Аймақтар • 06 Наурыз, 2019

Аймақ тарихының айнасы

1001 реткөрсетілді

Облыстық «Сарыарқа самалы» газетінің 90 жылдығы аталып өтті. Осы басылымда қызмет жасаған соғыс өртін көрген Әбдіш Баймурзин, Бақи Әбдіқадыров, Жылқыайдар Қарпықов, Сұбыхан Шошанов секілді ардагер журналистердің тұрған үйлеріне мемориалды тақталар орнатылды. Павлодардағы Естай атындағы мәдениет сарайында мерейтойлық салтанатты кешке ардагер журналистер, зиялы қауым өкілдері, сондай-ақ, оқырмандар қауымы қатысты. Өңір басшысы Болат Бақауов құттықтау сөзін арнады. Соңынан газетте әр жылдары еңбек еткен, аймақтағы ақпарат саласының дамуына үлес қосқан журналистер мен қызметкерлердің рухына арналған ас берілді.

 

Өткен тарихқа көз салсақ, газет 1929 жылы шыққанда «Кеңес туы» деп аталған. Белгілі филолог ғалым Бей­сен­бай Кенжебаев сол жылдары оның алғашқы редакторы болды. 1938 жылдан үнжария «Қызыл ту» деген атпен шыға бастады. 1963-1965 жылдары сол­түстіктегі Тың игеруші 5 облысқа ортақ «Тың өлкесі» газеті жарық көреді. Осы уақытта жабылып қалған «Қызыл ту» кейін қайта ашылды. 

Еліміз тәуелсіздігін алған елең-алаң шақ­та 1991 жылдың 26 қыр­­­күйегінде «Қызыл ту» газеті «Сары­арқа самалы» атауын алды. 

Облыстық мемлекеттік ар­хив­тің мәлі­метінше, өңірлік ат­қару комитеті пре­зидиумының 1929 жылғы 3 қаң­­тар­дағы отырысында «Жергілікті «Со­вет­ская деревня» және «Кеңес туы» газеттерін шығару және типография ұйымдастыру туралы» қаулы қабылданған. 

Редакция алқасының мүше­лері болып Молдабаев, Ишма­ғамбетов және Кәрім Әжібеков тағайындалады. Қазақ баспаханасы үшін құрал-жабдықтар Қазан қаласынан әкелінеді. 

Тарихтан ешкім ештеңені де сызып тастай алмайды. Кәрім Әжібеков деп отырғанымыз, елі­­мізге бел­гілі азамат Кәрім Мәсі­мовтің нағашы атасы. Атасындай болсын деп Кәрім есімі берілген екен. 

Архив басшысының орынбасары Ханшайым Мақажанованың айтуынша, «Кеңес туы» газетінің атауы коллективтендіру саясатына орай 1930 жылдың ақпанында «Колхоз» болып өзгертілген. 1938 жылы 15 қаңтарда Павлодар об­лысы құрылды да, осы жы­лы облыстық «Қызыл ту» және «Большевистский путь» газет­терінің атауларын бекітеді. 

Газетке әр жылдары Ға­лым­ Малды­баев, Балтабек Аса­нов, Әлімбек Жанға­былов, Әу­­­бәкір Аяпбергенов, Сары Мың­­­­­баев, Хамза Сыздықов, Әзіл­хан Нұр­шайықов, Омарғали Құ­ды­­шев, Сұбыхан Шошанов, Бал­табай Сейсенбе­ков, Әлқо­жа Мұха­меджанов сияқты қалам­гарлер бас­шылық жасады. 

Сонымен бірге мұнда Қали­жан, Қайыр­жан Бекқожиндер, Зейін Шашкин, Мұзафар Әлім­баев, Қалмұқан Исабаев, Нұт­фолла Шәкенов, Төлеужан Сма­йылов, Аманжол Шамкенов, Қаб­­дыкәрім Ыдырысов, Мүбәрак Жаман­­ба­линов, Рамазан Тоқ­таров, Мейрам Асылғазин, Нәси­полла Есімов, Жанат Тұр­ған­беков сияқ­ты ақын-жазу­шылар қызмет жасады.

Келесі буынды марқұмдар Айтжан Бәделханұлы, Қажы­мұ­рат Смағұл, Мұ­қа­меджан Дәу­ренбеков, көзі тірі Төлеубек Қо­­ңыр, Бақыт Баймұратов, Өс­кен­­­бай Тастемханов, Шолпан Бай­­­ғалы, Тұрсынбай Ибадуллин, Ға­лымбек Жұматовтар жалғас­тырды. 

Осы жолдардың авторы да атал­­мыш газетте 1985 жы­лы КазГУ-дің журналистика фа­куль­­тетін бітіріп, жолдамамен ке­ліп, 2000 жылға дейін Нұртөре Жү­сіп, Ғалым Омарханов, Жа­­нымгүл Тәшкенбаева, мар­құм Жұмаш Жұмаділ, Сәния Мей­рамовалармен бірге қызмет етті. Ұрпақ жалғастығы үзілмейді. Көз көрген ағаларға – тағзым. Га­зет­тің ескі тігінділерінде сол өт­кен тарих сақтаулы. Газеттің ал­ғашқы редакторы, журналис­тика факультетінің түлектері, біз­­­­­­дердің ұстазымыз Бейсенбай Кенже­баев­­қа  да облыс орта­лы­ғынан бір көше атауы берілсе дұрыс бо­лар еді.

Бұл күндері заман өзгерісіне сай, облыстық кітапхана газет тігінділерінің элек­тронды нұс­­­қа­ларын жасауда. «Об­лыс­та­ғы баспасөздің электронды ар­­хиві» деп аталатын жобада А1 форма­тын­дағы кәсіби сканер пайдаланылуда. «Са­рыарқа са­­ма­­лының» 1943 жылдан бергі шығарылымдарының 1750 нөмірі электронды түрге көшіріліпті.

Газеттің бас редакторы Нұр­бол Жа­йықбаев жиналған жұрт­шылыққа га­зетт­ің өткені мен бү­­­­гініне шолу жасап берді. Қазір га­­зетте Сая Молдайып, Мұ­­­рат­­­­ Аяғанов бастаған Қар­лы­ғаш­ Ха­шым, Гүлжайна Түгел­бай,­ Нұржайна Шо­дыр, Құн­дыз Қа­был­денова, Айдана Қуа­­­ны­шева, Алпысбай Хонж, Тілеу­берді Сахаба, Мереке Амантай сияқты жас тілшілер еңбек етіп жүр. 

Фарида БЫҚАЙ,

«Egemen Qazaqstan» 

Павлодар облысы

Соңғы жаңалықтар

Негізгі ұғымдар жүйеленеді

Саясат • Бүгін, 08:43

Тиімді диологқа жол ашады

Саясат • Бүгін, 08:37

Қоғам мүддесін ойлаған құжат

Саясат • Бүгін, 08:33

Жарысты 8 жүлдемен аяқтады

Спорт • Бүгін, 08:29

Ақпанның бораны ашулы

Аймақтар • Бүгін, 08:26

Өткен ғасыр өрнегі

Таным • Бүгін, 08:25

Үшінші рет финалда жеңілді

Теннис • Бүгін, 08:24

Сөз сойыл №89

Руханият • Бүгін, 08:02

10 жыл субсидияланған саланың жыры

Экономика • Бүгін, 07:53

Жемістен чипс жасайды

Аймақтар • Бүгін, 07:52

Сөздің құны мен құдіреті

Руханият • Бүгін, 07:46

Бағаны ауыздықтаудың амалы

Үкімет • Бүгін, 07:44

Мақамы мәшһүр Маңғыстау

Аймақтар • Бүгін, 07:26

Саят атының сыны мен бабы

Қоғам • Бүгін, 07:23

Қаламы семсер серке еді

Таным • Бүгін, 07:20

Өзі де, сөзі де сұлу

Руханият • Бүгін, 07:15

Ұқсас жаңалықтар