Қашан қағазсыз емделеміз?

Дәрігерлер мен мұғалімдердің қағазбастылығы қанша айтылса да, әлі де бұл мәселе біржақты шешілген емес. Кезінде Елбасының өзі дәрігер қағаз толтырып отырмай, адам емдеуі керектігін қадап айтқан-ды. Биылғы Жолдауда да «қағаз қолданбайтын ауруханаға» көшу арқылы медициналық көмектің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыру міндеті жүктелді. Қазіргі медицинада енгізіліп жатқан цифрландыру жүйесі де осы мақсатты көздейді. Алайда жұртшылықтың көкейінде күмән басым...  

Егемен Қазақстан
12.02.2018 4628
2

Қазақстан медицинасы қағазбастылықтан арылтуға қа­тысты қабылданған құжат­тардан кенде емес. «Саламатты Қазақстан» бағдарламасынан кейін 2016 жылы қабылданған «Денсаулық» мемлекеттік бағдарламасында да денсаулық сақтау саласын ақпараттық технологиялармен қамтамасыз ету, көптеген құжатты электронды нұсқаға көшіру, дәрі­гер­лердің есеп беру қағаз­дарын азайту жөнінде арнайы айтылған. Тіпті министрлік былтыр желтоқсан айында «Денсаулық сақтау ұйым­да­рында медициналық құжат­таманы қағазсыз жүргізуге көшу жөніндегі қанатқақты жобаны енгізу туралы» бұйрығын да бекітіп қойды. Енді осы құжат бойынша жұмысын қағаз қолданбай жүргізетін нысандар тізбесі анықталады.

Министрлікке қарасты Денсаулық сақтауды дамыту республикалық орталығы маман­дарының газетімізге бер­ген мәліметі бойынша, жо­баның мақсаты есеп беру құжаттамалары басым жүйе­ден алыстап, денсаулық сақтау саласындағы деректерді өңдеу, жинау және пайдалану парадигмасын өзгерту екен. Маман­дардың сөзіне сенсек, дәрігерлер есепке алу және есеп жүргізу құжаттамалары бөлігінде құжаттарды қолмен енгізу машақатынан құтылады. «Дәрігерлер қағаз толтыруға жұмсалатын уақытты үнемдеп, пациенттерге көбірек көңіл бөле бастайтын болады», дейді олар.

Әрине, мұның бәрі жа­қын болашақта жасалатын жұ­мыстар. Оның игілігін көру ба­қыты ақжелеңділерге, қала­берді қарапайым халыққа қа­шан бұйыратыны белгісіз. Әзірше медициналық ұйым­дар­ды жағалаған нау­қас­тар дәрі­герлердің қағаз­бас­ты­лы­ғынан әуре-сарсаңға түсіп жүр. Қашан көрсең қағазға кө­міліп отыратын дәрігерлер бей­несі халықтың санасында қалыптасқалы қашан. Ақже­лең­ділерге алдына ауырып келген науқасты емдеуден гөрі қағаз толтыру маңызды сияқты көрінеді кейде.

Адам ауырмай тұрмайды. Денсаулығың темірдей деген­нің өзінде жылына кемі бір-екі рет дәрігерге күнің түсетіні рас. Сондай сәттерде бітпейтін қағаздан берекең кетіп, әбден титықтаған кезде қолды бір сілтеп, безіп кеткің келеді.

Қағаздың басы емханадағы тіркеуден басталады. Тіркеу бөліміндегілердің алдында әр дәрігердің аты-жөні жазылған журнал жатады. Науқасты бір сала маманының қабылдауына жазу керек болса, алдымен осы журнал толтырылады. Содан кейін компьютерге енгізіледі. «Неге бірден компьютерге енгізбейсіздер уақытты алмай?» десең, уәждері дайын: «Бағдарламада жүктеме көп, жиі тоқтап қалады. Ондай кезде шыдамсыз сырқаттардың алды шағым жасап үлгереді», дейді. Әрине, ортақ дерек қорына жан-жақтан ағыла­тын қаншама құжатты бір компью­терлік бағдарлама қайдан көтер­сін?! Жиі істен шығуы да сондықтан. Бұл бұл ма, кейде бір қалада орналасқан ем­ханалар мен дәрігерлердің ортасына қағаз жолдама тасып, әбігерге түсетінің бар. Өзі ауырып, жүйкесі тозып жүрген науқасты әрі-бері сандалтып қоймай, медициналық ұйымдар өзара электронды жүйе арқылы неге сұратып ала салмайды екен дейсің күйініп. Бұл да сол бойымызға әбден сі­ңіп кеткен қағазбастылық дер­ті­нен арыла алмауымыздың көрінісі.

Өткенде әлеуметтік желіде бір дәрігер «Операцияға баратын бір ғана науқасқа 8 қа­ғаз, егер қан құятын болсаң 4 қағаз толтырасың. Науқасты қарасаң, «мы для прокуро­ра пишем» деген логинмен әр үш сағат сайын бір күн­деліктен 8 күнделік, алты науқас қарасаң, 48 күнделік жазасың. Оның сыртында таңертеңгілік есеп, ақпараттық есеп деген бар. Егер жүкті әйел жатса, оған бөлек есеп дайындайсың», деп жазыпты. Желі қолданушылардың бірі: «бұл қаптаған қағазды толтырғанша науқас та «жүріп кететін» шығар...» десе, әлгі аурухана дәрігері: «ой, «жүрмей-ақ» қойсын, өліп қалса, тағы бірнеше қағаз қо­сылады», депті. Күлеміз бе, жылаймыз ба? Елордамыз – Астанадағы жағдай осындай болғанда орталықтан алыс өңірлердегі, ауылдық мекендердегі жағ­дайды айтпай-ақ қояйық, елестетудің өзі қорқынышты...

Денсаулық сақтауды да­мыту республикалық орта­лығы мамандарының сөзі­не сүйенсек, биылғы 1 қаң­тардан Ақмола, Қарағанды, Қостанай және Батыс Қазақ­стан облыстарының денсау­лық сақтау ұйымдары меди­циналық құжаттарды қағаз­сыз жүргізуге көше бастапты. Бұл жағынан Астана мен Алматы қалаларында да белсенді жұ­мыстар қолға алынған. Осыған байланысты Денсаулық сақтау министрлігі өңірлермен бір­лесіп, арнайы жол картасын бел­гілеген. Ал әкімдіктер келесі жыл­дың аяғына дейін барлық ден­­саулық сақтау ұйымын ком­­пьютерлік техникамен қам­тамасыз етіп, медициналық ақ­параттық жүйелерді енгізуді мойнына алды.

Әлбетте, медицина ұйым­дары электронды құжат айналымына 100 пайыз көшу үшін алдымен денсаулық сақтау нысандары түгел интернет желісі бар компьютерлік техникамен жабдықталуы тиіс. Сондықтан бұл мәселені биыл жылдың аяғына дейін аяқтау жоспарланып отыр. Әзірше жергілікті әкімдіктермен жа­салған меморандумдарға сәйкес, республикада меди­циналық ұйымдардың компьютермен қамтамасыз етілуі 82,7 пайызды құрайды, дейді мамандар. «Алдын-ала жасалған меморандумдарға сәйкес, әкімдіктер жыл сайын жергілікті бюджет есебі­нен денсаулық сақтау ұйым­дарының компью­терлік техни­каларын кемі 20 пайыз­ға жаңартып отыруы тиіс. Әрине, техникалық мүмкіндіктің шектеулілігіне және экономикалық жағынан тиімсіздігіне байланысты ауыл­­­дық өңірлердегі ден­сау­­лық нысандарын интер­нет­­пен қамтамасыз етуде қи­ын­дықтар бар. Бүгінде интернет желісіне қосылған ме­ди­циналық ұйымдардың орташа көрсеткіші республика бойынша 56 пайызды құрайды. Интернетке қолжетімділігі төмен жағдайлар Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақ­стан, Ақмола, Қостанай облыс­тарында байқалуда», дейді Ден­­сау­лық сақтауды дамыту рес­пуб­ликалық орталығының өкілдері.

Қысқасы, Денсаулық сақ­тау министрлігі 2019 жыл­дың қаңтар айынан бастап медициналық ұйымдарды қа­ғазсыз жұмыс форматына көшіреміз деп ниеттеніп отыр. Осы уақытта аурухана жағалаған науқастар стацио­нарлық сырқат­намаларды және жеңілдікпен берілетін дәрілер рецептін электронды нұсқада ала алатын болады. Әрине, министрліктің бұл қадамына сенгің-ақ келеді. Бірақ жаңа реформа қосылса, дәрігерлерге де тағы бір жаңа қағаз толтыру міндеті жүктелетіні бар. Қазақстандықтар қағазсыз емделіп жатса, кәнекей. Бірақ әзірше ала параққа алаңдамай емделетін күнге қол жете алар емес...

Қымбат ТОҚТАМҰРАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

«Жетісу» мемлекеттік қызмет мектебінде сабақ басталды

24.01.2019

Қызылордада кәсіпкерге артық салық салынған

24.01.2019

Евгений Егембердиевтің Грозныйдағы турнирдегі қарсыласы анықталды

24.01.2019

Білім гранты - жарқын болашақ кепілі

24.01.2019

Нью-Йорк Таймс: Тұйықсу мұздығы түгесіліп барады

24.01.2019

Абылайхан Қайроллаев: Жастар жылында іргелі міндеттер белгілеп отырмыз

24.01.2019

Бақыт Сұлтанов «Қамқор» әлеуметтік қызмет көрсету орталығында болды

24.01.2019

Надежда Ногайға «допинг қолданды» деген айып тағылды

24.01.2019

Дзюдодан еліміздің әйелдер құрамасы Токиода жаттығып жүр

24.01.2019

Арайлым ЕСІМБЕКҚЫЗЫ: Флеш-моб, форумдарды азайтып, нақты жұмыстарды қолға аламыз

24.01.2019

Швецияда допты хоккейден әлем чемпионаты басталады

24.01.2019

Алматы облысының полицейлері телефон «лаңкесін» анықтады

24.01.2019

Жастарды қолдау – болашақты бағамдау

24.01.2019

Маңғыстауда онкологиялық аурулар салдарынан көз жұмғандар саны азайған

24.01.2019

Атыраудағы мигранттар неге заңды менсінбейді?

24.01.2019

Боинг компаниясы алғашқы әуе таксиін таныстырды

24.01.2019

Маңғыстауда «Protecting Business and investments» жобасы аясында кәсіпкерлерден 29 өтініш түскен

24.01.2019

Алматы облысында Нұрғиса Тілендиев ауылында ІТ сынып ашылды

24.01.2019

Саран қаласында жаңа күн электр стансасы іске қосылды

24.01.2019

Қостанайда ауыр атлетикадан жасөспірімдер арасындағы чемпионат басталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу