Жігіттің сұлтаны еді

Уақыт деген құдірет бәрін өзі сараптап, сұрыптап, елеп-екшеп, кейбір сәттер мен оқиғаларды, адамдар мен көріністерді ұмыттырып, ізін өшіріп, енді біреулерін керісінше айшықтап, айқындай түсіп, келешектің толқынына ілестіріп, алға шығарып жатады. Ол сол болған сәттер мен оқиғалардың, көріністер мен адамдардың сенің жадыңа жасаған әсерлерінің күштілігі мен қуаттылығына да байланысты болуы керек. Өмірдің, қоғамның аумалы-төкпелі кезеңдерінде өзің сыйлап, жақсы көріп жүрген азаматтардың сыр беріп қалатындары болады. Керісінше, қандай да қиын жағдайларда да өзінің адамгершілік қасиетін жоғары ұстап, азаматтық белсенділігі мен көзқарасын толық сақтайтын азаматтар бар.

Егемен Қазақстан
30.01.2018 1333

Сондай өмірден өз орнын тауып, өзінің перзенттік боры­шын адал атқарып, көпшіліктің құр­ме­тіне бөленіп, артында өшпестей із қал­ды­рып, дүниеден ертерек озған хал­қымыздың адал перзенттері­нің бірі, бүгін біз еске алып отыр­ған Мырзагелді Әбдірайымов.

Мен Мырзекеңді 1960 жылдардан білетін едім. Жамбыл зоотехникалық-малдәрігерлік техникумында бірге оқыдық. Бәріміз ауылдан келген жас жігіттерміз. Бірге футбол ойнайтынбыз. Екеуміз де техникумда өте жақсы оқыдық, қоғамдық жұмыстарға белсене араласып жүргендіктен бір-бірімізді жақсы танып, етене араласып кеттік. Суреттеріміз техникумның құрмет тақтасында ілулі тұратын. Мен техникумды үздік, қызыл дипломмен бітіріп, оқуды одан әрі жалғастыру үшін 5%-тіктердің есебінен Мәскеу Ветеринария академиясына жолдама алып, химия пәнін 5-ке тапсырып оқуға түстім. Сол кездегі жоғары оқу орындарына түсу ережесі бойынша, сол саладағы орта арнаулы оқу орнын үздік бітіргендерге 5% есебінен еліміздегі сол сала бойынша ең белгілі жоғары оқу орындарына жолдама берілетін. Жолдама алған абитуриент емтиханды негізгі бір пәннен 5-ке тапсырса, ол сол жоғары оқу орнына конкурссыз қабылданатын. Мен үздік бітіріп, техникумның 5% есебінен Мәскеудегі жоғары оқу орнына түскен алғашқы түлегі болдым. 1967 жылы мен 3-курста оқып жүргенімде, Мырзагелді де техникумды үздік бітіріп, 5% жолдамамен Мәскеуге келіп, Тимирязев атындағы Ауылшаруашылық академиясына оқуға түсті.

Менің Мәскеуде оқитынымды білетін Мырзагелді 1967 жылы өзі іздеп келді. Содан бастап екеуміз жиі араласып тұрдық.

Мырзагелді студент кезінен ұлтжан­ды азамат еді. Мәскеуде қазақ­тар құрған «Жас тұлпар» ұйымы қудалауға ұшырап, таратылғаннан кейін, соның әсерімен қазақ студент жастарының «Арман» ұйымы құрылды, оның жұмысына Мырзагелді де атсалысып, көптеген жұмыстардың басы-қасында болды.

Қазақ студент жастарының басқо­суында, студенттік кештерде, ту­ған күн мерекелерінде жиі кездесіп тұр­дық. Пікірлес болдық, ойымыз бір жерден шығып, көзқарастарымыз қабысып, бүкіл болмысымызбен бір-бірімізді толықтырып жүрдік.

Қазақстанның Мәскеудегі тұрақты өкілдігі әртүрлі мерекелер қарсаңында Мәскеуде оқитын Қазақстаннан келген студенттерге көмек ретінде 10-15 сом қаржылай көмек беріп отыратын. Біздер сол көмекті алғаннан кейін басымыз қосылып, демалатынбыз. Көңіл көтеріп, әңгімелесіп, ән шырқап, музыка тыңдайтынбыз.

Мырзагелді сондай отырыстардың, кештердің гүлі еді. Өзі музыкант, ән айтатын, кездесулерге аккордеонын алып жүретін. Мырзагелдінің бір қасиеті, ән айтарда ешкімді жалындырмайтын. Бәрін өзі ұйымдастырып, енді кезекті әнге берейік деп, аккордеонын айқара тартып, ашық дауыспен ән шырқағанда, әнді орындау шеберлігіне, дауысына риза боласың, елтисің, ерекше сезімге бөленесің. Арамызда мектепті орысша оқып, қазақша ән айтуды білмейтін қазақ жастары да баршылық болатын. Мырзагелді оларға әннің сөзі мен мәтінін үйретуден жалықпайтын.

Ол сегіз қырлы, бір сырлы жігіт еді. Өзінің еңбекқорлығымен, табан­ды­лығымен, жігерлілігімен академияда сабақты жақсы оқыды, спортпен де айналысты, музыка ойнап, ән салды, қоғамдық жұмыстарға да белсене араласты. Қазақ студенттері бас қосқан жиында асаба да болды.

Мен Мәскеуде оқып жүріп 1970 жылы үйлендім. Біздің Айман екеу­міздің үйлену тойымызда Мыр­зек­ең тамада болып, өзі музыка ойнап, ән айтып, тойды басқарғаны күні кешегідей көз алдымда.

Мәскеуде бес жыл оқып, білім алып елге оралған бетте қызу еңбекке араласып кеттік.

Дүниеге келген әр адамның орындайтын адами қарыздары және парыздарымен бірге, заманына сай ерекше мүмкіншіліктері, міндет-мақсаттары болады. Сол заманның берген мүмкін­дік­терін толық пайдалану арқылы, алдына қойған мақсаттарды өз дәре­жесінде орындай білген адам ғана өмірден өз орнын тапқан, ел, ұлт алдындағы перзенттік борышын атқар­ған азамат болып есептеледі.

Мырзекең дәл осындай азамат еді. Ол дүниеден ерте кетті. Біз Мырзекеңнен алпыстан енді асқа­нын­да айырылып қалдық. Осы кезең ішінде ол туған жерге, елге, Отанға барынша қызмет етті. Ауыл­дас­тары да Мырзекеңнің еңбегін лайық­ты ба­ға­лап, оған Мойынқұм ауда­нының құрметті азаматы атағын берді.

Мырзекең бүкіл саналы ғұмырын Қазақстанның ауыл шаруашылығы мен ауылшаруашылық ғылымын дамытуға арнады. Алыстағы ауылдағы қарапайым отбасында тәрбиеленіп, білімге деген құштарлығы мен табандылығының, еңбекқорлығының, талантының арқа­сын­­да ол қай жерде оқыса да үздік де­ген бағаға оқыды. Тимирязев атын­дағы Ауыл­шаруашылық академия­сын бітір­геннен соң, академия аспирантурасында білімін жалғастырып, кандидаттық диссертация, содан кейін Новосібір қаласында докторлық диссертациясын жоғары дәрежеде қорғап шықты.

Ғылыми жұмыстың барлық сатысынан өтті. Қазақстан малшаруа­шы­лығы ғылыми-зерттеу институтында ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер, бө­лім бастығы, ғылыми жұмыстар же­тек­­шісі, Қазақ ауылшаруашылық ака­де­мия­сының ғылыми-ұйымдастыру ке­ңесінің төрағасы, Ауылшаруашылық ака­де­мия­сының бас ғылыми хатшысы, Ұлт­тық аграрлық ғылыми жұмыстары академиясы орталығының бас ғылыми хатшысы болды.

Ол өмірінің соңғы жылдарын рес­публикадағы ауылшаруашылық ғы­лымын ұйымдастырушысы есебінде Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ғылым департаментін басқарды.

Республика ауыл шаруашылығы ғылымын нарық талабына сай, қайта құруға басшылық жасады. Оның басшылығымен 2007 жылы респуб-
лика ауыл шаруашылығы ғылымы мен тәжірбие стансаларын біріктірген «Қазагроинновация» акционерлік қоғамы құрылды. Мырзагелді алдымен оның вице-президенті, ал 2008 жылдың май айынан бастап бірінші вице-президенті қызметін атқарды.

Мырзагелді Әбдірайымов Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, Қазақ Ауыл шаруашылығы ғылым академиясының академигі, 7 кітап пен монографияның, 150-ден астам ғылыми еңбектердің авторы. 2005 жылы Ресей Ауыл шаруашылығы академиясы Сібір бөлімшесінің академигі болып сайланды.

Ол өзінің кәсіби біліктілігімен, үлкен адамгершілігімен, қарапай­ым­дылығымен өз әріптестері мен ғылыми қоғамдастықтар арасында үлкен абыройға ие болды. Мырзекең жымиып қана жеңіл әзіл айтып жүретін. Ол сыпайы, дүниетанымы мол, білімді, қиялы жүйрік, жоғары мәдениетті азамат еді. Мырзекең кез келген адаммен тез тіл табысып, барлық тақырып төңірегінде өзінің пікірін айтып толғақты ой қозғап, әңгімені өрбітіп айтушы еді. Мейлі әдебиет пен өнер, экономика мен саясат, тарих пен спорт болсын, Мырзекеңмен әңгімелесе қалсаңыз, оның бойынан тереңнен атқылап жатқан бастау сияқты білім мен ақыл-парасат байқалып тұра­тын. Біз жиі кездесіп, пікірлесіп тұ­ра­тынбыз. Мырзекең жақсы отбасы иесі болды. Біреудің көңіліне келу, ренжіту деген мүлде болмайтын.

Мырзагелді 2008 жылдың басында өзінің 60 жылдық мерейтойын достарымен, құдай қосқан құдаларымен, замандастарымен, әріптестерімен думандатып тойлап, енді құдай жазса жұбайының 60 жылдығын да алдағы күзде осындай абыроймен атқарамын деп жоспарлап жүретін. Амал қанша, сұм ажал екеуін бірдей жұбын жазбай, мезгілден бұрын арамыздан ерте алып кетті.

Қуаныш АЙТАХАНОВ,
мемлекет және қоғам қайраткері

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Маңғыстауда мемлекеттік органдардағы кадр қызметінің сапасы қандай?

19.08.2018

Азиада-2018: Дмитрий Алексанин Қазақстан қоржынына алғашқы алтынды салды

19.08.2018

Өскеменде Құрбан айтта 300 адамға ет таратылады

19.08.2018

Австралияда орман өртенді

19.08.2018

Головкин - «Канело» рематчын британ телевидениесі көрсетеді

19.08.2018

Отгонцэцэг Галбадрах Еуропа кубогында чемпион атанды

19.08.2018

Экс-депутат жас мемлекеттік қызметшілерге дәріс оқыды

19.08.2018

«Алтын Тобылғы» әдебиет жүлдесіне өтініштерді қабылдау басталды

19.08.2018

Маңғыстаулық құрылысшылар төл мерекесін атап өтті

19.08.2018

Барлық жағдай жасалатын солтүстік аймаққа көбірек келіңіздер – Мемлекет басшысы

19.08.2018

Теміржолда сыбайлас жемқорлықты болдырмау жайы айтылды

19.08.2018

Астанада жол ақыны SMS арқылы төлеуге болады

19.08.2018

Зерендіде жастардың жазғы білім лагерінің екінші маусымы жұмысын жалғастыруда

19.08.2018

Азиада-2018: Бүгін қазақстандық спортшылар жарыс жолына шығады

19.08.2018

Елордада автобус жүргізушілері 400 мың теңгеге дейін жалақы алуы мүмкін

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Жакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу