт бар. Жүріс-тұрысы, сөйлеген сөзі сондай жатық, сыпайы. Ізетті жігіттің болмысында қалада өскен баланың қалыбы да байқалады. Бір күні екеуміздің орнымыз қатар келіп қалған. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу