«Қайт, қазақ Отаныңа!»

«Атамекен» халықтық отбасылық ансамблінің жетекшісі Бақыт БАҚДӘУЛЕТПЕН әңгіме

Егемен Қазақстан
15.12.2017 841

– Бақыт, Үштерек ауылы­на келген себебімді білесіз. Әң­гіменің сәті бүгін түскендей. 

– Шетте жүрген қай қазақ баласы болсын «Осы біз бөтен елде неге жүрміз? Неге Қазақ елінде, олардың ортасында емес­піз?», деп ойлайтыны анық. Ес білгелі қазақ елі қан­дай екен деп аңсаумен өмір сүрдік. Қазақ жазушыларының кітап­тары қолдан-қолға өтеді, кезегің келгенше күтіп жүресің. Газет-журналдар келеді, таласа-тармаса оқимыз. Әке-шешеден бойға сіңген әуен бізді өнер ортасына әкелді. Олар сияқты біз де әнімізбен атамекенге деген сағынышымызды бастық. 

1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстанның Жоғарғы Кеңесі «Тәуелсіздік пен мемлекеттің егемен­дігі туралы» заңды қабыл­дады. Жарқ етіп күн шыққандай болды. Жүрек тебіренткен сәт. Үйде бір көне сандық бар еді. Күңіренгендей, дүбірлеген үн шығатын секілді. Сандықты ашуға жүрексіндік. Айнала қуаныштан төгілген көз-жасы. Қазақ елінің тәуел­сіздік алғанын жарыса сүйін­шілеп жүгірген халық. Ақ айдарлы Нұрсұлтан деген ұл туды, енді елге-ел қосылады деп үлкендер бас болып, той жасадық. Атамекенге жеткенше асықтық. 1991 жылдың басында «Қайт, қазақ Отаныңа!» деген елдегі қазақтың дауысы жетті. Ел Президенті Н.Назарбаев «Алыс­тағы ағайындарға ақ тілек» атты әйгілі хатын жария­лады. Хатта: «Атамекенге келе­мін деуші­лерге жол ашық, ата-баба аруағы алдарыңнан жарылқасын», деген ақ тілектер айтылған. 

– Атамекенге қарай көш қалай басталды?

– Дәл сол жылы Өлгейде үй салып бітірген едік. Ештеңеге де қараған жоқпыз. Асықтық. Меңдікөл деген қызым 1992 жылы туды, 6 айлық сәби кезі, бесік­те жатқан. Зайыбым Күлән екеуміз екі бесікке бір жарым жасар егіздерді де бөлеп, үш бесікті бауырымызға басып, елге қарай жолға шықтық. Біз үшін 1991-1992 жылдар мәңгі есімізде қалды. Баян-Өлгейге, Қобда аймағына келген жүк көліктері жүк тиейді. Ұшақтар да келіп-кетіп жатыр. Еліміздің әр облысынан Баян-Өлгейге арнайы келген делегациялар да жұмыс істеуде. Жүрек ауыртқаны, сол жақта қалып бара жатқан ата-баба зираттары еді. Моңғолдар салт-дәстүрлеріне сай бізді соңы­мыздан сүт шашып, шығарып салды.

– Елбасын қалай көрдіңіз, соны айтыңызшы?

– Қазіргі Ақсу қаласы ол кезде Ермак деп аталатын. Бізді осы ауданның әуелі Целинный, содан кейін Құркөл ауылына орналастырды. Орта толтырып, бірқыдыру әулет көшіп келдік. Келе сала қой бақтық. Қой баққанға береке бітеді деген рас. Күлән ісмер, ою ойып, сырмақ әшекейлеп, іс тігеді. Әке-шешеміз қасымызда. Анамыз Күлилә марқұм сыбызғышылар әулетінде өскен, сыбызғысымен көне әндер әуенін ойнайтын. Бір жігіт қарадай бізге тіл тигізіп жатқанын естіп қалып: «Әй, қарағым! – деді. – Сен бізге енді не істе дейсің?! Орыстың қолтығынан сен де шықтың. Моңғолдың қолтығынан шығып біз де келдік. Олай болса, енді екеумізге көк байрақты мықтап ұстайтын кез келді!», – деді. Осы анамыздың өз қолымен жасаған алты қанат ақ киіз үйін де бірге ала келгенбіз. Уықтарын, ағаш керегелерін басқа бір шебер ағамыз жасаған-ды.  

– Құркөлге келгенде «Атамекен» ансамблін қалай құр­дыңыздар?

– Қой бағып жүріп дей­­сіз ғой... Өмірде жақ­сы адам­дар аз емес екен. Алыс­тан ат арыл­т­ып келгенде төрін ұсын­ған, көмек­тескен Жұма­гел­ді, Алма Есімхановтар, Ман­­зила Хакимқызы, Рымкеш Хамит­­қызы, Ғалым Сұл­танов, Алма­гүл Өмірзақованы қазір құр­мет­пен еске аламыз. Құр­көлдің әкімі сол кезде Қар­шыға Шаяхметұлы ағамыз еді. Әйелі Нәзира Әріпқызы екеуі елге келген ағайындарға ерулігін беріп, құшақ жая қарсы алған жан­дар. Алпыс деген ағамыз бол­ды. Мен ауылда клуб мең­герушісі әрі от жағушы, әрі күзет­ші, әрі еден жуушы болдым. Күлән мектепте қолөнерден үйірме ашып, оқушыларды үйрете бас­тады. Көкейде елге жеттік, басқа не керек деген ой ғана тұрды. Біздер келгенде ауыл тұр­ғын­дарының көпшілігі орыс­ша сөйлейтін. Мектеп те орыс тілінде. Оларға киіз үй құру, ою-өрнек тігу бәрі таңсық көрін­ді. Шеттегі қазақпен бірге қазақ­тың бүкіл салт-дәстүрі, ән-күйі­міз, байырғы қазақ тілі қайта оралды. Тәуелсіздіктің жарығы бәрімізге жарқырап шық­қ­ан күндей болды. Шынын айт­қанда, «Атамекеннің» алғашқы концерті ауыл тойынан басталды. Концерттерде қарындастарым Ұлжан, Әсем қызым Гүлнұрмен бірге ән салдық. Содан бір күні Қар­шыға ағамыз «Біздің ауылға Нұрсұлтан Назарбаев келе жатыр. Апамыздың аппақ киіз үйін құруымыз керек» демесі бар ма? 

– Бұл қай жылы?

– 1993 жылы. Осы жылы елі­міз­де жекеменшік шаруа қожа­лықтары құрылып жатқан кез. Біздің облыста алғаш рет Құр­көл ауылы жекемен­шік шаруа қожа­лықтарына бөлінген еді. Осы жеке шаруа қожалықтарына бөлінген шаруашылықтармен танысуға келе жатыр екен. Ол кезде Ақсу қаласының әкімі Қуат Есімханов болатын. Кім ойлаған? Әлі күнге дейін таң қаламын...  Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сонау жақтан ата-баба­лардың аманатын арқалап жеткен қасиетті киіз үйдің табалдырығын аттады. Көздің жауын алатындай жарқыраған әрбір оюлы-өрнекке қызыға, таңдана, ойлана қарады. Төрге шығып отырып, ақ дастар­қаннан дәм татты. Анамыз марқұм біраз үнсіз отырып қалды да бір кезде:

– Ата-бабаның мұрасы киіз үйдің киесін-ай! Өз қолыммен жасап едім. Жасағанның құді­реті-ай, екі патша келіп табал­ды­ры­ғы­нан аттап, дәм татты, – деді тебіреніп.

– Ол не дегені сонда апамыздың? 

– Цеденбалды айтып тұр. Моңғолия басшысы Ю.Цеденбал да арнайы тігіл­ген осы киіз үйге кіріп, дәм­нен ауыз тиіпті. Бұл енді 1980 жылы болған жағдай. Баян-Өлгей жағында Серікбай деген Социалистік Еңбек Ері, атақты малшы ағамыз болған-ды. Цумын адамдары (біздіңше әкімшілік) Ю.Цеденбал келеді деп анамыздан алты қанат киіз үйін сұрап алыпты. Екі күндей осы киіз үйде демалыпты. Екі патша табалдырық аттады деген сөздің тарихи сыры осы. 

Қазір 25 жылдай уақыт болды, «Атамекен» отбасылық ансамбліміз ауылдық, аудан­дық, облыстық барлық мере­ке­лік мәдени шараларға үзбей қатысып жүр. 2009 жылы Астана­да өткен еліміздің көр­кем­өнерпаздар ұжымдарына халық­тық атақтарын беру бай­қауында біздің «Атамекен» ансамблі «Халықтық отбасылық ансамблі» атағын алды. 

– Әңгімеңізге рахмет. 

Әңгімелескен
Фарида БЫҚАЙ,
«Егемен Қазақстан»

Павлодар облысы, 
Ақсу қаласы

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.01.2018

Қ.Тоқаев Елбасының БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіндегі сөзі туралы пікір білдірді

19.01.2018

ОҚО тұрғындары салымдарының басым бөлігін ұлттық валютада сақтауда

19.01.2018

Ақтөбедегі автобус апатынан қаза болғандардың толық тізімі жарияланды

19.01.2018

Нұрлан Ноғаев: Шақырылған дәрігерлерге қолайлы жағдай жасауымыз керек

19.01.2018

Маңғыстаулық ұстаздар баспаналы болды

19.01.2018

Алматыда бастауыш сынып оқушылары арасында футболдан чемпионат өтті

19.01.2018

Маңызды мүмкіндіктер

19.01.2018

Шаттық Батан шығармалары шашқан шуақ

19.01.2018

Атаның ақылы

19.01.2018

Айгүл Үсен. Балдырған рухани сүйенішке мұқтаж

19.01.2018

Жүсіпбек Қорғасбек. Балалар әдебиетінің кейіпкері мен идеясы

19.01.2018

Бекен Ыбырайым. Виртуалды кеңістік тұтқыны немесе ұрпақты өз діліне қалай қайтарамыз?

19.01.2018

Өмірсүйгіштікке тәрбиелеп жүрміз бе?

19.01.2018

Сөз еркіндігі және балама пікірге төзімділік

19.01.2018

Электронды пішімдегі квота диқанның көңілін көншіте алды ма?

19.01.2018

Еуразияның болашақ «қаржы қақпасы»

19.01.2018

Ғажайып жаңалықтар

19.01.2018

«Тәуелсіздік дәуірі»: түйін және болашаққа көзқарас

19.01.2018

Қауіпсіздік Кеңесі төрағасының мәлімдемесі

19.01.2018

Елбасы Goldman Sachs басшысымен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Дархан ӨМІРБЕК, «Егемен Қазақстан»

Сөз еркіндігі және балама пікірге төзімділік

АҚШ-та білім алып жүргенімізде екі апта бойы сөз бостандығы абсолют­тік болуы тиіс пе деген тақырыпты тал­қыладық. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ғажайып жаңалықтар

Заманауи экономиканың дамуы адамзатқа орасан зор жаңа мүмкіндіктер ұсынатындығын, соған сай экономиканың кейбір дәстүрлі салаларының түбегейлі өзгеріске түсетінін қазірдің өзінде байқауға болады. Тек бір ғана ауыл шаруашылығын алып қарайықшы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қайдасың, менің ертегім?!

Алпысыншы жылдардың басында мектеп табалдырығын аттаған біздің толқынның бала қиялын баураған ғажап – қазақтың ертегілері мен батырлар жыры еді-ау. Сол кезде сол бір ғажайыптар әлемінен санамызға сің­ген сансыз суреттер бұл күнде сағындырып, сабырымызды сарқып ішкендей болады. Сондағы небір керемет сиқырларды көруге көңіл ынтығып, көкірек көзі құмартып, құштарлана ашылғандай күйге енеті­німіз бар.

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Тажалды тізгіндеудегі байыпты бітімгерлік

Вашингтондағы кездесулер жоғары деңгейде өтті. Әлемнің белді, белгілі ақпарат құралдары да ол туралы жарыса жазуда. Маңызды кездесулердің өзекті тұсы – Қазақстанның ядролық қаруды таратпау жөніндегі табанды ұстанымы мен байыпты қызметін жоғары бағалау болды. Бұл іс жүзінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жаһандық бейбітшілікті сақтау мақсатындағы жеке бастамалары мен осы бағыттағы қажырлы қызметіне, әлем­дік деңгейдегі қайраткерлік болмысы­на берілген баға деп пайымдаймыз. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу