Сұхбат • 12 Қаңтар, 2021

Халыққа құрмет тілін игеруден басталады

349 рет көрсетілді

Бүгінде Қазақстанға әлемнің түкпір-түкпірінен келіп, жұмыс істеп жүргендер жетерлік. Әдетте шетелдіктер жергілікті халықпен тілдесу үшін орыс тілін таңдайтыны белгілі. Бірақ арасында қазақ тілін меңгеруге ден қойып жүргендер де бар. Солардың бірі – Ракель Рейнегул. АҚШ-тың тумасы бүгінде елордада ағылшын тілінен дәріс оқиды. Оған қоса, Ракель YouTube-тағы жеке каналында Қазақстандағы өмірі, қазақ тілін үйренуге қатысты түрлі видео түсіреді. Таяуда Ракельмен шағын сұхбат құрудың сәті түскен еді.

– Ең әуелі өзің туралы қысқа­ша айтып берсең...

– Менің интернеттегі никней­мім – Роки. АҚШ-тың Техас штатында дүниеге келіп, сонда өс­кенмін. Университетті Гавайида тәмам­дағандықтан, ол жақты да туған жерім іспетті санаймын. Қазіргі таңда Нұр-Сұлтан қаласындағы университеттің бірінде ағылшын тілінен сабақ беремін. Қазақстанға 2018 жылы келдім. Сол кезден бас­тап Қазақстандағы өмірім туралы видеолар түсіре бастадым. Сондай-ақ қазақ тілін меңгеруге қатысты видеоларым да бар.

– Неліктен қазақ тілін үйрену­ге шешім қабылдадың? Сұрақты бұ­лай қоюым, қазақ тілі әлемдегі танымал тілдің қатарында емес қой.

– Бастапқыда Қазақстанға келгенде орысша үйрене бастаған едім. Әйтсе де орыс тілінің грам­матикасы мен үшін қиынға соқ­ты. Ондағы грамматикалық ерек­шеліктер көп болғандықтан, бәрін жаттап алу оңай емес. Орыс тілін үйренуді тоқтатқан соң, жер­гілікті халықтың ана тілін, яғни Қазақ­станның мемлекеттік тілін үй­рену қажет екенін сезіндім. Қазақ тілін үйренсем, өзім тұрып жатқан ел мен оның халқын құрметтейтінімді түсіндім. Сөйтіп, қазақшаны мең­геруге ден қоя бастадым. Халық-­ара­лық деңгейде қазақ тілінің танымал емес екені мені ойландырған емес. Өйткені мен үшін әрбір ұлт­тың тілі құрметке лайық. Меніңше, алдағы уақытта қазақ тілінің де халық­аралық аренадағы беделі артады.

– Қазақша үйрену қиын емес пе? Мысалы, біздің елде өмір бойы тұрып келе жатса да, қазақ­ша сөйлей алмайтындар бар­шылық.

– Қазақ тілін меңгеру жеңіл болды деп айта алмаймын. Бірінші кезек­тегі қиындық – күнделікті өмірде қазақша сөйлесуге мүмкін­дігім бола бермейді. Мен қазір ағылшын тілінде сөйлейтін ортада жұмыс істеп жүрмін. Сондықтан қазақша сөйлесуге мүмкіндік жоқ. Оған қоса, сыртқа шыға қал­сам, көшеде адамдар маған орысша тіл қатады. Мұның себебі сырт­қы келбетім славян тектестерге ұқса­ған­дықтан шығар. Кейде, тіп­ті көшеде қазақша сөйлесем де, маған көп адам қазақша жауап қайтар­майды. Меніңше, олар да қазақша нашар сөйлейтін болар.

Тағы бір мәселе, қазақ тілін үй­ре­нетін оқу құралдары көп емес. Мысалы, тілді енді меңгеріп жүр­гендерге арналған бірқатар құрал болғанымен, олар медиа тілді жетік білетіндерге арналған. Ал мен секілді топтағыларға арналған тіл үйрету құралдары жоқтың қасы.

Сонымен қатар көп адам қазақ тілін енді үйреніп жүргендермен қа­лай сөйлесуді білмейді. Ағыл­шын тілінде «шетелдікше сөйлесу» деген ұғым бар. Мұның мағынасы, ағыл­шынша шетелдіктер түсіне­тіндей тіл қатуды білдіреді. Мыса­лы, баяу сөйлеп, қарапайым сөздер мен грамматика қолдану. Менімен қазақ­ша сөйлесетіндердің көбі еш­қашан шетелдікпен қазақша сөй­лесіп көрмеген. Сол себепті олар қарапайым сөйлеуден бейхабар. Жергілікті халық қазақша жылдам сөйлегенде, түсіне алмай қаламын. Бәлкім, менің қазақша тыңдау қабілетім нашар шығар.

– Қазақстанда тұрып жатқа­ныңа қанша уақыт болды? Ал­ғаш келгендегі әсерің қандай?

– Қазақстанға 2018 жылғы тамызда келдім. Яғни мұнда тұрып жат­қаныма екі жарым  жылға жуықтады. Мұнда келгенге дейін Қазақстан туралы аз білетін едім. Алғаш келгенде студенттер мені таңғалдырды. Олар сабақты беріліп оқып, маған ерекше ілтипат біл­дірді. Ағылшын тілін білу дең­гейі де жоғары еді. Әлі күнге дейін сту­денттерім туралы пікірім жақ­сы.

Бастапқыда қазақтар өте суық халық деп ойладым. Автобуста, дүкендерде, мейрамханаларда мені­мен ешкім сөйлесуге талпынған жоқ. Сондай-ақ ешкім бетіме қарап жымиған емес. Кейінірек бұл елорда халқының жалпы болмысы, ешкімнің ешкімде жұмысы жоқ екенін түсіндім. Содан соң оған мән бермейтін болдым.

– Жалпы, қазақтар туралы, қазақ мәдениеті туралы не айтасың?

– Студенттерім қазақтар қонақ­жай халық деп әрдайым айтатын. Бірақ екі жыл бойы Қазақ­станда мені ешкім үйіне қонаққа шақырған емес. Әйтсе де бұл өзімнің кемшілігімнен болған жағ­дай екенін түсіндім. Өйткені мен жұмыста, тұрғылықты жерімде қазақтармен орнықты байланыс жасамаған екенмін. Алайда айта кетейін, таяуда ғана қазақтардың үйіне қонаққа бардым. 

Қазақтардың өте ілтипатты және қонақжай екенін қазір түсіне бастадым. Бірақ өзгеге жылы пейіл­дерін бірден білдіре қоймайды екен. Ал саған құшағын ашты ма, онда мейірімімен, қамқорлығымен баурап алады. Көптеген дос таптым. Олар маған көп көмектесті. Мұндағы достарыма алғысым ерекше. Қазақ дәстүрі мен салтын әлі де үйреніп жүрмін. Қазақтардың бай мәдениетінен әлі де үйренетінім көп. Кейінгі кезде дәстүрлі қазақ киімдеріне қызығып жүрмін.

– Әңгімеңе рахмет.

 

Әңгімелескен

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Egemen Qazaqstan»

 

Соңғы жаңалықтар

Пневмониядан 1 адам қайтыс болды

Коронавирус • Бүгін, 11:44

Ұқсас жаңалықтар