Шарасыз шарана

Перзентхананың гинекология бөлімі. Мұнда өзі­нің, не іштегі баласының ден­сау­лығы сыр берген жүкті әйел­дер емделеді. 

Егемен Қазақстан
23.01.2018 1145

Бәрінде дерлік жүк­­т­іліктің мерзімінен бұрын үзі­л­уі және мерзімінен бұрын үзілу қаупі деген екі диагноз. Былайша айтқанда, баласын түсіріп алып жатқан келіншектер көбісі. Екінші айтылған диагнозбен түскен маған мұндағы ахуал өте аяныш­ты көрінді. Құрсағына біт­кен нәрестесін үлкен үмітпен күтіп жүргенде сол қуанышынан айырылып қалған аналардың жағдайы қайбір жақсы бола қойсын. Біреуінің баласы алты ай болғанда ішегіне оралып өлген, біреуінің суы құрғап, шарана тұншығып қалған. Тән мен жанның азабын қатар кешкен тағдырлар... Бірақ Құдай басқа салса не шара? Бір көргеніңде жылап-сықтап, ойбайды салып жатқандардың бірер сағат­тан соң әңгімеге араласып, өз бас­тарындағы жағдайды тәп­тіш­­теп әңгімелеп отырғанын көре­сің.

Палаталасым қанша тұйық бол­ғанымен бас-аяғы екі-үш сағат­тың ішінде онымен құрбы бо­лып алдым. Ол «Балам ішімде ше­тінеп кетіпті, 23-24 апта болып еді», деді. Аядым. Дәрі­гер­лер бір күн қарайды екен де, ертеңіне толғақтың дәрісін бе­ріп, босандырып алатын көрі­не­ді.

Медицинасы қарыштап дамып жатқан елімізде жүктілігі мер­­зімінен бұрын тоқтаған әйел­­дерді акушерлер босану за­лы­­на апарып босандырмайды. О­н­дай әйелдер өздері босанады. Гинекология бөлімінде, кәдімгі палатада. Дәрі арқылы жасанды жолмен келген толғақ қашан пісіп-жетіліп, 5-6 айлық өлі бала әйел­дің памперсіне өздігінен ке­ліп түспейінше, оны ешбір аку­шер қарамайды, памперсін шешіп те көрмейді. Мұны мен палаталас келіншектің толғағы басталғанда өз көзіммен көрдім. Таңғы жетіден бастап шыр­қы­ра­ған келіншек түс ауа шыдай алмай талықсып бара жатқан соң дәрігерлерге барсам, олар: «Ба­ласы түсті ме памперске? Алдымен түссін, сосын тазалаймыз ғой», деді.

Амал жоқ, оған өзім көмек­те­суге тырыстым. Бір кезде ба­ла туды-ау әйтеуір. «Түсті-түс­ті» деп памперсті шешпекші бол­ған­д­а қолын шап беріп ұстап ал­дым да, «Көрме! Қарама!» дедім. Өйткені соның алдында ғана бөлімде емделіп жатқан әйелдерден бір жас келіншектің осылайша өлі баласын памперске туып, онысы акушерлер же­те­мін дегенше жерге түсіп қа­лып, өз баласының өлігін көрген әйелдің қатты шошып, ауырып қалғанын есітіп едім.

Сонымен, 23-24 апталық баланың қандай болатынын ана­­сы да, мен де көрмедік. Аку­шер­лер келіншекті креслоға алып кетті. Ұялы телефоны кереуетінде қалған екен, бір ер адам қайта-қайта қоңырау соға берді. Тоқтамай безілдеген соң «Күйеуі шығар, уайымдап жат­қан болар» деген оймен теле­фон­ды көтеріп, «Пәленшені дә­рі­гер қарап жатыр, қазір бос емес», дедім. Осы әрекетім екі күннен бері біртүрлі жұмбақ болып көрінген көрші келіншектің бар құпиясын ашып берді.

– Ринаттың қоңырауына сен жауап бердің бе? Не дедің оған? – деп шаңқ ете қалды ол.

– Ештеңе. Дәрігерлер қарап жатыр дедім.

– Дәл солай айттың ба? «Ба­ла туып жатыр» деп айтып қой­ма­дың ба?

Мен не дегенімді сөзбе-сөз қайталадым. Содан соң барып, жүрегі орнына түскендей терең де­­малды. Сөйтіп өзі жайлы әң­гі­мелей бастады.

Иә, оның күйеуі де, ата-енесі де жоқ екен. Баяғыда ажырасып кеткен. Төркінінде әке-шешесі, аға-жеңгелерімен бірге тұра­тын көрінеді. Бұрынғы күйеу­інен мүгедек қызы бар. Ең өкініш­ті­сі, «шетінеп кетіпті» деген 23-24 апталық баласы шын­­ды­ғын­да шетінемеген, оны өзі, өз қа­лау­ы­мен, дәрігерлердің қо­лымен өл­тірген.

– ...Көтергенімді төрт ай бол­ғанда білдім. Жүкті екенімді біл­се жігітім үйленетін шығар деген ем. Қайдағы? Екіқабат екенімді айтқан күннен кейін оны қайтып көрмедім. Сол кез­­де-ақ алдырып тастайын де­ген­мін. Бірақ ақша таба алма­дым. Сөйтіп жүргенде бала өсіп кетті.

– Енді, алты ай болғанда барып ақша таптың ба?

– Иә, қызымның 53 мың тең­ге жәрдемақысын алдым. Та­ғы әпкемнен қарызға ақша сұ­ра­дым. Бір дәрігермен келіс­тік. Оған 20 мың, қазір мені та­за­лаған екі акушерге 20 мың теңгеден бердік.

– Демек, сенің балаң тірі тууы да мүмкін еді ғой?

– Жоға, осында келген күні дә­рімен өлтірді. Алдымен өлті­ріп, сосын туғызады екен...

Денем түршігіп кетті. Бір-екі күннен бері бір дастарқаннан тамақ ішіп, өзім қамқорлық танытып, жаным ашып жүрген жан өз баласын өлтірген жан болып шықты.

«Өліп-ақ қалғым келген, қы­зым­ды қимадым», деді бір кезде. Алайда ол «өлгім келген» де­ген­мен, өлгісі келген адамның тү­­рін мен көрмедім. Кешке қа­рай келіншектің басқа бір жі­гі­ті қоңырау соқты. Он сегіз жа­­сар қыздай үлбіреп, майыса тіл қатып, жігітімен сағаттап сөй­лесті. Сөйлесіп болған соң: «Бұл басқа жігіт. Мұнымен сөй­ле­­с­­іп жүргеніме бір жыл болды. Ішім­де бала бар кезде кездескенде ыңғайсызданатынмын», деп қояды.

Оған мына сұрақты әдейі қой­дым:

– Егер балаңды алты ай­лы­ғын­да да алдырып тастауға а­қ­ша таба ал­масаң қайтер едің? Ту­ып болған соң далаға тастап ке­тер ме едің?

– Қойшы, құтылдық қой, әйтеуір.

«Бағар ем, тастамас ем» деген сөзді айта алмады.

– Дәрігерлер баланы не істе­ді? Қоқысқа тастады ма?

– Жоқ, баланың денесін үй іші әкетуі керек екен. Әпкем к­е­ліп алып кетті. Алыс бір жақ­қа апарып көміп тастаған. Оған да қиын болды, күйеуін алдап шығып әрең көміпті, әйтеуір.

Бұ келіншекті о баста жақын тар­туымның себебі, екеуіміз­дің жүктілік мерзіміміз бір еді. Мен жүктіліктің үзілу қаупі­мен мұнда түскенімде Құдай­дан баламның амандығын тіле­дім. 23-24 апта деген үлкен мер­­зім. Бұл уақытта баланың бар­лық мүшесі әлдеқашан қа­лып­­тасып болады. Іште атой са­­лып, тепкілеп, бүлкілдеп жа­та­ды. 20 апталығында-ақ УДЗ ша­рананың ұл, не қыз еке­нін, қол-аяғының, басының, бар­лық дене мүшелерінің өл­шем­д­е­рін анықтап, суретін қа­ғаз­ға шы­ғарып береді. Ал дә­­рі­гер­лердің айтуынша, бұл мер­­зім­де баланың сезу мү­ше­ле­­рі қар­қынды дамиды: жа­рық­ты кө­ре алады, анасы жеген та­ғам­дардың дәмін сезіп, а­й­на­ла­дағы дыбыстарға, анасының көңіл-күйіне қарай әрекет ете бас­тайды. Бір сөзбен айтқанда, 23-24 апта болған, салмағы жарты кило шамасындағы тірі жанды жай ғана ұрық дей алмаймыз, «шарана», «нә­рес­те» деп адам санатына қоса­мыз.

Қоғамда мұндай жағ­дай­лар­ды көптеп кездес­тіруге бола­ды. Жазықсыз шарананың өмі­рін қиып, кешірілмес күнәға бат­қан жандарды Жаратқан тү­бін­де жазасыз қалдырмас-ау. Де­сек те, өркениетті ел ретінде мұн­дай жауыздыққа заң арқылы тос­­қауыл қоймағанымыз – елді­гі­мізге сын.

Нұрбану КАМАЛ,
журналист

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.05.2018

Жаңа технологиялар өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды - Дариға Назарбаева

23.05.2018

Ақтаудағы «Оңалту және әлеуметтендіру орталығына» жаңа ғимарат қажет

23.05.2018

Семей орманын тәулік бойы қадағалайтын жаңа жүйе орнатылмақ

23.05.2018

Курчатовта «Токамак ITER» құрылысын бастау үшін жаңа жобалар ашылмақ

23.05.2018

Веложарыстың жеңімпаздары «Вуэльта» көпкүндігіне барады

23.05.2018

Ертіс өзенінің жағасында көне күн обсерваториясы болған

23.05.2018

«Нұршашу» би ансамблі Еуропадан жүлдемен оралды

23.05.2018

Астанада дауыл ескертуі жарияланды

23.05.2018

«Хат қоржын»

23.05.2018

Астанада «Ұйғыр мұқамының сарыны» атты еске алу кеші өтті

23.05.2018

«Шолпан» хореографиялық ансамблінің құрылғанына 25 жыл

23.05.2018

Мақатаевтың поэзиясына жазылған әндер: «Мұқаң тірі болса, не айтар еді?»

23.05.2018

Жаңартылған білім жүйесінің артықшы­лы­ғы неде?

23.05.2018

Қостанайдың кей аудандарында түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды

23.05.2018

Марк Цукерберг Еуропарламент алдында есеп берді

23.05.2018

Есімі елдің есінде: Әбубәкір Әлиұлы

23.05.2018

Мектеп вальсі туралы ой

23.05.2018

Ахмет Бай­тұр­сынұлының балалық шағы өткен үйі қалпына келтіріледі

23.05.2018

Алматыда дәстүрлі «Фа­раби оқулары» өтті

23.05.2018

«Рухани қазына» фестивалінің үздіктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қызғаныш деген қызыл ит

Заты адам баласымен бірге жасасып келе жатқан, көнермес те көгер­мес сезімдердің бірі – қызғаныш. Адам­ның көзіне шел қапта­та­тын қара қыз­ға­ныштардан кекшілдік пен күн­шілдік, бақас­тық пен бақталастық қоз­дап, неше түрлі қылмыстар жасалып жата­ты­ны да ешкімге құпия емес. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматының алмасы. Шырын қайда?..

Алматы жұрты күнде жауған жауын­мен, түнде ұрған суықпен жағаласып жүріп Алатаудың бөктеріндегі биылғы алма бақ гүл шашқан көркем шақтан көз жазып қалған сыңайлы. Содан ба екен, біреу «Биыл алма гүлдеді ме?» десе, біреу «Биыл өзі алма бола ма?» дейді қамығып. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Рух көтерудің жолы

Кейінгі өскелең жас ұрпақты патриот­тық рухта қалай тәрбиелейміз, ертеңгі ел қорғар өрендеріміздің бойына отаншылдық пен патриотизмді, елге, жерге деген сүйіс­пен­шілік сезімін  қалыптастырып, келешекте ержүрек, батыл болып өсулері үшін не істеуіміз керек деп,  жастардың ертеңгі тағдыры мен таңдауына жиі бас ауыртып, жанымыздың жабырқап жататыны рас.

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу