Жасанды интеллектке ие протез

Мемлекет басшысы биылғы Жолдауында медицинада жасанды интеллект технологияларын енгізудің өзектілігін атап өткен болатын. Осы орайда дамыған ғылым дегенде бірден АҚШ, Жапония, Англия секілді елдер ойға оралады. Алайда, алысқа бармай-ақ өз елімізде өзгелерден озық шығып, топты жарған таланттар аз емес.

Егемен Қазақстан
29.01.2018 987

Жас өнертапқыш

«Расымен, біз соңғы технологиялардың барлығы тек Америкаға тиесілі деп айтып жатамыз. Алайда, әсте олай емес. Мысалы әлемде бионикалық қол шығаратын елдер өте аз. Германия, Ұлыбритания сияқты елдерде тек он шақты компания осы сала бойынша жұмыс істейді. Сондықтан мен осы салада өз атымды қалыптастырғым келеді», деп бастады өз әңгімесін жас ғалым Мәулен Бектұрғанов.

Біздің кейіпкеріміз  - 24 жастағы «MBionics» компаниясының негізін салушы, «Нұр Отан» партиясы өткізетін «Nurintech» республикалық инновациялық жобалар байқауының жеңімпазы, алғаш рет бионикалық протез жасап шығарған өнертапқыш Мәулен Бектұрғанов. Сонымен бірге ол «Қазақстандағы 100 жаңа есім» жобасының жеңімпаздары қатарында ел Президентімен кездесуде болды.

Қазақстанда жылына 300-ге жуық адамның аяқ-қолдарына ампутация жасалады. Өкінішке қарай, бұл құрылғылар мүмкіндігі шектеулі адамдарға қозғалыстың барлық түрін жасауға аса ыңғайлы емес. Қазір елімізде 14 мың адам протезге мұқтаж. Сондықтан Мәулен осы мәселені шешу үшін өзінің «MBionics» деп аталатын компаниясын ашты. Компания былтыр сәуір айында іске қосылғанына қарамастан, оның жетекшісі қазір екінші адамға бионикалық протезді орнату жұмыстарымен айналысып жүр екен.

Мәулен Алматы қаласындағы О.Жәутіков атындағы республикалық физика-математика мектебінің түлегі. Ол мектеп қабырғасында жүргенде-ақ математиканы жақсы көріп, бағдарламалау олимпиадаларынан жүлделі орындарға ие болған. Мектепті үздік аяқтаған соң, Алматы қаласындағы Халықаралық ақпараттық технологиялар университетіне түсіп, ондағы озық технологиялармен жабдықталған зертханалар ғылымға ынтасын одан әрі арттыра түседі. Мәулен бионикалық қолдың алғашқы нұсқасын 2015 жылы жасап шығарды әрі бұл идеяны дипломдық жұмысы ретінде қорғады.

 

Бионикалық протез деген не?

Бионикалық протез - қолынан айырылған жандарға затты ұстап, оны сезінуге мүмкіндік беретін жасанды қол-аяқ. Бүгінде Қазақстанда 3 протез ортопедиялық орталығы жұмыс істейді. Алайда бұл орталықтарда адамның аяқ-қолына ампутация жасалады. Бұлар механикалық протездер ғана. Электромеханикалық протез қолдағы бұлшық ет тамырларымен байланысу арқылы жұмыс істейді. Оны ауыстыру мен басқару өте көп уақыт алады. Ал, Мәуленнің бионикалық протезі сенсор арқылы басқарылып, қолды еркін қимылдатады. Компьютерлік алгоритмдер құрылғыдан алған электрлі сигналдарды жүйке тамырына жеткізіп, затты сезінуге мүмкіндік береді. Бұл бионикалық протездер 20 шақты қызмет түрін атқара алды. Бионикалық қол арқылы ең қажетті қызметтерді атқаруға болады яғни қолды ашып-жұму, құрал сайманды ұстау және басқаруға болады.

«Ең алғаш осы жобамды жарыққа шығарғанда, көп адамдар мұндай бионикалық протездің әлемде аналогы бар екенін алға тартты. Бірақ, шетелде мұндай протездер өте қымбат тұрады, көп адамның қалтасы көтере бермейді. Мен  халыққа қолжетімді бағада әрі сапалы етіп шығарып, отандық өнімдерді қолдауды жөн көрдім. Мен жасап шығарған протездің программалау тілі (алгоритмі) әлемдегі осындай құрылғылардан өзгеше», дейді Мәулен.

Бұл жобаға қызығушылық біл­дірген соң, кәсіпкер Денсаулық сақтау министрлігі және Алматы протез орталы­ғымен ортақ меморандумға қол қойды. Қазіргі уақытта Мәулен протез жасауға рұқсат беретін сертификаттарды алу үшін құжаттарын тапсыруда. Себебі протез –медициналық құрылғы.

 

Құрылғының құны қанша?

«Құпия болмаса, құрылғының құны қанша» деген көптің көкейінде сұрақ туады. Құрылғы 2 мың АҚШ доллары тұрады. Әрине, бұл жерде қолдың зақым­дану, жаралану деңгейі және бұлшық еттің сезімталдығы және адамның жұмыс орны сияқты факторлар да аппарат құнына өз әсерін тигізетіні жасырын емес. Ал шетелде жасалатын бионикалық протез қол 30 мың доллар, тіпті одан да жоғары бағаға сатылады.

Кейіпкеріміз ең алғаш протез жасау үшін арзан материалдарды Қытайдан алғанын да жасырған жоқ. Алайда қазір бағасына қарамастан сапалы материалдарды АҚШ, Ұлыбритания сияқты технологиясы дамыған мемлекеттерден алдырып отыр. Құрылғының сапасы жоғарылағанына қарамастан, компания протездердің бастапқы бағасын сақтап қалды. Ал алгоритмді, программалау тілін өз компанияларында жазады. Бастысы, бионикалық протезді бір жыл аралығында қолдануға мүмкіндік бар.

Мәулен қазір барлық бионикалық протездерді мемлекеттік гранттар есебінен жасап жатқанын тілге тиек етті. Сонымен қатар, тапсырыстар да баршылық. «Сондықтан біз қаржыландыратын ұйымдар іздеп жатырмыз», деді ол.

«Негізінен протездер адам салмағының он пайызынан артық болмауы керек. Яғни протездер 500 грамм болу керек болса, біздікі 800 грамм. Қазір, осы жайтты жетілдіру үшін жұмыс істеп жатырмыз»,  дейді Бектұрғанов.   Сонымен қатар, ол алдағы уақытта бионикалық иық және аяқ жасағысы келетінін айтты.

 

Мәдина ЖӘЛЕЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан»

 

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

27.05.2018

BI Marathon-ға әлемнің 20 елінен 7200 адам қатысты

27.05.2018

Жүкембаев WBC Continental чемпионы атанды

27.05.2018

Қазақстандық әуе компаниясы Еуропаға алғашқы рейсін орындады

27.05.2018

Әзілхан Нұршайықовпен үш кездесу

27.05.2018

Б.Сағынтаев Қостанай өңірінің бизнес өкілдерімен кездесу өткізді

27.05.2018

Фариза ақын туралы естелік кітап жарық көрді

27.05.2018

Алматыда «Журналистика және сандық Қазақстан» форумы өтті

27.05.2018

Алматы облысында «Мерейлі отбасы» байқауы бесінші рет өтті

27.05.2018

«Арландар» WSB финалына шықты

27.05.2018

 «Реал» үш жыл қатарынан Чемпиондар лигасын жеңіп алды

27.05.2018

Өскеменде 210 жас сарбаз әскери ант қабылдады

27.05.2018

Ақмола облысында қар жаууы ықтимал

27.05.2018

Қазақстан мен Әзербайжан сыртқы істер министрліктері консультациялар өткізді

27.05.2018

Ақтаудағы шаңды дауылдан бірнеше рейс бөгеліп қалған

27.05.2018

Атырауда таңғы жаттығуға 2 мыңға жуық қала тұрғыны қатысты

27.05.2018

Алматыда мемлекеттік күзет сарбаздары ант қабылдады

26.05.2018

Оңтүстік және Солтүстік Корея көшбасшылары екінші рет кездесті

26.05.2018

Астанада «Қолөнер – рухани жаңғырудың жарқын жолы» атты шеберлік сыныбы өтті

26.05.2018

Қазақстанның барлық балалары ТОКАМАК ғылыми орталығымен танысулары қажет - Даниал Ахметов

26.05.2018

150-ден астам студент Ақтөбе облысы әкімінің шәкіртақысын иеленді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу