Қоғам • 31 Шілде, 2020

Аңшылар неге алаңдайды?

623 рет көрсетілді

Бүгінгінің аңшылары аң-құс аулауға жол талғамайтын көлікпен шығады. Қазір оған мүмкіндік мол. Атырауда да солай. Мұнда аңшылар мен балық аулаушылардың облыстық қоғамында 6 324 мүше бар. Аңшылардан түсетін жарна мөлшері аз емес. Мәселен, 2015 жылы 22 461 185 теңге жарна төленіпті. Ал 2018 жылы оның көлемі 42 036 780 теңгеге жеткен. Былтыр қоғамның кассасына 47 807 450 теңге түскен. Демек, жыл сайын жарнадан жиналатын түсімде өсім байқалады. Алайда...

Коллажды жасаған Қонысбай ШЕЖІМБАЙ, «EQ»

«Егеменнің» өңірдегі тілші қосы­нына мұңын шаға келген аңшы­лар­дың пікірінше, олар қоғамның да, өз­дері төлеген жарнаның да қайырын көрер емес. Өйткені аңшыларды алаң­да­та­тын мәселе жетерлік. Бір дерек­ті айтар болсақ, Каспий теңізінің жаға­лауынан аңшылар үшін төрт учаске бөлінген. Соның бірде-біреуінде аң­шы­ларға қолайлы жағдай жасалмай отыр.

– Аңшылар құстардың ұшып ке­летін мезгілінде осы учаскелерге барады. Ал біздің қоғам сол учас­­келерге вагондар қойып, бат­пақты, ойлы-қырлы жермен жүруге қолайлы квадроцикл, қажет кезде байланысқа шыға алатындай рация секілді құралдармен қамтуы тиіс. Құстың қай бағытта болаты­нынан хабардар ететін мамандар болуы керек. Алайда мұның бірін де көрмедік. Тіпті көлік қоятын ар­найы орын да жасақталмаған. Әсіресе, күзде нөсер жауын, қатты жел болғанда, ықтасын болар ештеңе таппаймыз. Аңшылардың бірінің көлігі бұзылса, енді бірі ауырып қалса, көмек берер тірі жан табылмайды, – дейді байырғы аңшының бірі Сабыртай Шомиров. 

Бұл облыс аумағындағы барлық учас­кеге тән болып отыр. Осындай себептен болар, аңшылардың бір тобы алыстағы Қостанай, Ақмола облыстарына сабылады екен. Әрине өңірлер арасы шалғай демесең, қазақ жерінің әр қиырынан да аң-құс аулауға болады. «Бірақ, сол өңір­лерде аң аулауға да, демалуға да қолай­лы жағдай жасалған. Аң-құсқа шығу үшін арнайы техника бөледі. Қорық­шыны қосып береді. Тұрғын жай­дың мәселесі де  шешілген. Ал бізде неге бұлай емес?», дейді атыраулық аңшылар.

Атырауда мұндай аңшылық базасы жоқ деуге болмайды. Аңшы­лардың айтуына қарағанда, Қиғаш өзенінің Құрманғазы ауданындағы жағалауында осындай база ашылыпты. Алайда оған жергілікті аңшылардың бас сұғуына мүмкіндік жоқ. Бірақ шетел­діктерге сол база­ның аумағынан аң-құс аулауға рұқ­сат етіледі. Әрине мұндай базаға ше­тел­дік болсын, өзге болсын, аң­шы­лар тегін жіберілмейтіні анық. Бас­қасын айтпағанда, соңғы екі жыл­­да аталған база аумағындағы аңшы­лықтан 20 млн теңгеден астам қар­­жы түсіпті. Тіпті өткен жылы ше­тел валютасымен түскен табыс та кіріс­­­теліпті. Оның көлемі – 52 643 еуро.

Тағы бір мәселе қоғамның жар­ғысына байланысты өрбіп отыр. Қоғам мүшелері «жарғымен таныс­падық, тіпті көрмедік» дейді. Жар­ғыда қоғам жұмысын жақсартуға қатысты мәселелер қамтылған ба, жоқ па? Мұны да білмейді. «Себебі, жарғыны қоғамның 26 мүшесінен құралған кеңес бекіткен. Ал бұл заңға қайшы. Қоғамды құрған оның мүшелері емес пе? Ендеше, біз неге жарғымен таныса алмаймыз?», деп мұң шағады аңшылар.

Ал Дауылбай Қанатбаев Иса­тай ауда­нында 2011 жылдан бе­рі аға қорық­шы болып жұмыс істе­ген. Алайда 2018 жылдың қаңтарын­да оның орнына бас­қа адам тағайын­далыпты. Ол содан бері нендей себеп­пен атқаратын міндетінен босатыл­ғанын біле алмай жүр.

– Сол жылы қаңтарда мені қоғам­ның басқарма төрағасы Асылтек Испусинов Атырауға шақырып ал­ды. «Мөр мен журналды тапсыр. Біз сені резервке ауыстырдық. Енді сенің орныңа басқа адам жұмыс іс­тейді дегенді айтты. Жұмыстан босап қалудың жүйкеге тиер әсері бар ғой. Қандай қателік жібергенімді ой­лап, уайымға баттым. Бір айдан соң жүрегіме ота жасалды, –дейді Дауыл­бай Қанатбаев.

Атырау өңіріндегі аңшыларды алаң­датқан түйінді мәселелердің бір парасы осындай. Олар жоғарыда айтыл­ған жайттардың түйіні тарқа­тыл­ғанын қалайды. Қоғамның есеп­­шотына түскен кірістің қалай, қай­да жұмсалғанын білгісі келеді. Осы мақсатпен қоғамның басқарма тө­рағасы Асылтек Испусиновтың атына әлденеше рет өтініш жазыпты. Бірақ, басқарма төрағасынан бірде-бір рет жауап алмағанына қамығады.

Мұны қоғамның 26 мүшесі кі­ретін кеңестің отырысынан да аң­ғар­дық. Басқарманың әрі оның жа­нындағы кеңестің қос тізгінін уысында ұстап келген төраға аңшылар көтер­­ген мәселеге орай дәлелді жауабын бере алмады. Сол себептен, кеңес мүшелері басқарма төрағасын ауыс­­тыру туралы мәселені қозғады. Дәл осы себептен бе, әлде басқалай жайт түрткі болды ма, әйтеуір, бас­қар­­­ма төрағасы А.Испусинов өз еркі­­мен орнын босатуға уәде берді. Оның орнына уақытша төраға сайланды.

Енді бұл қоғамның жұмысы қалай өрбиді? Аңшылардың алаң­дау­шылығын тудырған толғауы тоқсан түйін тарқатыла ма? Мұны әрине, алдағы уақыт көрсететін шы­ғар. Десек те, аңшылар қоғамның ор­тақ қаза­нына теңгемен де, шетел валютасымен де түскен кірістің қайда, қалай жұм­салғанын анықтауға бекініп отыр. Ал оны кім анықтап береді? Кеңес мүшелері ме, әлде тәуелсіз аудит пе?

 

Атырау облысы

 

Соңғы жаңалықтар

Сора еккен тұрғын тергелуде

Аймақтар • Бүгін, 16:33

Бір айда 20 млн теңге айыппұл

Аймақтар • Бүгін, 09:12

56 шақырымды жүзіп өтті

Спорт • Бүгін, 08:33

Бизнесті қолдау маңызды

Саясат • Бүгін, 08:24

Сағат сайын хал сұрап тұрды

Қоғам • Бүгін, 08:13

Үзік ойлар, үміт ойлар

Пікір • Бүгін, 08:10

Кәсіпкерлер көмегі

Аймақтар • Бүгін, 08:09

Жеңілдік жасалды

Саясат • Бүгін, 08:06

Ұқсас жаңалықтар