Аймақтар • 16 Наурыз, 2021

Электр желісіндегі ақау (Атырау мұнай өңдеу зауытын тоқтатып, көлікке құятын газ тапшылығын туындатты)

189 рет көрсетілді

Атырауда 10 қаңтардан бері электр энергиясы әлсін-әлсін өшті. Бұған не түрткі болды? Электр желісі тозды ма? Әлде басқалай себебі бар ма? Десек те, мұның нақты себебі әлі айтылған жоқ. Алайда электр желісіндегі ақаудың салдары күрделі болып тұр.

«KEGOC» АҚ-ның мәліметіне сүйен­сек, 10 қаңтарда Нұр-Сұлтан уақы­ты­мен сағат 19:25-те ауа райының күрт өзгеруінен, дәлірек айтқанда қар мен жаңбыр түріндегі екпінді жауын-шашын мен мұздың қатуы салдарынан Атырау және Маңғыстау облыстарында 220 кВ-тық «Индер-Атырау» жоғары вольттық электр жеткізу желісі ажыратылған. Осы уақытта Қарабатан ГТЭС-інде жалпы жүктемесі 100 МВт болатын екі генератор ажыратылды. Бұл Атырау мен Маңғыстау облыстарында жиіліктің күрт төмендеуіне алып келді. Осының салдарынан жиіліктің төмендеуінің алдын алатын автоматика іске қосылды.

Автоматиканың іске қосылуының нәти­жесінде екі облыста электр энергия­сы­ның толықтай сөніп қалу қаупін туғызатын жиіліктің терең төмендеуіне жол берілген жоқ. Ал сағат 23:22-де Қарабатан ГТЭС-інің бір генераторы іске қосылып, станса генерациясы 50 МВт-қа арттырылды. Сағат 22:59-да ЖЭС-3 МАЭК-те қуаты 200 МВт блокты қосуға нұсқау беріліпті.

Облыстық энергетика және тұрғын үй-ком­муналдық шаруашылық бас­қармасының басшысы Бауыржан Тұхфатовтың айтуынша, электрмен жаб­дық­таудағы осындай іркіліс 11, 15, 16 қаңтарда да туындады. Бірақ энергетиктер электр энергиясымен жабдықтауды қалпына келтірді. Бұл ақаудың себебін зерттеу үшін Энергетика министрлігінің атомдық және энергетикалық қадағалау комитеті комиссия құрды. Осы комиссия жұмысының қорытындысымен нақты шаралар қабылданады, – дейді Б.Тұхфатов.

«КЕGОС» АҚ «Батыс жүйеаралық электр желілері» филиалының дирек­то­ры Константин Чернохаев электр­мен жабдықтаудағы іркіліс Атырау ЖЭО-да, Қарабатандағы электр станса­сында (Karabatan Utility Solutions ЖШС) генерацияның төмендеуі мен «Теңіз­шевройл» ЖШС-ның жүйесінде ауытқу болғанын растады. Жылыой, Индер, Қызылқоға, Махамбет, Құр­ман­­ғазы, Мақат аудандары мен Аты­рау қаласының сол жағалау бөлі­гін­де «Атырау-Жарық» АҚ-ның тұты­ну­шы­ла­ры жарықсыз қалды.

К.Чернохаевтың айтуынша, осы кез­де автоматты ажыратуды енгізетін апатқа қарсы автоматика екі рет іске қосы­лы­пты. Шектеулердің жалпы көлемі шамамен 100 Мвт, оның ішінде Атырауда – 70, ал Маңғыстауда 30 МВт-ты құрады. Ірі қосалқы стансаларды, стратегиялық маңызды нысандарды ажыратудың негізгі себебі желсіз нөсер жаңбыр ғана емес.

– Бұл жаңбыр қандай да бір зат әкелді. Бұл оқшаулаудың қабаттасуына себеп болды. Құрамында не болғанын қазір айта алмаймыз. Мүмкін бұл желмен көтеріліп, әлдебір циклонға шоғыр­лан­ған Каспий немесе Арал теңізінің тұзы шығар. Мүмкін басқа бір нәрсе болар, – дейді К.Чернохаев.

Содан бері екі айға жуық мерзім өтті. Алайда электр желісіндегі ақаудың нақты себебі әлі де жұмбақ күйінде қа­лып отыр. Ал салдары күрделі екені бі­ліне бастады. Мәселен, Атырау мұнай өңдеу зауытының бас директоры Шухрат Данбайдың мәлім етуінше, кәсіпорында аймақты электрмен жабдықтау жүйе­сін­де болған іркілістің салдарынан техно­ген­дік ақаулар жиі кездескен.

– Биылғы қаңтарда зауытта кернеудің 21 терең ақауы байқалды. Соның салдарынан CCR технологиялық қондырғысы катализаторларының 90 пайызы істен шықты. Бұдан басқа да салдарлар пайда болды. Сол себептен, зауыт әлі күнге дейін тұрақты технологиялық режімге ене алмай отыр. Кәсіпорынға келтірілген шығын 25 млрд теңгеге бағаланды, – дейді Ш.Данбай.

Мұнай өңдеу зауытының тұрақты технологиялық режімге ене алмағаны Атырауда көлікке құятын сұйытылған газ тапшылығын туындатарын ешкім болжай алмаған секілді. Бұл мәселе ушы­ға бастағанда облыс әкімі Махамбет Дос­мұхамбетов жедел кеңес өткізіп, сұйытылған газ тапшылығының туындауына жол берген жауапты тұлғалардың салғырттығын сынға алды.

– Жауапты басқарма басшылары мәселенің ушығуына жол беріп отыр. Энергетика министрлігі мен Атырау мұнай өңдеу зауытымен тығыз байланыс жасап, мәселені уақтылы реттегенде мұндай жағдай болмас еді. Осындай олқылыққа тікелей жауапты тұлғаларға қызметтік шара қолданылады, – деді М.Досмұхамбетов.

Облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқар­ма­сы басшысының орынбасары Данияр Мұқышевтың айтуынша, Энергетика министр­лігінің жоспарына сәйкес, ақ­пан­да наурыз айы үшін облысқа қа­жетті 4 600 тонна сұйытылған газ беру туралы кесте жіберіліпті. Бірақ Атырау мұнай өңдеу зауыты жөндеу жұмыс­та­ры­ның жүргізілуіне байланысты тиісті көлемдегі сұйытылған газды бере алмай отыр. Осыған байланысты өзге ком­па­ния­­лардан 4 500 тонна газ сатып алу жос­пар­ланыпты.

Энергетика министрлігінің баспасөз қызметі ұсынған ақпаратқа қарағанда, Атырау мұнай өңдеу зауытындағы ка­та­литикалық крекинг қондырғысының істен шығуына байланысты сұйытылған мұнай газын өндіру жүзеге асырылмай­ды. Аталған қондырғыны қал­пы­на кел­ті­ру наурыздың соңына дейін жал­ғас­қалы отыр. Осыған орай министрлік наурыз айына сұйытылған мұнай газын жеткізудің түзетілген жоспарын қайта жасақтады. Онда аталған Аты­рау­­дағы зауытқа бекітілген өңірлер өзге зауыт­тар­дың ресурстарына қайта бө­лі­н­ді.

– Атап айтқанда, Алматы, Қарағанды, Сол­түстік Қазақстан, Жамбыл облыс­та­ры мен Нұр-Сұлтан, Алматы қала­ла­­­ры­на сұйытылған газды жеткізу «Пет­­ро­­­­ҚазақстанОйлПродактс» ЖШС­­на жүктелді. Ал Қостанай мен Маң­­ғыстау облыстарына «СНПС-Ақтө­бе­мұ­­найгаз» АҚ жеткізеді. Атырау об­лы­сын «Теңізшевройл» ЖШС, Батыс Қа­зақ­стан облысын «Жайықмұнай» ЖШС қамтитын болады. Қазір қайта түзетілген жоспарға сәйкес газ желісі ұйымдары мен жеткізуші зауыттар арасында шарттар жасау жүргізіліп жатыр. Осылайша, өңірлердің сұйытылған мұнай газы­на қа­жет­тілігі жоспарлы көлемде қамта­ма­сыз етіледі, – деп ха­бар­лады минис­тр­л­іктің баспасөз қыз­меті.

Міне, осыдан-ақ электр желісіндегі ақаудың салдары күрделі екенін аңғаруға болады.

 

Атырау облысы

 

Соңғы жаңалықтар

6 өңір «жасыл» аймақта тұр

Коронавирус • Кеше

Депутатты пышақтап кетті

Әлем • 15 Қазан, 2021

Шетелдік вакциналар ақылы болады

Коронавирус • 15 Қазан, 2021

Қазақстанда ревакцинация қалай өтеді?

Коронавирус • 15 Қазан, 2021

Ұқсас жаңалықтар