Шарасыз шарана

Перзентхананың гинекология бөлімі. Мұнда өзі­нің, не іштегі баласының ден­сау­лығы сыр берген жүкті әйел­дер емделеді. 

Егемен Қазақстан
23.01.2018 1194

Бәрінде дерлік жүк­­т­іліктің мерзімінен бұрын үзі­л­уі және мерзімінен бұрын үзілу қаупі деген екі диагноз. Былайша айтқанда, баласын түсіріп алып жатқан келіншектер көбісі. Екінші айтылған диагнозбен түскен маған мұндағы ахуал өте аяныш­ты көрінді. Құрсағына біт­кен нәрестесін үлкен үмітпен күтіп жүргенде сол қуанышынан айырылып қалған аналардың жағдайы қайбір жақсы бола қойсын. Біреуінің баласы алты ай болғанда ішегіне оралып өлген, біреуінің суы құрғап, шарана тұншығып қалған. Тән мен жанның азабын қатар кешкен тағдырлар... Бірақ Құдай басқа салса не шара? Бір көргеніңде жылап-сықтап, ойбайды салып жатқандардың бірер сағат­тан соң әңгімеге араласып, өз бас­тарындағы жағдайды тәп­тіш­­теп әңгімелеп отырғанын көре­сің.

Палаталасым қанша тұйық бол­ғанымен бас-аяғы екі-үш сағат­тың ішінде онымен құрбы бо­лып алдым. Ол «Балам ішімде ше­тінеп кетіпті, 23-24 апта болып еді», деді. Аядым. Дәрі­гер­лер бір күн қарайды екен де, ертеңіне толғақтың дәрісін бе­ріп, босандырып алатын көрі­не­ді.

Медицинасы қарыштап дамып жатқан елімізде жүктілігі мер­­зімінен бұрын тоқтаған әйел­­дерді акушерлер босану за­лы­­на апарып босандырмайды. О­н­дай әйелдер өздері босанады. Гинекология бөлімінде, кәдімгі палатада. Дәрі арқылы жасанды жолмен келген толғақ қашан пісіп-жетіліп, 5-6 айлық өлі бала әйел­дің памперсіне өздігінен ке­ліп түспейінше, оны ешбір аку­шер қарамайды, памперсін шешіп те көрмейді. Мұны мен палаталас келіншектің толғағы басталғанда өз көзіммен көрдім. Таңғы жетіден бастап шыр­қы­ра­ған келіншек түс ауа шыдай алмай талықсып бара жатқан соң дәрігерлерге барсам, олар: «Ба­ласы түсті ме памперске? Алдымен түссін, сосын тазалаймыз ғой», деді.

Амал жоқ, оған өзім көмек­те­суге тырыстым. Бір кезде ба­ла туды-ау әйтеуір. «Түсті-түс­ті» деп памперсті шешпекші бол­ған­д­а қолын шап беріп ұстап ал­дым да, «Көрме! Қарама!» дедім. Өйткені соның алдында ғана бөлімде емделіп жатқан әйелдерден бір жас келіншектің осылайша өлі баласын памперске туып, онысы акушерлер же­те­мін дегенше жерге түсіп қа­лып, өз баласының өлігін көрген әйелдің қатты шошып, ауырып қалғанын есітіп едім.

Сонымен, 23-24 апталық баланың қандай болатынын ана­­сы да, мен де көрмедік. Аку­шер­лер келіншекті креслоға алып кетті. Ұялы телефоны кереуетінде қалған екен, бір ер адам қайта-қайта қоңырау соға берді. Тоқтамай безілдеген соң «Күйеуі шығар, уайымдап жат­қан болар» деген оймен теле­фон­ды көтеріп, «Пәленшені дә­рі­гер қарап жатыр, қазір бос емес», дедім. Осы әрекетім екі күннен бері біртүрлі жұмбақ болып көрінген көрші келіншектің бар құпиясын ашып берді.

– Ринаттың қоңырауына сен жауап бердің бе? Не дедің оған? – деп шаңқ ете қалды ол.

– Ештеңе. Дәрігерлер қарап жатыр дедім.

– Дәл солай айттың ба? «Ба­ла туып жатыр» деп айтып қой­ма­дың ба?

Мен не дегенімді сөзбе-сөз қайталадым. Содан соң барып, жүрегі орнына түскендей терең де­­малды. Сөйтіп өзі жайлы әң­гі­мелей бастады.

Иә, оның күйеуі де, ата-енесі де жоқ екен. Баяғыда ажырасып кеткен. Төркінінде әке-шешесі, аға-жеңгелерімен бірге тұра­тын көрінеді. Бұрынғы күйеу­інен мүгедек қызы бар. Ең өкініш­ті­сі, «шетінеп кетіпті» деген 23-24 апталық баласы шын­­ды­ғын­да шетінемеген, оны өзі, өз қа­лау­ы­мен, дәрігерлердің қо­лымен өл­тірген.

– ...Көтергенімді төрт ай бол­ғанда білдім. Жүкті екенімді біл­се жігітім үйленетін шығар деген ем. Қайдағы? Екіқабат екенімді айтқан күннен кейін оны қайтып көрмедім. Сол кез­­де-ақ алдырып тастайын де­ген­мін. Бірақ ақша таба алма­дым. Сөйтіп жүргенде бала өсіп кетті.

– Енді, алты ай болғанда барып ақша таптың ба?

– Иә, қызымның 53 мың тең­ге жәрдемақысын алдым. Та­ғы әпкемнен қарызға ақша сұ­ра­дым. Бір дәрігермен келіс­тік. Оған 20 мың, қазір мені та­за­лаған екі акушерге 20 мың теңгеден бердік.

– Демек, сенің балаң тірі тууы да мүмкін еді ғой?

– Жоға, осында келген күні дә­рімен өлтірді. Алдымен өлті­ріп, сосын туғызады екен...

Денем түршігіп кетті. Бір-екі күннен бері бір дастарқаннан тамақ ішіп, өзім қамқорлық танытып, жаным ашып жүрген жан өз баласын өлтірген жан болып шықты.

«Өліп-ақ қалғым келген, қы­зым­ды қимадым», деді бір кезде. Алайда ол «өлгім келген» де­ген­мен, өлгісі келген адамның тү­­рін мен көрмедім. Кешке қа­рай келіншектің басқа бір жі­гі­ті қоңырау соқты. Он сегіз жа­­сар қыздай үлбіреп, майыса тіл қатып, жігітімен сағаттап сөй­лесті. Сөйлесіп болған соң: «Бұл басқа жігіт. Мұнымен сөй­ле­­с­­іп жүргеніме бір жыл болды. Ішім­де бала бар кезде кездескенде ыңғайсызданатынмын», деп қояды.

Оған мына сұрақты әдейі қой­дым:

– Егер балаңды алты ай­лы­ғын­да да алдырып тастауға а­қ­ша таба ал­масаң қайтер едің? Ту­ып болған соң далаға тастап ке­тер ме едің?

– Қойшы, құтылдық қой, әйтеуір.

«Бағар ем, тастамас ем» деген сөзді айта алмады.

– Дәрігерлер баланы не істе­ді? Қоқысқа тастады ма?

– Жоқ, баланың денесін үй іші әкетуі керек екен. Әпкем к­е­ліп алып кетті. Алыс бір жақ­қа апарып көміп тастаған. Оған да қиын болды, күйеуін алдап шығып әрең көміпті, әйтеуір.

Бұ келіншекті о баста жақын тар­туымның себебі, екеуіміз­дің жүктілік мерзіміміз бір еді. Мен жүктіліктің үзілу қаупі­мен мұнда түскенімде Құдай­дан баламның амандығын тіле­дім. 23-24 апта деген үлкен мер­­зім. Бұл уақытта баланың бар­лық мүшесі әлдеқашан қа­лып­­тасып болады. Іште атой са­­лып, тепкілеп, бүлкілдеп жа­та­ды. 20 апталығында-ақ УДЗ ша­рананың ұл, не қыз еке­нін, қол-аяғының, басының, бар­лық дене мүшелерінің өл­шем­д­е­рін анықтап, суретін қа­ғаз­ға шы­ғарып береді. Ал дә­­рі­гер­лердің айтуынша, бұл мер­­зім­де баланың сезу мү­ше­ле­­рі қар­қынды дамиды: жа­рық­ты кө­ре алады, анасы жеген та­ғам­дардың дәмін сезіп, а­й­на­ла­дағы дыбыстарға, анасының көңіл-күйіне қарай әрекет ете бас­тайды. Бір сөзбен айтқанда, 23-24 апта болған, салмағы жарты кило шамасындағы тірі жанды жай ғана ұрық дей алмаймыз, «шарана», «нә­рес­те» деп адам санатына қоса­мыз.

Қоғамда мұндай жағ­дай­лар­ды көптеп кездес­тіруге бола­ды. Жазықсыз шарананың өмі­рін қиып, кешірілмес күнәға бат­қан жандарды Жаратқан тү­бін­де жазасыз қалдырмас-ау. Де­сек те, өркениетті ел ретінде мұн­дай жауыздыққа заң арқылы тос­­қауыл қоймағанымыз – елді­гі­мізге сын.

Нұрбану КАМАЛ,
журналист

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Джакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

18.08.2018

Елордада «Ұлы дала рухы» республикалық фестивалінің солтүстік аймақтық іріктеу жарыстары өтіп жатыр

18.08.2018

Астанада түркі тіл білімінің өзекті мәселелері талқылануда

18.08.2018

Бүгін ауыл жасөспірімдерінің республикалық II жазғы спорт ойындары басталады

18.08.2018

Допинг дауынан кейін «Канело» ресми түрде қайта рингке оралды

18.08.2018

Ыбырай Алтынсариннің отбасы қолданған жәдігерлер жұрт назарына ұсынылды (ВИДЕО)

18.08.2018

Астанада мемлекеттік қызметкерлер арасында спорттық сайыс өтіп жатыр

18.08.2018

Қаламгер Сұлтан Қалиұлы дүниеден озды

18.08.2018

Бүгін Азия ойындарының салтанатты ашылуы өтеді

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы құбылмалы болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу