Тарих • 23 Маусым, 2022

Талдының тылсымы таңғалдырады

33 рет көрсетілді

Қазақта «Алтын шыққан жерді белден қаз» деген сөз бар. Осы тұжырымды Шет ауданындағы Талды археологиялық паркінің аумағына енетін Қаражартас қорымына қатысты да айтуға болады. «Сарыарқа пирамидасы» сынды аса құнды тарихи ескерткіштері бар қорымнан таяуда тағы сирек кездесетін үш жерлеу орны табылды.

Аталған қорымдардан қола дәуіріне жататын жәдігерлер, атап айтқанда, тұрмыстық заттар, зергерлік бұйымдар қазып алынды. Ескерткіштерді қор­ғау орталығы дирек­торы­ның орынбасары Жанболат Мә­житов бұл қола және темір ғасырларының қорымдары тарихты зерделеуге мол мүм­кіндік беретін аса құн­ды жер­леу орындары екенін айтады.

Ал археолог, тарих ғылым­дарының кандидаты Игорь Кукуш­киннің айтуынша, бұл қорымдар ертеректе аяусыз тонал­ған екен.

– Мәйіттер көшіріліп, құн­ды заттар алынып, тек қола­дан жасалған бұйымдар ға­на қалған, – дейді археолог ғалым. – Балалардың біз тап­қан бейіттері ересектерден бө­лек орналасқан және жал­пақ тас­тардан тұрғызылған. Сол кез­де қайтыс болған адам­ның аруағы мұндай тастар­дан аттап өте алмайды және адам­­­­дарды мазаламайды деген сенім болған. Сондай-ақ бала­лар мәйіттерінің ж­а­нында сүт тә­різді сұйық­тықтың қалдық­тары бар ыдыс-аяқтар табылды.

Игорь Кукушкин бастаған экспедиция ғалымдарына ака­демик Е.Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің тарих факультетінде оқитын студенттер көмектесіп жүр. Солардың бірі Бекарыс Тіле­генов көне жәдігерлерді көзі­мен көріп, қолымен ұстап, тәжірибелік тұрғыда мол мағ­лұмат алғанына қуанышты екенін айтады.

– Қола дәуіріндегі қыш ыдыстар, қола пышақтар, сыр­­­­ғалар мен сақиналар тап­тық. Біз ежелгі адамдардың сүйек­терін қазіргілермен салыс­тырып, нә­тижесінде, ай­тарлықтай айыр­­машылық­тар бар еке­нін бай­қадық. Ескі заман адам­­дары­ның қолдары мен аяқ­тарының сүйектері ұзын және жуан болған екен.

Сонымен қатар студент Бекарыс Тілегенов қорымнан та­былған адамдардың тісте­рінің сап-сау және тап-таза бол­­­ғанына қайран қалады. «Осы орайда көне заман адам­да­рының гигиенаны қалай сақ­тағаны таңғалдырады», дейді болашақ ғалым.

Жергілікті атқарушы билік алдағы уақытта Талды архео­логиялық паркінде туристер үшін ірі тарихи-мәдени орта­лық ашуды жоспарлап отыр. Мұн­дағы мақсат – көне заманнан қалған тас пирамидаларды, қорғандарды, қорымдарды дүние жүзінің әуесқой тарихшылары мен саяхатшыларына көрсету.

о

р

 

Қарағанды облысы,

Шет ауданы

Соңғы жаңалықтар

Алматыда троллейбус өртенді

Оқиға • 24 Маусым, 2022

ТүркПА-ның атауы өзгереді

Парламент • 24 Маусым, 2022

Ұқсас жаңалықтар