Кастамону – түркілердің бас кенті

Түркияның Кастамону қаласы Түркі дүниесінің 2018 жылғы астанасы болып жарияланғаны көзіқарақты көпшілікке белгілі болса керек. Міне, осы айшықты оқиғаға орай аталмыш шаһарда салтанатты шара өтті.  

 
Егемен Қазақстан
26.01.2018 3906

Мерекелік жиында алғашқы болып сөз алған ТҮРКСОЙ ұйымының Бас хатшысы Дүйсен Қасейінов асығы алшысынан түсіп, айдарынан жел ескен кастамонулық ағайынды арқа-жарқа қуанышымен құттықтады. Енді мұнда әлемнің әр қиырынан қонақтар ағылатынын, олар отандарына әдемі әсерлермен оралса құба-құп болатынын айтып, өзінің өзге де игі тілектерін білдірді. Ол сондай-ақ құрылғанына ширек ғасыр толған ТҮРКСОЙ-дың бүгінде беделді халықаралық ұйымға айналғанын үлкен тебіреніс үстінде жеткізді. Оның шартарапқа шашырағандықтан бір-бірінен тым алшақтап кеткен туысқандар арасын жақындатуда айрықша рөл атқарып келе жатқанына тоқталды. Мәселен былтыр дәл осындай мәртебені иеленген біздің Түркістанда қырықтан астам халықаралық деңгейдегі мәнді мәдени шаралар ұйымдастырылыпты. Татулық тойына қатысушылар қарасы едәуір көбейген. Ұзын саны 12 елдің өкілдері төлтума өнерлерін ортаға салған. Бауырластардың барыс-келісі артып, рухани алыс-берістері молайған. Бұйырса  бұл дәстүр алдағы уақытта да жарасымды жалғасын таппақ. Соның айғағы ретінде биыл ТҮРКСОЙ аясында Алаштың ақтаңгер ақыны Мағжан Жұмабаевтың, әзербайжанның әйгілі композиторы Кара Караевтың, қырғыздың шоң жазушысы Шыңғыс Айтматовтың мерейтойлары аталып өтетініне ерекше екпін түсіргіміз келеді. Қазақтың қамын жегені үшін сталиндік солақай саясаттың қаһарына ұшыраған ұлы тұлғаның өлеңдері бір- қатар түркі халықтарының тіліне аударылатынын естігенде жанымыздың жаз күніндей жайнағанын жасыра алмаймыз.

Мәртебелі жиынның мінберіне көтерілген Түркияның Мәдениет және туризм министрі Нуман Куртулмыш кәнігі саясаткер екенін көрсетіп, көсіле сөйледі.

– Алла жазса, Кастамонудың алдынан ақ күн туғалы тұр. Басына бақ орнап, көкжиегі кеңеймек. Жаңа жетістіктерге жол ашылмақ. Қаланың тір­лігі қазандай қайнамақ. Ұлыстарымызды ұйыс­тыра түсетін әртүрлі бағдарламалар әзірленуде, Кастамону бұл құрметке бұрыннан лайық еді. Жақ­сы атақ оған жарасады. Өйткені киелі өңір­дің тағылымды тарихы тым тереңде жатыр. Орталық Азияда оянған Қожа Ахмет Ясауи идеялары­мен сусындаған әулие-әмбиелеріміз аяулы атаме­кеніміздің өркендеуіне өлшеусіз еңбек сіңірді. Солар­­дың бірі Шейх Шабаны Вели дәл осы жерде өмір сүрді. Кастамону топырағында ілім таратушы небір ғұламалардың ізі қалды. Ай-жұлдызды бай­рағы бар Анадолы жұртының абырой-даңқы асқақ­тай беретініне сенімім нық, – деді министр мырза.

Салмақты ой сабақтаған мәдениет саласының басшысы одан әрі өзіміздің ЮНЕСКО-мыз іспетті ТҮРКСОЙ-дың түбі бір түркілердің мәдениетін, әдет-ғұрпын әлемге танытуда талмай жұмыстанып жүргенін алғыс сезімімен алға тартты.

Сонымен тағы бір дүйім түркілік думанның дүбірі естілді. Амандық болса, Қара теңіз жағасындағы қасиетті қалада бағзыдан біте қайнасқан қардаштар бас қосып, әрқайсысы өзінде барын базарламақ. Тотынаманың тоқсан толғауындай той қызықтары алқалаған алыс-жақынды тегіс сүйіндірмек. Оның шет жағасын осы жолы-ақ байқап үлгердік. Салтанатты сарай ішін саз кернеп, шаттық әуендері шалқыды. Түркияның мәдениет министрлігі жанындағы «Түрік дүниясы» оркестрі орындаған Құрманғазының «Көрғұлы» күйі көңілімізді көк теңіздей толқытты. Қырғызша, татарша, әзербайжанша әуелеген әндер көрермен қошеметіне бөленді. Мың бұралған қазақ қыздарының биі де ешкімді бейжай қалдырған жоқ.

Дүние-ай десеңші... Обалымыз отаршылдыққа болсын. Баяғы замандарда бір-бірімен етене араласып, еркін түсініскен ата-бабаларымыз неткен бақытты еді. Ұғынысарға ортақ тіл таппай амалсыз орыстілді аудармашының аузына қараған бүгінгі ұрпақтарының пұшайман халін көрсе, жылар ма еді әлде күлер ме еді? 

Кешегі Кеңес Одағының құрамында болған республикалардың, қазіргі тәуелсіз мемлекеттердің журналистері түрікше өткен жиыннан түк түсінбей, Анталиядан арнайы алдырған тілмашқа жан-жақтан жамырай жармасқанын көрсеңіз ғой... Тек әзербайжандық әріптестеріміз ғана түріктерге бір табан жақындықтарын танытып, тәржімәшіге тәуелді бола қоймады.

«Бармасаң, келмесең – жат боларсың» деген дана халқымыз. Ендеше ежелден еркіндік аңсаған ер Түрік ұрпақтарының емен-жарқын жүздесулері азаймасын, ағайын!

Талғат БАТЫРХАН, 
«Егемен Қазақстан» – Кастамонудан (Түркия)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.05.2018

Астанада ҚР Кәсіподақтар федерациясы дөңгелек үстел өткізді.

21.05.2018

Қарақиялық оқушылар арасында «Жас құтқарушы» сайысы өтті

21.05.2018

Солтүстік Қазақстанда өрт сөндіру  көпсайысынан аймақаралық чемпионат өтті

21.05.2018

Солтүстік Қазақстан шенділері тегін үйлерді туыстарына үлестірген

21.05.2018

Академик Түймебай Әшімбаевтың туғанына 100 жыл толуына орай халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

21.05.2018

Петропавл әкімдігінің әрекеті тұрғындарды таң қалдырды

21.05.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен біріншілік өтті

21.05.2018

Алматыда «Музей түні» өтті

21.05.2018

Әлем чемпионатында қазақстандық муайтай шеберлері 7 медаль иеленді

21.05.2018

Қостанайда орманда от жаққандарға айыппұл салынады

21.05.2018

Семейде журналист, жазушы Дәулет Сейсенұлының «Жәнібек ән салады...» пъесасы сахналанды

21.05.2018

Шәмші шығармалары шырқалды

21.05.2018

Ғасыр әдісі (сурет сыры)

21.05.2018

Латын әліпбиімен диктант жазды

21.05.2018

Таңғажайып тас

21.05.2018

Нәсір көкемнің өкпесі

21.05.2018

Қатты қалдықтарды қайта өңдеу – заман талабы

21.05.2018

Көпір құрылысы аяқсыз қалмайды

21.05.2018

«Дипломмен – ауылға!» бағдарламасын жетілдірген жөн

21.05.2018

Уран кен орындары шегенделмесе – қаупі зор

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу