Қашан қағазсыз емделеміз?

Дәрігерлер мен мұғалімдердің қағазбастылығы қанша айтылса да, әлі де бұл мәселе біржақты шешілген емес. Кезінде Елбасының өзі дәрігер қағаз толтырып отырмай, адам емдеуі керектігін қадап айтқан-ды. Биылғы Жолдауда да «қағаз қолданбайтын ауруханаға» көшу арқылы медициналық көмектің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыру міндеті жүктелді. Қазіргі медицинада енгізіліп жатқан цифрландыру жүйесі де осы мақсатты көздейді. Алайда жұртшылықтың көкейінде күмән басым...  

Егемен Қазақстан
12.02.2018 2971

Қазақстан медицинасы қағазбастылықтан арылтуға қа­тысты қабылданған құжат­тардан кенде емес. «Саламатты Қазақстан» бағдарламасынан кейін 2016 жылы қабылданған «Денсаулық» мемлекеттік бағдарламасында да денсаулық сақтау саласын ақпараттық технологиялармен қамтамасыз ету, көптеген құжатты электронды нұсқаға көшіру, дәрі­гер­лердің есеп беру қағаз­дарын азайту жөнінде арнайы айтылған. Тіпті министрлік былтыр желтоқсан айында «Денсаулық сақтау ұйым­да­рында медициналық құжат­таманы қағазсыз жүргізуге көшу жөніндегі қанатқақты жобаны енгізу туралы» бұйрығын да бекітіп қойды. Енді осы құжат бойынша жұмысын қағаз қолданбай жүргізетін нысандар тізбесі анықталады.

Министрлікке қарасты Денсаулық сақтауды дамыту республикалық орталығы маман­дарының газетімізге бер­ген мәліметі бойынша, жо­баның мақсаты есеп беру құжаттамалары басым жүйе­ден алыстап, денсаулық сақтау саласындағы деректерді өңдеу, жинау және пайдалану парадигмасын өзгерту екен. Маман­дардың сөзіне сенсек, дәрігерлер есепке алу және есеп жүргізу құжаттамалары бөлігінде құжаттарды қолмен енгізу машақатынан құтылады. «Дәрігерлер қағаз толтыруға жұмсалатын уақытты үнемдеп, пациенттерге көбірек көңіл бөле бастайтын болады», дейді олар.

Әрине, мұның бәрі жа­қын болашақта жасалатын жұ­мыстар. Оның игілігін көру ба­қыты ақжелеңділерге, қала­берді қарапайым халыққа қа­шан бұйыратыны белгісіз. Әзірше медициналық ұйым­дар­ды жағалаған нау­қас­тар дәрі­герлердің қағаз­бас­ты­лы­ғынан әуре-сарсаңға түсіп жүр. Қашан көрсең қағазға кө­міліп отыратын дәрігерлер бей­несі халықтың санасында қалыптасқалы қашан. Ақже­лең­ділерге алдына ауырып келген науқасты емдеуден гөрі қағаз толтыру маңызды сияқты көрінеді кейде.

Адам ауырмай тұрмайды. Денсаулығың темірдей деген­нің өзінде жылына кемі бір-екі рет дәрігерге күнің түсетіні рас. Сондай сәттерде бітпейтін қағаздан берекең кетіп, әбден титықтаған кезде қолды бір сілтеп, безіп кеткің келеді.

Қағаздың басы емханадағы тіркеуден басталады. Тіркеу бөліміндегілердің алдында әр дәрігердің аты-жөні жазылған журнал жатады. Науқасты бір сала маманының қабылдауына жазу керек болса, алдымен осы журнал толтырылады. Содан кейін компьютерге енгізіледі. «Неге бірден компьютерге енгізбейсіздер уақытты алмай?» десең, уәждері дайын: «Бағдарламада жүктеме көп, жиі тоқтап қалады. Ондай кезде шыдамсыз сырқаттардың алды шағым жасап үлгереді», дейді. Әрине, ортақ дерек қорына жан-жақтан ағыла­тын қаншама құжатты бір компью­терлік бағдарлама қайдан көтер­сін?! Жиі істен шығуы да сондықтан. Бұл бұл ма, кейде бір қалада орналасқан ем­ханалар мен дәрігерлердің ортасына қағаз жолдама тасып, әбігерге түсетінің бар. Өзі ауырып, жүйкесі тозып жүрген науқасты әрі-бері сандалтып қоймай, медициналық ұйымдар өзара электронды жүйе арқылы неге сұратып ала салмайды екен дейсің күйініп. Бұл да сол бойымызға әбден сі­ңіп кеткен қағазбастылық дер­ті­нен арыла алмауымыздың көрінісі.

Өткенде әлеуметтік желіде бір дәрігер «Операцияға баратын бір ғана науқасқа 8 қа­ғаз, егер қан құятын болсаң 4 қағаз толтырасың. Науқасты қарасаң, «мы для прокуро­ра пишем» деген логинмен әр үш сағат сайын бір күн­деліктен 8 күнделік, алты науқас қарасаң, 48 күнделік жазасың. Оның сыртында таңертеңгілік есеп, ақпараттық есеп деген бар. Егер жүкті әйел жатса, оған бөлек есеп дайындайсың», деп жазыпты. Желі қолданушылардың бірі: «бұл қаптаған қағазды толтырғанша науқас та «жүріп кететін» шығар...» десе, әлгі аурухана дәрігері: «ой, «жүрмей-ақ» қойсын, өліп қалса, тағы бірнеше қағаз қо­сылады», депті. Күлеміз бе, жылаймыз ба? Елордамыз – Астанадағы жағдай осындай болғанда орталықтан алыс өңірлердегі, ауылдық мекендердегі жағ­дайды айтпай-ақ қояйық, елестетудің өзі қорқынышты...

Денсаулық сақтауды да­мыту республикалық орта­лығы мамандарының сөзі­не сүйенсек, биылғы 1 қаң­тардан Ақмола, Қарағанды, Қостанай және Батыс Қазақ­стан облыстарының денсау­лық сақтау ұйымдары меди­циналық құжаттарды қағаз­сыз жүргізуге көше бастапты. Бұл жағынан Астана мен Алматы қалаларында да белсенді жұ­мыстар қолға алынған. Осыған байланысты Денсаулық сақтау министрлігі өңірлермен бір­лесіп, арнайы жол картасын бел­гілеген. Ал әкімдіктер келесі жыл­дың аяғына дейін барлық ден­­саулық сақтау ұйымын ком­­пьютерлік техникамен қам­тамасыз етіп, медициналық ақ­параттық жүйелерді енгізуді мойнына алды.

Әлбетте, медицина ұйым­дары электронды құжат айналымына 100 пайыз көшу үшін алдымен денсаулық сақтау нысандары түгел интернет желісі бар компьютерлік техникамен жабдықталуы тиіс. Сондықтан бұл мәселені биыл жылдың аяғына дейін аяқтау жоспарланып отыр. Әзірше жергілікті әкімдіктермен жа­салған меморандумдарға сәйкес, республикада меди­циналық ұйымдардың компьютермен қамтамасыз етілуі 82,7 пайызды құрайды, дейді мамандар. «Алдын-ала жасалған меморандумдарға сәйкес, әкімдіктер жыл сайын жергілікті бюджет есебі­нен денсаулық сақтау ұйым­дарының компью­терлік техни­каларын кемі 20 пайыз­ға жаңартып отыруы тиіс. Әрине, техникалық мүмкіндіктің шектеулілігіне және экономикалық жағынан тиімсіздігіне байланысты ауыл­­­дық өңірлердегі ден­сау­­лық нысандарын интер­нет­­пен қамтамасыз етуде қи­ын­дықтар бар. Бүгінде интернет желісіне қосылған ме­ди­циналық ұйымдардың орташа көрсеткіші республика бойынша 56 пайызды құрайды. Интернетке қолжетімділігі төмен жағдайлар Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақ­стан, Ақмола, Қостанай облыс­тарында байқалуда», дейді Ден­­сау­лық сақтауды дамыту рес­пуб­ликалық орталығының өкілдері.

Қысқасы, Денсаулық сақ­тау министрлігі 2019 жыл­дың қаңтар айынан бастап медициналық ұйымдарды қа­ғазсыз жұмыс форматына көшіреміз деп ниеттеніп отыр. Осы уақытта аурухана жағалаған науқастар стацио­нарлық сырқат­намаларды және жеңілдікпен берілетін дәрілер рецептін электронды нұсқада ала алатын болады. Әрине, министрліктің бұл қадамына сенгің-ақ келеді. Бірақ жаңа реформа қосылса, дәрігерлерге де тағы бір жаңа қағаз толтыру міндеті жүктелетіні бар. Қазақстандықтар қағазсыз емделіп жатса, кәнекей. Бірақ әзірше ала параққа алаңдамай емделетін күнге қол жете алар емес...

Қымбат ТОҚТАМҰРАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.02.2018

Астанада ашылатын төртінші ауданға Байқоңыр атауын беру мақұлданды

25.02.2018

Павлодар облысында жергілікті ЖОО үшін 200  грант  бөлінді

25.02.2018

Алакөл жағасын абаттандыру жұмыстары биыл да жалғасады

25.02.2018

Берлин-2018 кинофестивалінің жеңімпаздары анықталды

25.02.2018

Олимпиада-2018: Ресей құрамасы тұңғыш рет хоккейден алтын алды

25.02.2018

Мәлік Мырзалин: Ақмола облысына 257 миллиард теңге инвестиция тартылып, 12 мың жаңа жұмыс орны құрылды

25.02.2018

2018 жыл Ақтөбе облысында «Бала жылы» деп жарияланды

25.02.2018

Оралда құсбегілердің республикалық «Қансонар-2018» турнирі өтіп жатыр (ФОТО)

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

  Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу