Аймақтар • 18 Наурыз, 2019

Жел генераторы шығынды азайтып, өндірісті ұлғайтуға мүмкіндік берді

872 реткөрсетілді

Өңірдегі кәсіпкер Александр Касицын басқаратын «Галицкое» ЖШС желдің қуатын пайдаланатын шағын станса орнатты деуге болады. ЭКСПО-2017 көрмесінің қорытындысы бойынша өңірде 20-ға жуық жоба қолға алынған-ды. Ауыл шаруашылығы бағытындағы серіктестік енді «Жасыл энергия» жобасын жүзеге асыратын кәсіпорын ретінде танылуда. Яғни шаруашылықпен қатар ауылды энергия қуатымен қамтып, артылғанын ішкі нарыққа сатуға мүмкіндік алмақ. 

Жуырда жел генераторының жұмы­сын көру мақсатында Га­лицкое ауылына бардық.

Бұл жобаға А.Касицын жыл­дар бо­йы дайындалыпты. Нәти­же­сінде, се­рік­тестік жел генера­торларын іске қо­сып, 10 жыл бойы шаруашылыққа қа­рас­ты суар­­малы алқаптарды суарып та келеді. Бұл шығынды азайтып, өн­діріс көлемін ұлғайтуға мол­ мүмкіндік берді. Баламалы қуат көздерінің тиім­ділігіне фер­­мер осылай көз жеткізді. 

Енді міне, жел генератор­лары­ның көмегімен электр қуа­­тын өз­дері өндіре бастады. Қуаты әрқай­сысында 1 МВТ болатын 2 жел ге­нераторы ор­натылған. Іске қо­сылған бір жел генераторының ор­таша тәуліктік энергиясы 9000 кВт құрайды. 

– Біздің арманымызға қа­рай «Бо­лашақтың энергиясы»­ тақырыбына ар­налған ЭКСПО-2017 көрмесі өт­ті. Қа­зір жоба­лар­дың бірін жүзеге асы­руға кірістік. Инвестицияның кө­лемі – 390 мил­лион теңге. Өз күшімізбен Гер­маниядан қон­дырғылар сатып алдық, – дейді А. Касицын. 

Жалпы, «Галицкое» ЖШС 1998 жы­лы құрылған. Серіктестік елі­м­іздің аг­роөнеркәсіптік кеше­нінің дамуына үлкен үлес қосуда. Бү­гінде серіктестікте 400-ден ас­там ауыл тұрғыны еңбек ете­ді. Қа­зір мұнда 1000 басқа арнал­ған тауар­лы-сүт фермасының құры­лысы жүр­­гізілуде. Былтыр 500 бас­қа арналған нысан қол­даныс­қа берілсе, биыл тағы 500 басқа ар­нал­ған ферманың құры­лысы аяқ­талады. Күніне 600 сиырды сауып, 20 тонна сүт тапсы­рады. Серіктестік өз қаржы­сына құ­ры­лыс пен монтаждау жұмыс­тарын жүргізуде. Тек құрал-жаб­­дық­тарды сатып алу үшін 300 миллион теңге несие алып, «Даму» кәсіпкерлікті қолдау қо­ры арқылы субсидиялады.

Серіктестік аумағында 3500 гек­тар бар, алқаптарында егіс, күз­­дік егіс, басқа да дақыл­дар өсі­­ріледі. Сонымен қа­тар «Биз­нес­тің әлеуметтік жауапкер­ші­лігі» аясында атқарып отыр­ған игі­лікті істері де аз емес. Галиц­кое ауылында екі тұр­ғын үйді пай­­да­лануға берді. 

Алдағы уақытта А.Касицын тағы 16 үй салып, екінші деңгейлі банк арқылы тұрғындарға сату туралы жоспары бар екенін айтады. Бұл үшін мемлекет тарапынан құрылысшы компанияларға жеңілдіктер қарастырылып, 4 па­йыз­дық мөлшерлемемен несие берілсе деген тілегі бар.

Кәсіпкер электр қуатынан үнемделген қаржыны шаруа­шылықты ұлғайтуға жұмсамақ. Қазір заманауи сүт сауатын ке­шеннің құрылысы аяқталып қалды. Арнайы ашылған зауыт мал азығын дайындайды. Серіктестік түгелдей неміс технологиясымен жұмыс істейді. 

Мысалы, өзіміз көргендей 500 сиыр­­ды саууға 2 сауыншы жеткілікті. Өйт­ке­ні жұмыстың барлығы автомат­тан­дырылған.

– Біз күн сайын қалаға 15-18 тонна сүт жөнелтеміз. Алда­ғы уақытта «Ка­­русель» сауу қондырғысымен тағы 1 мың басқа арналған тауарлы сүт фер­­масын салсақ деген жос­парымыз бар. Бұл мал санын 6 мыңға жеткізуге мүм­кін­дік береді. Оның 2 мыңы сауын сиыр болмақ, – дейді ол. 

Ал жаңадан салынатын ферма толық­тай баламалы қуат көздерімен жұмыс істейтін болады. Міне, біз ауыл шетіндегі алып жел генераторларының бірінің түбінде тұрмыз. Үз­дік­сіз жел ағынын сезесіз. Ай­нала ақ қар, таза ауа. Ға­рышқа ұшатын зымыран сияқты, түсі ақшыл, биік, ең жоғары басында айналма қанат­тары тоқтаусыз айналып тұр. Серіктестік басшысының орын­басары Сергей Саламацкий алып құрылғының есігін ашып, алдымен баспалдақ ар­қылы өзі, сонан соң бізді ішке түсірді. Қон­дырғы іші кә­дімгідей дөң­гелек. Осы жерде жел қоз­ғалтқыштың, электр тогы генераторының жұмысын басқа­ратын автоматты құрылғы орнатылған. Ал мұнараның биік­тігі 75 метр болса, роторының диаметрі 93 метрді құрайды. 

Желсіз күндері жұмыс істеуі үшін резервтік жылулық қозғалтқыштан, ак­ку­мулятор батареяларымен толық­ты­рылады.

– Біздің серіктестік «Жасыл энергияны» пайдалану бойынша жел энергиясын қолдануды жү­зеге асыруда. Бұл үшін жан-жақты зерттеу жүргізілді. Алдымен мамандар жел генераторы орнатылатын орын дайындады. Желден қуат көзін алуға мүмкіндік беретін қондырғылар орнатылды. Электр қуатын таратушы кәсіпорындармен ке­ліссөздер жүргізілді. Тұтыну­шыға қуат көзін жеткізу үшін әрине, тағы да қосымша қондыр­ғылар орнату қажет. Өйткені ба­ламалы қуат көздерін пайда­ланудың тиімділігіне көз жет­кіздік. Шаруашылық пен ауыл­ды қосқандағы қажеттілік 1,2 МВт, қалған 800 МВатт кәсіп­керлік аясын кеңейтуге қажет, – дейді С.Саламацкий.

Биік турбинаның іргетасына 22 тонна арматура тартылып, бетон құйылыпты. Айналмалы қанаттарды тексеріп қарап тұра­тын мамандардың киімдері де ғарышкерлердікі сияқты екен. Бәріміз құрылғының іші­нен далаға шыққанда жел де күшейді, ғарыштан ұшып келіп капсуладан шыққан ғарыш­керлердей әсер алдық. 

Фарида БЫҚАЙ,

«Egemen Qazaqstan»

Павлодар облысы, Успен ауданы 

Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар