Қатерлі ісікті жеңген балдырғандар

Әзірге бірден құлан-таза айық­тырып жіберетін емі жоқ дерттің бірі қатерлі ісік болып тұр. Дегенмен, ілуде біреу болса да онкологиялық ауруды жеңген адамдар кездесіп жатады. Демек, ағзаны білдірмей бүлдіретін, «бұзылған» жасушалардың әре­кеті медициналық ғылымда түп­кіл­ікті ашылған жоқ. Бірақ күрес жалғасуда. 

Егемен Қазақстан
17.01.2018 4454
2

Соңғы деректерге көз салсақ, жылына елімізде 500-ден астам бала қа­тер­лі ісікке шалдығады. 2017 жылы 558 бала онкологиялық ауруларға шал­дық­қан. Ал обырдың шеңгелінен одан қорықпаған, өмірге деген құштар­лы­ғын жоғалтпағандар сирек болса да сытылып шығуда.

Жуырда, Алматыдағы Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми ор­талығында «Мен – жеңімпазбын!» қай­­ырымдылық жобасы аясында қа­тер­лі дертті жеңген балалар туралы екі бірдей әлеуметтік бейнебаян көр­се­тілді. Тұсаукесер аясында ха­лық­тың он­кологиялық дертке қатысты сау­ат­ты­лығын арттыру мақ­­сатында баспасөз мә­слихаты өт­ті.

«Мен – жеңімпазбын!» жобасы – қа­тер­лі дерттің алдын алуға болатынын ескертіп, оны асқындырмай ерте бас­тан анықтап, дер кезінде қаралудың өмір­лік маңызы зор екендігін еске салатын қайырымдылық шарасы. Бұл жоба ауыр сырқатқа шалдыққан балалар мен олар­дың ата-аналарына жан-жақты көмек көр­сетуге ұмтылуда.

Жоба аясында түсірілген әлеуметтік ро­ликте ауыр дертті жеңе білген қайсар ба­лалардың өмірі баяндалады. Жаңа бейнебаяндардың кейіпкерлері – Алма­ты­дағы Педиатрия және балалар хи­рургиясы ғылыми орталығы мен Астана қаласындағы Ана мен бала ғы­лыми орталығында ем алып жатқан ба­лалар.

6 жастағы Ақерке Асылбек анасымен бірге баспасөз мәслихатына қ­а­ты­сып, емделмейді деген дертті қалай жең­гендері туралы айтып, шараға қа­ты­сушы, орталықта ем алушы балалар мен олардың ата-аналарына үміт сыйлады. Үш жарым жасында жіті лимфобласталық лейкозға, яғни ақ қан ауруына шалдыққан ол орталықта 9 ай бойы емделген. Қазіргі уақытта балақай оңалып, ауруының беті қайтуда.

«Ауыр күндердің бәрі артта қалды, шүкір! Алғаш рет ауру туралы естігенде мең-зең болып қалдық. Жыладық. Бізге орталық мамандары да, психологтар да көмектесті. Сосын өзімізді сабырға ша­қырып, баламызға бәрі жақсы болады, жа­зылып кетесің деп уайым-қай­ғыға же­ңілмеуге тырыстық. Қызым өмір­­ді өте жақсы көреді, бұл да жеңуге оң әсерін тигізді. Қызым ақжарқын, су­рет салуды, бимен айналысуды ұна­тады. Ол күнде, ең алдымен, өзіне емес, барлық бала жазылып кетсінші, ауыр­масыншы деп тілек айтады. Біздің үмі­тіміз бен сеніміміздің тірегі бола біл­ген Педиатрия орталығының білікті дә­рі­герлеріне зор алғысымды айтамын! Бі­з ауыл, аудан, облыстан кейін сенім ар­тып осы орталыққа соңғы үмітімізбен кел­ген едік. Мен барша ата-аналарға үміт отын сөндірмеңіздер, күресіңіздер дегім келеді. Ең алдымен, баладан бұ­рын ата-аналары мықты болуы керек», де­ді Ақеркенің анасы, Жамбыл өңірінен кел­ген Нұргүл Манекеева.

Елімізде балалардағы онкологиялық ауруларды емдейтін екі ірі орталық бар. Оның бірі Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығы болса, екіншісі, Астанадағы Ана мен бала орталығы. Ауыр жағдайдағы ба­ла­лардың барлығы көбіне Педиатрия ор­талығына келіп түседі. Педиатрия ор­талығындағы балалар онкологиясы және гематология бөлімі 115 орынға ар­налған. Мұнда жылына 2500 бала ем­д­еледі. Бұл бөлімде күндізгі стационар негізінде онкологиялық, гема­то­лог­иялық патологиясы бар, сирек және рев­матологиялық ауруға шалдыққан пациенттерге стационар алмастыратын кө­мек көрсетіледі. Орталықтың онкоге­матологиялық қызметі ашылғалы бері 5 мыңнан аса лейкоз, яғни ақ қан ауру­ына шалдыққан, 10 мыңнан аса он­ко­-гематологиялық аурулардың ауыр тү­рімен ауырған балалар қаралып, ем­деліп шықты. Балалардың барлығы бұ­рын квотамен түссе, қазір электронды пор­тал арқылы келеді. Айта кетерлігі, онкологиялық ауруларға кезек мүлде жоқ.

«Қазақстанда жылына орта есеппен алғанда 500-ден астам бала ауыр дертке ұшырап, дәрігерлерге жүгінеді. 2017 жылы 558 бала онкологиялық ау­ру­ларға шалдыққан. Оның 230-ы лейкоз, ақ қан ауруы. Бұл ауру көп жағдайда туа салысымен және 3 жас­­қа дейінгі аралықта анықталуда. Онко­логиялық аурулардың жартысы туабітті және гендік. Қуантатын жағ­дай, қазіргі таңда қатерлі ісік дерегі азай­ып келеді. Біріншіден, арнайы бағ­дарлама жасалып, ауруды дәл анық­тайтын диагностика жақсарды. Бұ­рын бала туғаннан кейін көп ұзамай шетінеп кететін. Оның қатерлі ісіктен көз жұмғанын ата-анасы, тіпті, дәрігер де білмей қалатын еді. Қазір бұл дерт емделетін болды. Се­нім болса жазылып кетеді. Өкі­ніш­тісі, сауығып кеткен ба­лалардың кей­бірінде дерт қайталануы мүм­кін. Осы қайталанушылық аурудың санын арт­тырып отыр. 20 жыл бұрын лей­коз ем­делмеген. Қазір балалардың кө­бі жазы­лып кетуде», – деді Педиатрия орта­лы­ғының директоры Риза Боранбаева.

2012 жылдан бастап орталықта ең күрделі заманауи жоғары технология әдісі – трансплантация әдісі қолданылып жатыр. «Нақты айтқанда, күрделі онко­логиялық және гематологиялық ауру­ла­рға шалдыққан балаларды емдеуде ге­мопоэздік өзектік жасушаларды тран­сплан­тациялау, сүйек кемігін ауыс­тыруды қолға алдық. Онкологиялық және онкогематологиялық ауруларға шал­дыққан балаларға өмір сүруге мүм­кіндік беретін 70-тен астам гемо­поэздік өзектік жасушалар (ГӨЖ) трансплантациясы операциясы жасалынып, бұл ауруды емдеудің жаңа әді­сі меңгерілді. 2017 жылдан туыс­тық донордан гемопоэздік өзектік жасу­ша­лард­ың (ГӨЖ) гаплоұқсас трансплан­та­циялауды енгіздік. Бұл ота бойынша 2017 жылы 47 трансплантация жасасақ, алдыңғы жылы 12 ота жасаған едік. Қазіргі уақытта бұл терапияға үл­кен мән беріліп келеді», – деді Риза Боранбаева.

Дәрігерлер балалардың тезірек сауығып кетуіне эмоциялық жағдай да әсер ететіндігін алға тартуда. Бұл жағ­дайды ескерген Педиатрия ортал­ы­ғы бір мезет ауруды ұмыттыру үшін түр­лі шаралар ұйымдастыруды қолға ал­ған. Мә­селен, кішігірім концерт, театр­лан­дырылған қойылым қою, «Се­ну жә­не өмір сүру» сынды түрлі форум­дар­ға қатысу және басқа да амалдар бар.

Қоғамдық және қайырымдылық игі істермен 3 жылдан бері айналысып келе жатқан «Help Today» қоғам­дық қо­рының төрайымы Эльмира Әлиева «Мен – жеңімпазбын!» сияқты әлеу­мет­тік бейнебаяндарды түсірудегі басты мақ­с­ат қоғамға ауыр сырқатты жеңуге бола­тынын жеткізу екендігін айтады.

Қоғамның бір мұңын да болса азай­туға септігін тигізіп, қайырымды істер­дің басы-қасында жүрген ұйым осы жыл­­дар ішінде мүмкіндігі шектеулі 50-ден астам балаға көмек көрсетіп, жүз­деген қайырымдылық акциялар мен жәр­меңке, қайырымдылық концерттер сын­ды түрлі шаралар өткізіп келеді.

Таныстырылымы өткен екі әлеу­мет­тік роликтер жобаға қолдау білдір­ген «Business TV» мен «KazDesign Production» продюссерлік компа­ния­лардың көмегімен тегін түрде жа­сал­ған. Үміт сыйлайтын, өмір сүру­ге құл­шыныс беретін әлеуметтік ролик­тер­ді қо­ғамдық орындарда шығаруға Алматы қа­ласы прокуратурасы да атсалысқалы отыр.   

Жобаға Денсаулық сақтау министр­лігі, Педиатрия және балалар хирур­гиясы ғылыми орталығы, Ана мен бала ғы­лыми орталығы, «UMC» кор­пора­тив­тік қоры, Алматы қаласы прокуратурасы, «Business TV» мен «KazDesign Production» продюсерлік компаниялары, «Еларна» киноканалы, «Questoria» агенттігі қолдау білдірді.

Айнаш ЕСАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу