Қашан қағазсыз емделеміз?

Дәрігерлер мен мұғалімдердің қағазбастылығы қанша айтылса да, әлі де бұл мәселе біржақты шешілген емес. Кезінде Елбасының өзі дәрігер қағаз толтырып отырмай, адам емдеуі керектігін қадап айтқан-ды. Биылғы Жолдауда да «қағаз қолданбайтын ауруханаға» көшу арқылы медициналық көмектің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыру міндеті жүктелді. Қазіргі медицинада енгізіліп жатқан цифрландыру жүйесі де осы мақсатты көздейді. Алайда жұртшылықтың көкейінде күмән басым...  

Егемен Қазақстан
12.02.2018 4108

Қазақстан медицинасы қағазбастылықтан арылтуға қа­тысты қабылданған құжат­тардан кенде емес. «Саламатты Қазақстан» бағдарламасынан кейін 2016 жылы қабылданған «Денсаулық» мемлекеттік бағдарламасында да денсаулық сақтау саласын ақпараттық технологиялармен қамтамасыз ету, көптеген құжатты электронды нұсқаға көшіру, дәрі­гер­лердің есеп беру қағаз­дарын азайту жөнінде арнайы айтылған. Тіпті министрлік былтыр желтоқсан айында «Денсаулық сақтау ұйым­да­рында медициналық құжат­таманы қағазсыз жүргізуге көшу жөніндегі қанатқақты жобаны енгізу туралы» бұйрығын да бекітіп қойды. Енді осы құжат бойынша жұмысын қағаз қолданбай жүргізетін нысандар тізбесі анықталады.

Министрлікке қарасты Денсаулық сақтауды дамыту республикалық орталығы маман­дарының газетімізге бер­ген мәліметі бойынша, жо­баның мақсаты есеп беру құжаттамалары басым жүйе­ден алыстап, денсаулық сақтау саласындағы деректерді өңдеу, жинау және пайдалану парадигмасын өзгерту екен. Маман­дардың сөзіне сенсек, дәрігерлер есепке алу және есеп жүргізу құжаттамалары бөлігінде құжаттарды қолмен енгізу машақатынан құтылады. «Дәрігерлер қағаз толтыруға жұмсалатын уақытты үнемдеп, пациенттерге көбірек көңіл бөле бастайтын болады», дейді олар.

Әрине, мұның бәрі жа­қын болашақта жасалатын жұ­мыстар. Оның игілігін көру ба­қыты ақжелеңділерге, қала­берді қарапайым халыққа қа­шан бұйыратыны белгісіз. Әзірше медициналық ұйым­дар­ды жағалаған нау­қас­тар дәрі­герлердің қағаз­бас­ты­лы­ғынан әуре-сарсаңға түсіп жүр. Қашан көрсең қағазға кө­міліп отыратын дәрігерлер бей­несі халықтың санасында қалыптасқалы қашан. Ақже­лең­ділерге алдына ауырып келген науқасты емдеуден гөрі қағаз толтыру маңызды сияқты көрінеді кейде.

Адам ауырмай тұрмайды. Денсаулығың темірдей деген­нің өзінде жылына кемі бір-екі рет дәрігерге күнің түсетіні рас. Сондай сәттерде бітпейтін қағаздан берекең кетіп, әбден титықтаған кезде қолды бір сілтеп, безіп кеткің келеді.

Қағаздың басы емханадағы тіркеуден басталады. Тіркеу бөліміндегілердің алдында әр дәрігердің аты-жөні жазылған журнал жатады. Науқасты бір сала маманының қабылдауына жазу керек болса, алдымен осы журнал толтырылады. Содан кейін компьютерге енгізіледі. «Неге бірден компьютерге енгізбейсіздер уақытты алмай?» десең, уәждері дайын: «Бағдарламада жүктеме көп, жиі тоқтап қалады. Ондай кезде шыдамсыз сырқаттардың алды шағым жасап үлгереді», дейді. Әрине, ортақ дерек қорына жан-жақтан ағыла­тын қаншама құжатты бір компью­терлік бағдарлама қайдан көтер­сін?! Жиі істен шығуы да сондықтан. Бұл бұл ма, кейде бір қалада орналасқан ем­ханалар мен дәрігерлердің ортасына қағаз жолдама тасып, әбігерге түсетінің бар. Өзі ауырып, жүйкесі тозып жүрген науқасты әрі-бері сандалтып қоймай, медициналық ұйымдар өзара электронды жүйе арқылы неге сұратып ала салмайды екен дейсің күйініп. Бұл да сол бойымызға әбден сі­ңіп кеткен қағазбастылық дер­ті­нен арыла алмауымыздың көрінісі.

Өткенде әлеуметтік желіде бір дәрігер «Операцияға баратын бір ғана науқасқа 8 қа­ғаз, егер қан құятын болсаң 4 қағаз толтырасың. Науқасты қарасаң, «мы для прокуро­ра пишем» деген логинмен әр үш сағат сайын бір күн­деліктен 8 күнделік, алты науқас қарасаң, 48 күнделік жазасың. Оның сыртында таңертеңгілік есеп, ақпараттық есеп деген бар. Егер жүкті әйел жатса, оған бөлек есеп дайындайсың», деп жазыпты. Желі қолданушылардың бірі: «бұл қаптаған қағазды толтырғанша науқас та «жүріп кететін» шығар...» десе, әлгі аурухана дәрігері: «ой, «жүрмей-ақ» қойсын, өліп қалса, тағы бірнеше қағаз қо­сылады», депті. Күлеміз бе, жылаймыз ба? Елордамыз – Астанадағы жағдай осындай болғанда орталықтан алыс өңірлердегі, ауылдық мекендердегі жағ­дайды айтпай-ақ қояйық, елестетудің өзі қорқынышты...

Денсаулық сақтауды да­мыту республикалық орта­лығы мамандарының сөзі­не сүйенсек, биылғы 1 қаң­тардан Ақмола, Қарағанды, Қостанай және Батыс Қазақ­стан облыстарының денсау­лық сақтау ұйымдары меди­циналық құжаттарды қағаз­сыз жүргізуге көше бастапты. Бұл жағынан Астана мен Алматы қалаларында да белсенді жұ­мыстар қолға алынған. Осыған байланысты Денсаулық сақтау министрлігі өңірлермен бір­лесіп, арнайы жол картасын бел­гілеген. Ал әкімдіктер келесі жыл­дың аяғына дейін барлық ден­­саулық сақтау ұйымын ком­­пьютерлік техникамен қам­тамасыз етіп, медициналық ақ­параттық жүйелерді енгізуді мойнына алды.

Әлбетте, медицина ұйым­дары электронды құжат айналымына 100 пайыз көшу үшін алдымен денсаулық сақтау нысандары түгел интернет желісі бар компьютерлік техникамен жабдықталуы тиіс. Сондықтан бұл мәселені биыл жылдың аяғына дейін аяқтау жоспарланып отыр. Әзірше жергілікті әкімдіктермен жа­салған меморандумдарға сәйкес, республикада меди­циналық ұйымдардың компьютермен қамтамасыз етілуі 82,7 пайызды құрайды, дейді мамандар. «Алдын-ала жасалған меморандумдарға сәйкес, әкімдіктер жыл сайын жергілікті бюджет есебі­нен денсаулық сақтау ұйым­дарының компью­терлік техни­каларын кемі 20 пайыз­ға жаңартып отыруы тиіс. Әрине, техникалық мүмкіндіктің шектеулілігіне және экономикалық жағынан тиімсіздігіне байланысты ауыл­­­дық өңірлердегі ден­сау­­лық нысандарын интер­нет­­пен қамтамасыз етуде қи­ын­дықтар бар. Бүгінде интернет желісіне қосылған ме­ди­циналық ұйымдардың орташа көрсеткіші республика бойынша 56 пайызды құрайды. Интернетке қолжетімділігі төмен жағдайлар Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақ­стан, Ақмола, Қостанай облыс­тарында байқалуда», дейді Ден­­сау­лық сақтауды дамыту рес­пуб­ликалық орталығының өкілдері.

Қысқасы, Денсаулық сақ­тау министрлігі 2019 жыл­дың қаңтар айынан бастап медициналық ұйымдарды қа­ғазсыз жұмыс форматына көшіреміз деп ниеттеніп отыр. Осы уақытта аурухана жағалаған науқастар стацио­нарлық сырқат­намаларды және жеңілдікпен берілетін дәрілер рецептін электронды нұсқада ала алатын болады. Әрине, министрліктің бұл қадамына сенгің-ақ келеді. Бірақ жаңа реформа қосылса, дәрігерлерге де тағы бір жаңа қағаз толтыру міндеті жүктелетіні бар. Қазақстандықтар қағазсыз емделіп жатса, кәнекей. Бірақ әзірше ала параққа алаңдамай емделетін күнге қол жете алар емес...

Қымбат ТОҚТАМҰРАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.05.2018

Асқар Мамин Петербург халықаралық экономикалық форумына қатысты

25.05.2018

Демалыс күндері Астанада күшті жел соғып, бұршақ жауады

25.05.2018

Қазақстан ғалымдары ойлап тапқан жаңа құрылғы сынақтан өтіп жатыр

25.05.2018

Сенатта балық шаруашылығын қолдау шараларын нақтылау ұсынылды

25.05.2018

Астана мектептеріндегі соңғы қоңырау: Ж.Жабаев атындағы 4 мектеп-гимназиядан фоторепортаж

25.05.2018

Семей қаласының мектептерінде соңғы қоңырау мерекесі өтті

25.05.2018

Театрдағы музей түнінде мыңнан аса жәдігер көрермен назарына ұсынылды

25.05.2018

Дархан Кәлетаев пен Бауыржан Байбек азаматтық қоғамды дамыту жөніндегі Жол картасына қол қойды

25.05.2018

Мемлекеттік хатшы Ұлттық мектептің үздік тыңдаушыларымен кездесті

25.05.2018

Семейде балық аулауға уақытша тыйым салынды

25.05.2018

Атырау облысы мен Астананың әкімдіктері ынтымақтастық туралы келісім жасасты

25.05.2018

Оралдағы Назарбаев Зияткерлік мектебінде соңғы қоңырау салтанаты өтті

25.05.2018

Бақытжан Сағынтаев Қостанай облысына жұмыс сапарымен барды

25.05.2018

Ақтөбе облысында 16 мың бала лагерьлерде тегін демалады

25.05.2018

Оңтүстікте биыл 33766 оқушы мектеп бітірді

25.05.2018

Семейдегі интернат тәрбиеленушілері «Отанымыз – Кеңес Одағы, астанамыз – Мәскеу» деп жазылған оқулықтармен оқып жатыр

25.05.2018

Ақтөбеде «Кемел кәсіпкер» чемпионаты өтті

25.05.2018

Маңғыстаулық полицей-палуан Қызылжарда топ жарды

25.05.2018

Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде ҚХА кафедрасы ашылды

25.05.2018

Андрес Иньеста Жапонияда ойнайтын болды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу