Шарасыз шарана

Перзентхананың гинекология бөлімі. Мұнда өзі­нің, не іштегі баласының ден­сау­лығы сыр берген жүкті әйел­дер емделеді. 

Егемен Қазақстан
23.01.2018 1303
2

Бәрінде дерлік жүк­­т­іліктің мерзімінен бұрын үзі­л­уі және мерзімінен бұрын үзілу қаупі деген екі диагноз. Былайша айтқанда, баласын түсіріп алып жатқан келіншектер көбісі. Екінші айтылған диагнозбен түскен маған мұндағы ахуал өте аяныш­ты көрінді. Құрсағына біт­кен нәрестесін үлкен үмітпен күтіп жүргенде сол қуанышынан айырылып қалған аналардың жағдайы қайбір жақсы бола қойсын. Біреуінің баласы алты ай болғанда ішегіне оралып өлген, біреуінің суы құрғап, шарана тұншығып қалған. Тән мен жанның азабын қатар кешкен тағдырлар... Бірақ Құдай басқа салса не шара? Бір көргеніңде жылап-сықтап, ойбайды салып жатқандардың бірер сағат­тан соң әңгімеге араласып, өз бас­тарындағы жағдайды тәп­тіш­­теп әңгімелеп отырғанын көре­сің.

Палаталасым қанша тұйық бол­ғанымен бас-аяғы екі-үш сағат­тың ішінде онымен құрбы бо­лып алдым. Ол «Балам ішімде ше­тінеп кетіпті, 23-24 апта болып еді», деді. Аядым. Дәрі­гер­лер бір күн қарайды екен де, ертеңіне толғақтың дәрісін бе­ріп, босандырып алатын көрі­не­ді.

Медицинасы қарыштап дамып жатқан елімізде жүктілігі мер­­зімінен бұрын тоқтаған әйел­­дерді акушерлер босану за­лы­­на апарып босандырмайды. О­н­дай әйелдер өздері босанады. Гинекология бөлімінде, кәдімгі палатада. Дәрі арқылы жасанды жолмен келген толғақ қашан пісіп-жетіліп, 5-6 айлық өлі бала әйел­дің памперсіне өздігінен ке­ліп түспейінше, оны ешбір аку­шер қарамайды, памперсін шешіп те көрмейді. Мұны мен палаталас келіншектің толғағы басталғанда өз көзіммен көрдім. Таңғы жетіден бастап шыр­қы­ра­ған келіншек түс ауа шыдай алмай талықсып бара жатқан соң дәрігерлерге барсам, олар: «Ба­ласы түсті ме памперске? Алдымен түссін, сосын тазалаймыз ғой», деді.

Амал жоқ, оған өзім көмек­те­суге тырыстым. Бір кезде ба­ла туды-ау әйтеуір. «Түсті-түс­ті» деп памперсті шешпекші бол­ған­д­а қолын шап беріп ұстап ал­дым да, «Көрме! Қарама!» дедім. Өйткені соның алдында ғана бөлімде емделіп жатқан әйелдерден бір жас келіншектің осылайша өлі баласын памперске туып, онысы акушерлер же­те­мін дегенше жерге түсіп қа­лып, өз баласының өлігін көрген әйелдің қатты шошып, ауырып қалғанын есітіп едім.

Сонымен, 23-24 апталық баланың қандай болатынын ана­­сы да, мен де көрмедік. Аку­шер­лер келіншекті креслоға алып кетті. Ұялы телефоны кереуетінде қалған екен, бір ер адам қайта-қайта қоңырау соға берді. Тоқтамай безілдеген соң «Күйеуі шығар, уайымдап жат­қан болар» деген оймен теле­фон­ды көтеріп, «Пәленшені дә­рі­гер қарап жатыр, қазір бос емес», дедім. Осы әрекетім екі күннен бері біртүрлі жұмбақ болып көрінген көрші келіншектің бар құпиясын ашып берді.

– Ринаттың қоңырауына сен жауап бердің бе? Не дедің оған? – деп шаңқ ете қалды ол.

– Ештеңе. Дәрігерлер қарап жатыр дедім.

– Дәл солай айттың ба? «Ба­ла туып жатыр» деп айтып қой­ма­дың ба?

Мен не дегенімді сөзбе-сөз қайталадым. Содан соң барып, жүрегі орнына түскендей терең де­­малды. Сөйтіп өзі жайлы әң­гі­мелей бастады.

Иә, оның күйеуі де, ата-енесі де жоқ екен. Баяғыда ажырасып кеткен. Төркінінде әке-шешесі, аға-жеңгелерімен бірге тұра­тын көрінеді. Бұрынғы күйеу­інен мүгедек қызы бар. Ең өкініш­ті­сі, «шетінеп кетіпті» деген 23-24 апталық баласы шын­­ды­ғын­да шетінемеген, оны өзі, өз қа­лау­ы­мен, дәрігерлердің қо­лымен өл­тірген.

– ...Көтергенімді төрт ай бол­ғанда білдім. Жүкті екенімді біл­се жігітім үйленетін шығар деген ем. Қайдағы? Екіқабат екенімді айтқан күннен кейін оны қайтып көрмедім. Сол кез­­де-ақ алдырып тастайын де­ген­мін. Бірақ ақша таба алма­дым. Сөйтіп жүргенде бала өсіп кетті.

– Енді, алты ай болғанда барып ақша таптың ба?

– Иә, қызымның 53 мың тең­ге жәрдемақысын алдым. Та­ғы әпкемнен қарызға ақша сұ­ра­дым. Бір дәрігермен келіс­тік. Оған 20 мың, қазір мені та­за­лаған екі акушерге 20 мың теңгеден бердік.

– Демек, сенің балаң тірі тууы да мүмкін еді ғой?

– Жоға, осында келген күні дә­рімен өлтірді. Алдымен өлті­ріп, сосын туғызады екен...

Денем түршігіп кетті. Бір-екі күннен бері бір дастарқаннан тамақ ішіп, өзім қамқорлық танытып, жаным ашып жүрген жан өз баласын өлтірген жан болып шықты.

«Өліп-ақ қалғым келген, қы­зым­ды қимадым», деді бір кезде. Алайда ол «өлгім келген» де­ген­мен, өлгісі келген адамның тү­­рін мен көрмедім. Кешке қа­рай келіншектің басқа бір жі­гі­ті қоңырау соқты. Он сегіз жа­­сар қыздай үлбіреп, майыса тіл қатып, жігітімен сағаттап сөй­лесті. Сөйлесіп болған соң: «Бұл басқа жігіт. Мұнымен сөй­ле­­с­­іп жүргеніме бір жыл болды. Ішім­де бала бар кезде кездескенде ыңғайсызданатынмын», деп қояды.

Оған мына сұрақты әдейі қой­дым:

– Егер балаңды алты ай­лы­ғын­да да алдырып тастауға а­қ­ша таба ал­масаң қайтер едің? Ту­ып болған соң далаға тастап ке­тер ме едің?

– Қойшы, құтылдық қой, әйтеуір.

«Бағар ем, тастамас ем» деген сөзді айта алмады.

– Дәрігерлер баланы не істе­ді? Қоқысқа тастады ма?

– Жоқ, баланың денесін үй іші әкетуі керек екен. Әпкем к­е­ліп алып кетті. Алыс бір жақ­қа апарып көміп тастаған. Оған да қиын болды, күйеуін алдап шығып әрең көміпті, әйтеуір.

Бұ келіншекті о баста жақын тар­туымның себебі, екеуіміз­дің жүктілік мерзіміміз бір еді. Мен жүктіліктің үзілу қаупі­мен мұнда түскенімде Құдай­дан баламның амандығын тіле­дім. 23-24 апта деген үлкен мер­­зім. Бұл уақытта баланың бар­лық мүшесі әлдеқашан қа­лып­­тасып болады. Іште атой са­­лып, тепкілеп, бүлкілдеп жа­та­ды. 20 апталығында-ақ УДЗ ша­рананың ұл, не қыз еке­нін, қол-аяғының, басының, бар­лық дене мүшелерінің өл­шем­д­е­рін анықтап, суретін қа­ғаз­ға шы­ғарып береді. Ал дә­­рі­гер­лердің айтуынша, бұл мер­­зім­де баланың сезу мү­ше­ле­­рі қар­қынды дамиды: жа­рық­ты кө­ре алады, анасы жеген та­ғам­дардың дәмін сезіп, а­й­на­ла­дағы дыбыстарға, анасының көңіл-күйіне қарай әрекет ете бас­тайды. Бір сөзбен айтқанда, 23-24 апта болған, салмағы жарты кило шамасындағы тірі жанды жай ғана ұрық дей алмаймыз, «шарана», «нә­рес­те» деп адам санатына қоса­мыз.

Қоғамда мұндай жағ­дай­лар­ды көптеп кездес­тіруге бола­ды. Жазықсыз шарананың өмі­рін қиып, кешірілмес күнәға бат­қан жандарды Жаратқан тү­бін­де жазасыз қалдырмас-ау. Де­сек те, өркениетті ел ретінде мұн­дай жауыздыққа заң арқылы тос­­қауыл қоймағанымыз – елді­гі­мізге сын.

Нұрбану КАМАЛ,
журналист

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» биыл «Авангардтан» төртінші мәрте жеңілді

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

16.02.2019

Баянауылда аудандық қысқы спартакиада өтті

16.02.2019

Биыл Батыс Қазақстан облысында 5 жатақхана құрылысы басталады

16.02.2019

Батыс Қазақстан облысында өңір басшысының есебі басталды

16.02.2019

Павлодар облысының әкімі жаңа орынбасарларын таныстырды

16.02.2019

Бүгін Болгариядағы турнирде Қазақстан боксшылары алғашқы жекпе-жектерін өткізеді

16.02.2019

СІМ және «Атамекен» ҰКП инвестициялық және экспорттық бағыттағы жұмысты үйлестіруді күшейтуде

16.02.2019

WGS төрағасы: Үкіметтер өздерінің бизнес-модельдерін қайта ойлап табуы керек

16.02.2019

Ресей сауда алаңдарында қазақстандық компаниялардың белсенділігі артты

16.02.2019

Алматыда «Қазақстан университеттері халықаралық аренада» тақырыбында семинар өтті

16.02.2019

Майдангер-жазушы Леонид Гирш 95 жасқа толды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу