Жігіттің сұлтаны еді

Уақыт деген құдірет бәрін өзі сараптап, сұрыптап, елеп-екшеп, кейбір сәттер мен оқиғаларды, адамдар мен көріністерді ұмыттырып, ізін өшіріп, енді біреулерін керісінше айшықтап, айқындай түсіп, келешектің толқынына ілестіріп, алға шығарып жатады. Ол сол болған сәттер мен оқиғалардың, көріністер мен адамдардың сенің жадыңа жасаған әсерлерінің күштілігі мен қуаттылығына да байланысты болуы керек. Өмірдің, қоғамның аумалы-төкпелі кезеңдерінде өзің сыйлап, жақсы көріп жүрген азаматтардың сыр беріп қалатындары болады. Керісінше, қандай да қиын жағдайларда да өзінің адамгершілік қасиетін жоғары ұстап, азаматтық белсенділігі мен көзқарасын толық сақтайтын азаматтар бар.

Егемен Қазақстан
30.01.2018 1448
2

Сондай өмірден өз орнын тауып, өзінің перзенттік боры­шын адал атқарып, көпшіліктің құр­ме­тіне бөленіп, артында өшпестей із қал­ды­рып, дүниеден ертерек озған хал­қымыздың адал перзенттері­нің бірі, бүгін біз еске алып отыр­ған Мырзагелді Әбдірайымов.

Мен Мырзекеңді 1960 жылдардан білетін едім. Жамбыл зоотехникалық-малдәрігерлік техникумында бірге оқыдық. Бәріміз ауылдан келген жас жігіттерміз. Бірге футбол ойнайтынбыз. Екеуміз де техникумда өте жақсы оқыдық, қоғамдық жұмыстарға белсене араласып жүргендіктен бір-бірімізді жақсы танып, етене араласып кеттік. Суреттеріміз техникумның құрмет тақтасында ілулі тұратын. Мен техникумды үздік, қызыл дипломмен бітіріп, оқуды одан әрі жалғастыру үшін 5%-тіктердің есебінен Мәскеу Ветеринария академиясына жолдама алып, химия пәнін 5-ке тапсырып оқуға түстім. Сол кездегі жоғары оқу орындарына түсу ережесі бойынша, сол саладағы орта арнаулы оқу орнын үздік бітіргендерге 5% есебінен еліміздегі сол сала бойынша ең белгілі жоғары оқу орындарына жолдама берілетін. Жолдама алған абитуриент емтиханды негізгі бір пәннен 5-ке тапсырса, ол сол жоғары оқу орнына конкурссыз қабылданатын. Мен үздік бітіріп, техникумның 5% есебінен Мәскеудегі жоғары оқу орнына түскен алғашқы түлегі болдым. 1967 жылы мен 3-курста оқып жүргенімде, Мырзагелді де техникумды үздік бітіріп, 5% жолдамамен Мәскеуге келіп, Тимирязев атындағы Ауылшаруашылық академиясына оқуға түсті.

Менің Мәскеуде оқитынымды білетін Мырзагелді 1967 жылы өзі іздеп келді. Содан бастап екеуміз жиі араласып тұрдық.

Мырзагелді студент кезінен ұлтжан­ды азамат еді. Мәскеуде қазақ­тар құрған «Жас тұлпар» ұйымы қудалауға ұшырап, таратылғаннан кейін, соның әсерімен қазақ студент жастарының «Арман» ұйымы құрылды, оның жұмысына Мырзагелді де атсалысып, көптеген жұмыстардың басы-қасында болды.

Қазақ студент жастарының басқо­суында, студенттік кештерде, ту­ған күн мерекелерінде жиі кездесіп тұр­дық. Пікірлес болдық, ойымыз бір жерден шығып, көзқарастарымыз қабысып, бүкіл болмысымызбен бір-бірімізді толықтырып жүрдік.

Қазақстанның Мәскеудегі тұрақты өкілдігі әртүрлі мерекелер қарсаңында Мәскеуде оқитын Қазақстаннан келген студенттерге көмек ретінде 10-15 сом қаржылай көмек беріп отыратын. Біздер сол көмекті алғаннан кейін басымыз қосылып, демалатынбыз. Көңіл көтеріп, әңгімелесіп, ән шырқап, музыка тыңдайтынбыз.

Мырзагелді сондай отырыстардың, кештердің гүлі еді. Өзі музыкант, ән айтатын, кездесулерге аккордеонын алып жүретін. Мырзагелдінің бір қасиеті, ән айтарда ешкімді жалындырмайтын. Бәрін өзі ұйымдастырып, енді кезекті әнге берейік деп, аккордеонын айқара тартып, ашық дауыспен ән шырқағанда, әнді орындау шеберлігіне, дауысына риза боласың, елтисің, ерекше сезімге бөленесің. Арамызда мектепті орысша оқып, қазақша ән айтуды білмейтін қазақ жастары да баршылық болатын. Мырзагелді оларға әннің сөзі мен мәтінін үйретуден жалықпайтын.

Ол сегіз қырлы, бір сырлы жігіт еді. Өзінің еңбекқорлығымен, табан­ды­лығымен, жігерлілігімен академияда сабақты жақсы оқыды, спортпен де айналысты, музыка ойнап, ән салды, қоғамдық жұмыстарға да белсене араласты. Қазақ студенттері бас қосқан жиында асаба да болды.

Мен Мәскеуде оқып жүріп 1970 жылы үйлендім. Біздің Айман екеу­міздің үйлену тойымызда Мыр­зек­ең тамада болып, өзі музыка ойнап, ән айтып, тойды басқарғаны күні кешегідей көз алдымда.

Мәскеуде бес жыл оқып, білім алып елге оралған бетте қызу еңбекке араласып кеттік.

Дүниеге келген әр адамның орындайтын адами қарыздары және парыздарымен бірге, заманына сай ерекше мүмкіншіліктері, міндет-мақсаттары болады. Сол заманның берген мүмкін­дік­терін толық пайдалану арқылы, алдына қойған мақсаттарды өз дәре­жесінде орындай білген адам ғана өмірден өз орнын тапқан, ел, ұлт алдындағы перзенттік борышын атқар­ған азамат болып есептеледі.

Мырзекең дәл осындай азамат еді. Ол дүниеден ерте кетті. Біз Мырзекеңнен алпыстан енді асқа­нын­да айырылып қалдық. Осы кезең ішінде ол туған жерге, елге, Отанға барынша қызмет етті. Ауыл­дас­тары да Мырзекеңнің еңбегін лайық­ты ба­ға­лап, оған Мойынқұм ауда­нының құрметті азаматы атағын берді.

Мырзекең бүкіл саналы ғұмырын Қазақстанның ауыл шаруашылығы мен ауылшаруашылық ғылымын дамытуға арнады. Алыстағы ауылдағы қарапайым отбасында тәрбиеленіп, білімге деген құштарлығы мен табандылығының, еңбекқорлығының, талантының арқа­сын­­да ол қай жерде оқыса да үздік де­ген бағаға оқыды. Тимирязев атын­дағы Ауыл­шаруашылық академия­сын бітір­геннен соң, академия аспирантурасында білімін жалғастырып, кандидаттық диссертация, содан кейін Новосібір қаласында докторлық диссертациясын жоғары дәрежеде қорғап шықты.

Ғылыми жұмыстың барлық сатысынан өтті. Қазақстан малшаруа­шы­лығы ғылыми-зерттеу институтында ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер, бө­лім бастығы, ғылыми жұмыстар же­тек­­шісі, Қазақ ауылшаруашылық ака­де­мия­сының ғылыми-ұйымдастыру ке­ңесінің төрағасы, Ауылшаруашылық ака­де­мия­сының бас ғылыми хатшысы, Ұлт­тық аграрлық ғылыми жұмыстары академиясы орталығының бас ғылыми хатшысы болды.

Ол өмірінің соңғы жылдарын рес­публикадағы ауылшаруашылық ғы­лымын ұйымдастырушысы есебінде Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ғылым департаментін басқарды.

Республика ауыл шаруашылығы ғылымын нарық талабына сай, қайта құруға басшылық жасады. Оның басшылығымен 2007 жылы респуб-
лика ауыл шаруашылығы ғылымы мен тәжірбие стансаларын біріктірген «Қазагроинновация» акционерлік қоғамы құрылды. Мырзагелді алдымен оның вице-президенті, ал 2008 жылдың май айынан бастап бірінші вице-президенті қызметін атқарды.

Мырзагелді Әбдірайымов Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, Қазақ Ауыл шаруашылығы ғылым академиясының академигі, 7 кітап пен монографияның, 150-ден астам ғылыми еңбектердің авторы. 2005 жылы Ресей Ауыл шаруашылығы академиясы Сібір бөлімшесінің академигі болып сайланды.

Ол өзінің кәсіби біліктілігімен, үлкен адамгершілігімен, қарапай­ым­дылығымен өз әріптестері мен ғылыми қоғамдастықтар арасында үлкен абыройға ие болды. Мырзекең жымиып қана жеңіл әзіл айтып жүретін. Ол сыпайы, дүниетанымы мол, білімді, қиялы жүйрік, жоғары мәдениетті азамат еді. Мырзекең кез келген адаммен тез тіл табысып, барлық тақырып төңірегінде өзінің пікірін айтып толғақты ой қозғап, әңгімені өрбітіп айтушы еді. Мейлі әдебиет пен өнер, экономика мен саясат, тарих пен спорт болсын, Мырзекеңмен әңгімелесе қалсаңыз, оның бойынан тереңнен атқылап жатқан бастау сияқты білім мен ақыл-парасат байқалып тұра­тын. Біз жиі кездесіп, пікірлесіп тұ­ра­тынбыз. Мырзекең жақсы отбасы иесі болды. Біреудің көңіліне келу, ренжіту деген мүлде болмайтын.

Мырзагелді 2008 жылдың басында өзінің 60 жылдық мерейтойын достарымен, құдай қосқан құдаларымен, замандастарымен, әріптестерімен думандатып тойлап, енді құдай жазса жұбайының 60 жылдығын да алдағы күзде осындай абыроймен атқарамын деп жоспарлап жүретін. Амал қанша, сұм ажал екеуін бірдей жұбын жазбай, мезгілден бұрын арамыздан ерте алып кетті.

Қуаныш АЙТАХАНОВ,
мемлекет және қоғам қайраткері

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу