Латын қарпі тіл мәртебесін арттырады

Ғылым мен техника күн санап қарыштап дамыған заманда әр мемлекеттің тәуекелге бел байлап тарихи шешім қабылдайтын сәті болады. Елбасының «Рухани жаңғыру: болашаққа бағдар» мақаласындағы баса айтылған мәселенің бірі латын қарпіне өту болды. Бұл өз кезегінде ұлттың, мемлекеттің болашағы үшін жасалған оң бастама, игілікті қадам деп есептеймін.

Егемен Қазақстан
16.01.2018 1286
2

Еліміздің түкпір-түкпірінде терең талқыланған тақырыптың тамыры тереңде жатыр. Өйткені бұл бастама біздің тарихымызбен, болмысымызбен үндес. Тіл мамандары мен ғалымдар күш біріктіріп көршілес елдердің тәжірибесін ескере келе латын қарпіне көшу мәселесінде уақыт оздырмай нақты іске кірісті. Ғаламдық дамудың жаңа дәуірінде латын әліпбиіне көшу уақыт талабы болып отыр. Ақпараттық-коммуникациялық құралдарды пайдалануда, бүкіләлемдік трендтер талабына толық сай келуде атал­ған шешім таптырмас құрал бола алады. Бүгінгі таңда дүние жүзіндегі аса өзекті ақ­па­раттардың 70-75 пайызы латын графика­сымен беріледі. Әлемдегі барлық IT сала өздерінің бағдарламалар базасы мен техни­калық шешімдерін латын таңбасында жасайды.

Қазіргі жастардың латыншаға әлдеқашан бауыр басып алғанын атап айтқан жөн, бүгінгі күні Қазақстан жастары гаджеттерді белсенді қолданады, еліміздің басым бөлігі латын әліпбиін жақсы меңгерген. Әрине, бастапқы кезеңде аздаған қиындықтар болуы мүмкін. Алайда бұл бағыттың өміршең екенін уақыт дәлелдейді. Бүгінгі компьютер заманында, интернет жүйесінде үстемдік ететін латын әліпбиі екендігі бәрімізге аян. Аталған тарихи шешім біз еңбек ететін медицина саласын да айналып өтпейді. Халықаралық терминдер, медицинаға қатысты мол мағлұматтардың негізгі бө­лігі латын таңбасымен таңбаланған. Соны­мен қатар тіліміздегі жат дыбыстарды таң­балайтын әріптерден арылып, қазақ тілі­нің табиғи таза қалпын сақтауда латын әліпбиіне көшудің орны айрықша. Ең бас­тысы, бұл – қазақ тілінің халықаралық дәрежеге шығуына жол ашатын алтын көпір. Сол себепті Мемлекет басшысы тарапынан қабылданған шешімді тарихи шешім деп қабылдаған абзал.

Суният ҚҰСЫМЖАНОВ,
«Академик Б. Жарбосынов атындағы урология ғылыми орталығы» АҚ профессоры

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.10.2018

Астанада вирусты менингитке күдікті сегіз оқушы ауруханаға жатқызылды

18.10.2018

Еуроодақ саммиті: «Брексит» мәселесі қиындай түсті

18.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Рольф Драакпен және Мехран Эфтехармен кездесті

18.10.2018

Қарағандыда әнші-композитор Қорабай Есеновтің мерейтойлық кеші өтті

18.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропаның іскер топтар өкілдерімен кездесті

18.10.2018

Маңғыстауда алғашқы электр қуаттандыру станциясы ашылды

18.10.2018

«Ұлттық чемпиондар 2.0» бағдарламасы басталды

18.10.2018

Көлік кептелісінде көмекші - Road Zipper

18.10.2018

«Хабар 24»: «Egemen Qazaqstan»-ға шолу

18.10.2018

Венгрияға баратын балуандар белгілі

18.10.2018

Қыздар университеті туған жерге тағзым етіп қайтты

18.10.2018

Керчьтегі оқиғада қаза тапқандардың ішінде қазақстандықтар жоқ

18.10.2018

Илья Теренченко «Нұр Отан» партиясының хатшысы болып тағайындалды

18.10.2018

Д. Кәлетаев Қостанайдағы үкіметтік емес ұйымдар республикаға үлгі екенін айтты

18.10.2018

Таиланд қазақстандықтарға визаны тегін бермек

18.10.2018

Қызылордада Жолдаудағы тапсырмалардың мәні түсіндірілді

18.10.2018

79 жасында алғаш рет подиумға шыққан Ван Дешунь

18.10.2018

Жалпы азаматтық құқықтар ар-ұждан бостандығымен шиеленіспейді

18.10.2018

Қызылордада апатты үйлер мәселесі шешілді

18.10.2018

Марат Сұлтанғазиев Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы болып тағайындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу